Samenvatting LiO: Organisatiekunde
Week 1: Organisaties: introductie en kernbegrippen I
Een organisatie is een middel dat mensen gebruiken om hun acties af te stemmen/coördineren om
dat te verkrijgen wat ze nastreven of waarderen.
Organiseren is het herschikken/ordenen van elementen waarbij één of meerdere regels gevolgd
worden.
Kernbegrippen volgens Hatch:
(1) Organisatie: een arrangement van dingen, mensen, ideeën en/of activiteiten
(2) Organisaties: een specifieke verschijningsvorm van (1)
(3) Organisatie: zelfst. Naamwoord, dat verwijst naar het proces van organiseren
(4) Organiseren: het actief bij elkaar brengen van de onder (1) genoemde elementen teneinde een
bepaald doel na te streven
Een voorbeeld van dit model:
School Onderwijscoördinatie
School X Logische, structurele
opbouw
Organisatie gebeurt wanneer
mensen samenwerken om een
doel of staat te bereiken.
Organisaties maken deel uit van een groter geheel (omgeving)
welke de organisatie beïnvloedt. De specifieke omgeving heeft
direct invloed op één organisatie. De generieke (algemene)
omgeving heeft invloed op alle organisatie binnen een
vakgebied, land, enz.
Stakeholders zijn mensen die een belang of waarde in een
organisatie hebben. Stakeholders kunnen verschillende
belangen hebben en het is belangrijk om te kijken welke
stakeholders geprioriteerd worden.
Globalisering is het vervagen, verschuiven en diffuus worden van grenzen (door ontwikkelingen in ICT
en geopolitieke klimaat). Zowel grote als (middel)kleine organisaties moeten hiermee om leren gaan.
Organisatiestructuur: de (sociale) structuur van een organisatie bepaalt op welke wijze
werk/taken/verantwoordelijkheden worden verdeeld en hoe deze aan elkaar zijn gerelateerd.
, Week 2: Organisaties: introductie en kernbegrippen II
Het Leids Octaëder is een praktisch handvat waarmee je een
organisatie in beeld kunt brengen.
- Organisatiedoel
- Strategie
- Structuur
- Cultuur
- Technologie
- Mensen
Organisatiestructuur: bepaalt op welke wijze werk/taken/verantwoordelijkheden worden verdeeld
en hoe deze aan elkaar zijn gerelateerd. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen een sociale
en een fysieke structuur. De fysieke structuur van een gebouw kan de werkprocessen beïnvloeden.
Bureaucratie: de volgende dingen worden nagestreefd:
- duidelijke hiërarchie
- arbeidsverdeling/taakspecialisatie
- departementalisering
Het doel hiervan is efficiëntie bewerkstelligen. Andere punten die ook van belang zijn: vastgelegde
regels en procedures, rationele toepassing van deze regels en procedures en meritocratie (niet kijken
naar afkomst maar naar kennis/vaardigheden).
Mintzberg benoemt vijf belangrijke aspecten van een organisatie. Iedere organisatie heeft de
operatie, ofwel de werkvloer. Het middenmanagement zorgt voor de dagelijkse aansturing van deze
werkzaamheden. De strategische top is de directeur, ceo, grondlegger van het bedrijf. Daarnaast heb
je de technische staf, deze houdt zich bezig met het ontwikkelen van technische standaarden. De
ondersteunende staf richt zich op allerlei specifieke diensten voor een organisatie (L&D, HR).
Het structureren van de organisatie zorgt voor een bepaalde manier van standaardisatie. De zes
coördinerende mechanismen van Mintzberg:
- Directe supervisie
- Standaardisatie van werkprocessen
- Standaardisatie van output
- Standaardisatie van vaardigheden
- Wederzijdse afstemming
- Standaardisatie van normen
Het organisatieontwerp is het ontwerpen en implementeren van de organisatiestructuur. De
simpelste manier om dit weer te geven is middels een organogram: dit geeft de sociale structuur van
een organisatie weer.
Iedere organisatie heeft meestal één primair organisatiemechanisme en daaromheen andere
belangrijke mechanismes.
Verschillende soorten organisaties:
Lijnorganisatie: belangrijk zijn de directe supervisie en de strategische top.
Lijn-staforganisatie: twee soorten:
- Machine bureaucratie: door het standaardiseren van werkprocessen wordt gecoördineerd.
Centraal staat de standaardisatie van werkprocessen. De technische staf is erg belangrijk.
- Professionele bureaucratie: de operatie is leidend. Ook hier staat standaardisatie van
werkprocessen centraal.
Divisiestructuur: strategische top kan niet anders dan sturen op output, deze wordt dus
gestandaardiseerd. Het middenmanagement is erg bepalend voor het realiseren van de
organisatiedoelen. De verschillende divisies kenmerken zich door machine bureaucratieën.
Week 1: Organisaties: introductie en kernbegrippen I
Een organisatie is een middel dat mensen gebruiken om hun acties af te stemmen/coördineren om
dat te verkrijgen wat ze nastreven of waarderen.
Organiseren is het herschikken/ordenen van elementen waarbij één of meerdere regels gevolgd
worden.
Kernbegrippen volgens Hatch:
(1) Organisatie: een arrangement van dingen, mensen, ideeën en/of activiteiten
(2) Organisaties: een specifieke verschijningsvorm van (1)
(3) Organisatie: zelfst. Naamwoord, dat verwijst naar het proces van organiseren
(4) Organiseren: het actief bij elkaar brengen van de onder (1) genoemde elementen teneinde een
bepaald doel na te streven
Een voorbeeld van dit model:
School Onderwijscoördinatie
School X Logische, structurele
opbouw
Organisatie gebeurt wanneer
mensen samenwerken om een
doel of staat te bereiken.
Organisaties maken deel uit van een groter geheel (omgeving)
welke de organisatie beïnvloedt. De specifieke omgeving heeft
direct invloed op één organisatie. De generieke (algemene)
omgeving heeft invloed op alle organisatie binnen een
vakgebied, land, enz.
Stakeholders zijn mensen die een belang of waarde in een
organisatie hebben. Stakeholders kunnen verschillende
belangen hebben en het is belangrijk om te kijken welke
stakeholders geprioriteerd worden.
Globalisering is het vervagen, verschuiven en diffuus worden van grenzen (door ontwikkelingen in ICT
en geopolitieke klimaat). Zowel grote als (middel)kleine organisaties moeten hiermee om leren gaan.
Organisatiestructuur: de (sociale) structuur van een organisatie bepaalt op welke wijze
werk/taken/verantwoordelijkheden worden verdeeld en hoe deze aan elkaar zijn gerelateerd.
, Week 2: Organisaties: introductie en kernbegrippen II
Het Leids Octaëder is een praktisch handvat waarmee je een
organisatie in beeld kunt brengen.
- Organisatiedoel
- Strategie
- Structuur
- Cultuur
- Technologie
- Mensen
Organisatiestructuur: bepaalt op welke wijze werk/taken/verantwoordelijkheden worden verdeeld
en hoe deze aan elkaar zijn gerelateerd. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen een sociale
en een fysieke structuur. De fysieke structuur van een gebouw kan de werkprocessen beïnvloeden.
Bureaucratie: de volgende dingen worden nagestreefd:
- duidelijke hiërarchie
- arbeidsverdeling/taakspecialisatie
- departementalisering
Het doel hiervan is efficiëntie bewerkstelligen. Andere punten die ook van belang zijn: vastgelegde
regels en procedures, rationele toepassing van deze regels en procedures en meritocratie (niet kijken
naar afkomst maar naar kennis/vaardigheden).
Mintzberg benoemt vijf belangrijke aspecten van een organisatie. Iedere organisatie heeft de
operatie, ofwel de werkvloer. Het middenmanagement zorgt voor de dagelijkse aansturing van deze
werkzaamheden. De strategische top is de directeur, ceo, grondlegger van het bedrijf. Daarnaast heb
je de technische staf, deze houdt zich bezig met het ontwikkelen van technische standaarden. De
ondersteunende staf richt zich op allerlei specifieke diensten voor een organisatie (L&D, HR).
Het structureren van de organisatie zorgt voor een bepaalde manier van standaardisatie. De zes
coördinerende mechanismen van Mintzberg:
- Directe supervisie
- Standaardisatie van werkprocessen
- Standaardisatie van output
- Standaardisatie van vaardigheden
- Wederzijdse afstemming
- Standaardisatie van normen
Het organisatieontwerp is het ontwerpen en implementeren van de organisatiestructuur. De
simpelste manier om dit weer te geven is middels een organogram: dit geeft de sociale structuur van
een organisatie weer.
Iedere organisatie heeft meestal één primair organisatiemechanisme en daaromheen andere
belangrijke mechanismes.
Verschillende soorten organisaties:
Lijnorganisatie: belangrijk zijn de directe supervisie en de strategische top.
Lijn-staforganisatie: twee soorten:
- Machine bureaucratie: door het standaardiseren van werkprocessen wordt gecoördineerd.
Centraal staat de standaardisatie van werkprocessen. De technische staf is erg belangrijk.
- Professionele bureaucratie: de operatie is leidend. Ook hier staat standaardisatie van
werkprocessen centraal.
Divisiestructuur: strategische top kan niet anders dan sturen op output, deze wordt dus
gestandaardiseerd. Het middenmanagement is erg bepalend voor het realiseren van de
organisatiedoelen. De verschillende divisies kenmerken zich door machine bureaucratieën.
