Forumbank-arrest (AVA)
Rechtsregel:
De algemene vergadering van aandeelhouders (AVA) mag de bij wet en statuten getrokken
grenzen van haar bevoegdheid niet overschrijden. Zonder uitdrukkelijke wettelijke of
statutaire grondslag heeft de AVA dus niet de bevoegdheid om het bestuur bindende
opdrachten te geven inzake het bestuur van de vennootschap.
Toepassingscriteria:
- Bevoegdheden die de wet of de statuten aan het bestuur toekennen, behoren
exclusief aan het bestuur toe; de AVA kan dergelijke bestuurstaken niet zelf ter hand
nemen of doorkruisen.
- De AVA heeft alleen die rechten die haar expliciet zijn toegekend. Het idee dat de
AVA ‘het hoogste orgaan’ is met algehele macht, wordt verworpen – ook de AVA
moet binnen haar wettelijke kader blijven.
- Een aandeelhoudersbesluit dat het dwingt een bepaalde handeling te verrichten of
na te laten, zonder dat hiervoor een wettelijke/statutaire basis is, is nietig wegens
bevoegdheidsoverschrijding.
- De AVA kan haar ongenoegen over bestuurshandelingen alleen indirect tot
uitdrukking brengen (bijv. door het wijzigen van de statuten of het ontslag van
bestuurders). Zij kan echter niet zelf beleidsbeslissingen nemen die tot de exclusieve
bestuursbevoegdheid behoren.
The Lord’s Choir (informele vereniging)
Rechtsregel:
Ook zonder notariële akte kan een vereniging (informele vereniging) ontstaan als een groep
personen zich als eenheid in het rechtsverkeer gedraagt met een eigen organisatie en
identiteit los van de leden. In dit arrest werd het koor aangemerkt als informele vereniging
omdat het – hoewel niet formeel opgericht – feitelijk zelfstandig optrad en daarmee
rechtspersoonlijkheid verkreeg.
Toepassingscriteria:
- Het verband treedt als een zelfstandige eenheid naar buiten en neemt deel aan het
rechtsverkeer (bijv. door op eigen naam overeenkomsten te sluiten)
- het hebben van eigen identiteit en het zich gedragen als subject van rechten en
plichten
Aanwijzingen:
- Gezamenlijk doel
- Leden
- Contributieheffing
- Onderlinge regels een bestuur
- Algemene vergadering
, Geestelijk leider (stichting)
Rechtsregel:
Bij de beoordeling van een vordering tot ontbinding van een stichting op grond van art.
2:301 lid 1 sub b BW (doel niet meer bereikbaar) moet de rechter kijken naar de feitelijke
situatie en of het stichtingsdoel in de praktijk nog bereikt kan worden. Een statutaire
constructie die de bestuursvoering lijkt te bemoeilijken (zoals de aanstelling van een
“geestelijk leider” met bijzondere rechten) leidt niet tot ontbinding als het doel van de
stichting feitelijk nog realiseerbaar is.
Toepassingscriteria:
- De rechter onderzoekt of de stichting daadwerkelijk onbestuurbaar is geworden of
dat haar doel feitelijk onbereikbaar is.
- Relevant is of een bijzondere statutaire bepaling (bijv. een geestelijk leider met
vergaande bevoegdheden) in de praktijk het functioneren van de stichting
belemmert.
- Als het doel van de stichting ondanks statutaire belemmeringen in werkelijkheid nog
bereikt kan worden (bijv. omdat de geestelijk leider zijn bijzondere rechten nooit
heeft gebruikt), is ontbinding niet gerechtvaardigd.
- Alleen indien het doel feitelijk niet langer te verwezenlijken is, zal de rechter
overgaan tot ontbinding van de stichting.
Wijsmullerarrest
Rechtsregel:
Wanneer de statuten voorschrijven dat een besluit van een bepaald orgaan moet uitgaan en
dat orgaan uit meerdere personen bestaat, dient het besluit tot stand te komen door
onderling overleg waaraan alle orgaansleden de gelegenheid hebben deel te nemen. Een
besluit dat slechts is genomen door een deel van de bestuursleden (zonder overleg met alle
leden van het orgaan) is geen rechtsgeldig besluit van dat orgaan.
Toepassingscriteria:
- Het orgaan in kwestie (bijv. de raad van bestuur) bestaat uit meerdere personen en
de statuten bepalen dat besluiten door dat orgaan moeten worden genomen
- Alle leden van het orgaan moeten tijdig worden uitgenodigd en in de gelegenheid
gesteld om aan het overleg en de besluitvorming deel te nemen
- Is een besluit tot stand gekomen door overleg tussen slechts een deel van de
orgaanleden (bijv. drie van de vijf bestuurders), dan kwalificeert dit niet als een
besluit van het gehele orgaan en is het besluit ongeldig.
- Als de geldigheid van een aandeelhoudersbesluit afhangt van een voorafgaand
orgaanbesluit, leidt een onregelmatig orgaanbesluit (niet door het volledige orgaan
genomen) ertoe dat ook het daarop gebaseerde aandeelhoudersbesluit geen
rechtsgrond heeft.
Rechtsregel:
De algemene vergadering van aandeelhouders (AVA) mag de bij wet en statuten getrokken
grenzen van haar bevoegdheid niet overschrijden. Zonder uitdrukkelijke wettelijke of
statutaire grondslag heeft de AVA dus niet de bevoegdheid om het bestuur bindende
opdrachten te geven inzake het bestuur van de vennootschap.
Toepassingscriteria:
- Bevoegdheden die de wet of de statuten aan het bestuur toekennen, behoren
exclusief aan het bestuur toe; de AVA kan dergelijke bestuurstaken niet zelf ter hand
nemen of doorkruisen.
- De AVA heeft alleen die rechten die haar expliciet zijn toegekend. Het idee dat de
AVA ‘het hoogste orgaan’ is met algehele macht, wordt verworpen – ook de AVA
moet binnen haar wettelijke kader blijven.
- Een aandeelhoudersbesluit dat het dwingt een bepaalde handeling te verrichten of
na te laten, zonder dat hiervoor een wettelijke/statutaire basis is, is nietig wegens
bevoegdheidsoverschrijding.
- De AVA kan haar ongenoegen over bestuurshandelingen alleen indirect tot
uitdrukking brengen (bijv. door het wijzigen van de statuten of het ontslag van
bestuurders). Zij kan echter niet zelf beleidsbeslissingen nemen die tot de exclusieve
bestuursbevoegdheid behoren.
The Lord’s Choir (informele vereniging)
Rechtsregel:
Ook zonder notariële akte kan een vereniging (informele vereniging) ontstaan als een groep
personen zich als eenheid in het rechtsverkeer gedraagt met een eigen organisatie en
identiteit los van de leden. In dit arrest werd het koor aangemerkt als informele vereniging
omdat het – hoewel niet formeel opgericht – feitelijk zelfstandig optrad en daarmee
rechtspersoonlijkheid verkreeg.
Toepassingscriteria:
- Het verband treedt als een zelfstandige eenheid naar buiten en neemt deel aan het
rechtsverkeer (bijv. door op eigen naam overeenkomsten te sluiten)
- het hebben van eigen identiteit en het zich gedragen als subject van rechten en
plichten
Aanwijzingen:
- Gezamenlijk doel
- Leden
- Contributieheffing
- Onderlinge regels een bestuur
- Algemene vergadering
, Geestelijk leider (stichting)
Rechtsregel:
Bij de beoordeling van een vordering tot ontbinding van een stichting op grond van art.
2:301 lid 1 sub b BW (doel niet meer bereikbaar) moet de rechter kijken naar de feitelijke
situatie en of het stichtingsdoel in de praktijk nog bereikt kan worden. Een statutaire
constructie die de bestuursvoering lijkt te bemoeilijken (zoals de aanstelling van een
“geestelijk leider” met bijzondere rechten) leidt niet tot ontbinding als het doel van de
stichting feitelijk nog realiseerbaar is.
Toepassingscriteria:
- De rechter onderzoekt of de stichting daadwerkelijk onbestuurbaar is geworden of
dat haar doel feitelijk onbereikbaar is.
- Relevant is of een bijzondere statutaire bepaling (bijv. een geestelijk leider met
vergaande bevoegdheden) in de praktijk het functioneren van de stichting
belemmert.
- Als het doel van de stichting ondanks statutaire belemmeringen in werkelijkheid nog
bereikt kan worden (bijv. omdat de geestelijk leider zijn bijzondere rechten nooit
heeft gebruikt), is ontbinding niet gerechtvaardigd.
- Alleen indien het doel feitelijk niet langer te verwezenlijken is, zal de rechter
overgaan tot ontbinding van de stichting.
Wijsmullerarrest
Rechtsregel:
Wanneer de statuten voorschrijven dat een besluit van een bepaald orgaan moet uitgaan en
dat orgaan uit meerdere personen bestaat, dient het besluit tot stand te komen door
onderling overleg waaraan alle orgaansleden de gelegenheid hebben deel te nemen. Een
besluit dat slechts is genomen door een deel van de bestuursleden (zonder overleg met alle
leden van het orgaan) is geen rechtsgeldig besluit van dat orgaan.
Toepassingscriteria:
- Het orgaan in kwestie (bijv. de raad van bestuur) bestaat uit meerdere personen en
de statuten bepalen dat besluiten door dat orgaan moeten worden genomen
- Alle leden van het orgaan moeten tijdig worden uitgenodigd en in de gelegenheid
gesteld om aan het overleg en de besluitvorming deel te nemen
- Is een besluit tot stand gekomen door overleg tussen slechts een deel van de
orgaanleden (bijv. drie van de vijf bestuurders), dan kwalificeert dit niet als een
besluit van het gehele orgaan en is het besluit ongeldig.
- Als de geldigheid van een aandeelhoudersbesluit afhangt van een voorafgaand
orgaanbesluit, leidt een onregelmatig orgaanbesluit (niet door het volledige orgaan
genomen) ertoe dat ook het daarop gebaseerde aandeelhoudersbesluit geen
rechtsgrond heeft.
