1.1 De individuele vraag
Wet van de vraag
De wet van de vraag: hoe hoger de prijs, hoe kleiner de gevraagde hoeveelheid. En ook:
Hoe lager de prijs, hoe groter de gevraagde hoeveelheid.
Individuele vraag
Consumenten die producten vragen, bedenken telkens hoeveel ze van iets willen kopen,
nadat ze weten hoe duur het is. Zo ontstaat de individuele vraag: het aantal eenheden dat
een consument ergens van wil kopen bij een bepaalde prijs. De wet van de vraag geldt
bijvoorbeeld: hoe lager de prijs per appel, hoe meer appels de consument vraagt.
Betalingsbereidheid
Uit de individuele vraag volgt de individuele betalingsbereidheid: de maximale prijs die een
consument wil betalen voor één product bij een gegeven aantal.
Van discrete naar continue vraag
Als de prijs in stapjes moet dalen om de gevraagde hoeveelheid te laten stijgen, noem je het
een discrete vraag. Als de gevraagde aantallen alle reële getallen mogen zijn, kan je de
vraag weergeven met een vraaglijn: de lijn die het verband weergeeft tussen de gevraagde
hoeveelheid en de prijs. Als de vraaglijn van 1 consument is, is het een individuele vraaglijn.
Consumentensurplus
Het consumentensurplus is wat je bereid bent te betalen - wat je echt betaalt. Als het over
een consumentensurplus van een consument gaat, noemen we het een individuele
consumentensurplus. Je berekent het in een grafiek door: 0,5 * delta y * delta x. Er zijn vijf
factoren die de betalingsbereidheid beïnvloeden en daarmee de individuele vraaglijn: de
individuele voorkeuren, het beschikbare budget, de aanwezigheid van substitueerbare
producten, het bestaan van complementaire producten en exogene factoren.
Individuele voorkeuren
Iemand met een voorkeur, is bereid om meer te betalen dan iemand zonder voorkeur. Een
toename van betalingsbereidheid betekent een hogere prijs bij elk gevraagd aantal, de
vraaglijn verschuift naar rechts.
Het beschikbare budget
De individuele vraag neemt toe als de vrager over een groter budget beschikt. Iemand met
meer geld kan meer eenheden van een product kopen.
Substitueerbare producten
Om een behoefte te voorzien, heb je verschillende producten voor. Je kan dus het ene
product vervangen voor een ander product dat dezelfde behoefte voorziet. De individuele
vraag naar een product daalt als er substituten voor bestaan
Complementaire producten
Sommige producten voorzien alleen in een behoefte samen met een ander product.
Producten die elkaar aanvullen, heten complementaire producten: Producten die alleen in
combinatie met elkaar een behoefte kunnen bevredigen.
Exogene factoren
Er zijn factoren waar een consument geen invloed op heeft, zoals weer. Dit zijn exogene
factoren. Een prijsverandering zorgt voor een verandering langs de vraaglijn, terwijl de
besproken factoren zorgen voor een verandering van de vraaglijn.
Prijs van het product
Dat is een verschuiving over/langs de lijn
, 1.2 De collectieve vraag
De collectieve vraag is de optelsom van alle individuele vragen binnen een groep. Het geeft
aan wat een groep consumenten vraagt bij een bepaalde prijs. Producenten hebben deze
info nodig om te bepalen welke prijs ze voor hun producten vragen. Welke groep van
toepassing is, volgt uit het afzetgebied: het gebied waar de producenten zijn product
verkoopt.
Afleiden van de collectieve vraag
De collectieve vraag geeft aan hoeveel producteenheden er als geheel worden afgenomen.
De collectieve vraaglijn
De collectieve vraaglijn is Q = qA + qB. De algebraïsche formulering van de collectieve
vraaglijn is dus als volgt: Q = qA + qB = 9 – 1 ⅔ p wanneer 0 ≤ p ≤ 5 en Q = 4 – ⅔p wanneer
5 ≤ p ≤ 6.
Door de wet van vraag loopt de lijn dalend, dus de wet van de vraag geldt ook voor de
collectieve vraag. Een verandering van de prijs betekent een verschuiving langs de vraaglijn.
Het heet ook wel een prijsafzetlijn. We gebruiken ‘de vraag’ als het gaat om de collectieve
vraag.
De arbeidsmarkt
De prijs van arbeid heet loon. Bij hoger loon neemt arbeidsaanbod toe. Het totaal aantal
arbeid dat verricht wordt, is de werkgelegenheid. Alle arbeiders vormen de werkzame
beroepsbevolking.
Vraagveranderingen en prijsveranderingen
Als er bijvoorbeeld alleen het weer verandert op de collectieve vraag en niets anders, noem
je het ceteris paribus (het overige gelijkblijvend). Bij een vraagtoename betekent het dat er
bij iedere prijs meer gevraagd wordt, de vraaglijn verschuift naar rechts. Een vraagtoename
zorgt ook ervoor dat er collectief meer betaald wordt voor ieder aanbod, hij gaat dus ook
naar boven.
Het consumentensurplus
Het collectieve consumentensurplus is de optelsom van alle individuele consumentensurplus
van alle individuen die het product kopen. Hoe meer consumenten een product kopen, hoe
groter het consumentensurplus.
Veranderingen van het consumentensurplus
Een andere prijs betekent een verandering langs de vraaglijn. Daardoor verandert het
oppervlak en het consumentensurplus. Door een verandering van betalingsbereidheid
verschuift de vraaglijn. Als de betalingsbereidheid toeneemt terwijl de prijs gelijk blijft, stijgt
het consumentensurplus.
De vijf factoren beïnvloeden ook het consumentensurplus. Als er substitueerbare producten
zijn, veranderd het consumentensurplus ook. De lijn verschuift dan naar de oorsprong. Door
complementaire producten kan de vraaglijn juist van de oorsprong af verschuiven: want als
consumenten een product bezitten dat een ander product nodig heeft, neemt de
betalingsbereidheid toe voor het andere product, dus het consumentensurplus stijgt.
1.3 Prijselasticiteit
Een producent wil weten wat het effect van een prijsverandering op zijn omzet: p x q. Door
de wet van vraag zal hij meer verkopen, als hij zijn prijzen verlaagt. Maar is het het waard?
Dat kan je weten door de waarde van de prijselasticiteit van de gevraagde hoeveelheid. De
prijselasticiteit van de vraag is een verhoudingsgetal dat aangeeft hoe sterk de vraag op een
prijsverandering reageert. Onthoudt Quarter Pounder. Formule:
Wet van de vraag
De wet van de vraag: hoe hoger de prijs, hoe kleiner de gevraagde hoeveelheid. En ook:
Hoe lager de prijs, hoe groter de gevraagde hoeveelheid.
Individuele vraag
Consumenten die producten vragen, bedenken telkens hoeveel ze van iets willen kopen,
nadat ze weten hoe duur het is. Zo ontstaat de individuele vraag: het aantal eenheden dat
een consument ergens van wil kopen bij een bepaalde prijs. De wet van de vraag geldt
bijvoorbeeld: hoe lager de prijs per appel, hoe meer appels de consument vraagt.
Betalingsbereidheid
Uit de individuele vraag volgt de individuele betalingsbereidheid: de maximale prijs die een
consument wil betalen voor één product bij een gegeven aantal.
Van discrete naar continue vraag
Als de prijs in stapjes moet dalen om de gevraagde hoeveelheid te laten stijgen, noem je het
een discrete vraag. Als de gevraagde aantallen alle reële getallen mogen zijn, kan je de
vraag weergeven met een vraaglijn: de lijn die het verband weergeeft tussen de gevraagde
hoeveelheid en de prijs. Als de vraaglijn van 1 consument is, is het een individuele vraaglijn.
Consumentensurplus
Het consumentensurplus is wat je bereid bent te betalen - wat je echt betaalt. Als het over
een consumentensurplus van een consument gaat, noemen we het een individuele
consumentensurplus. Je berekent het in een grafiek door: 0,5 * delta y * delta x. Er zijn vijf
factoren die de betalingsbereidheid beïnvloeden en daarmee de individuele vraaglijn: de
individuele voorkeuren, het beschikbare budget, de aanwezigheid van substitueerbare
producten, het bestaan van complementaire producten en exogene factoren.
Individuele voorkeuren
Iemand met een voorkeur, is bereid om meer te betalen dan iemand zonder voorkeur. Een
toename van betalingsbereidheid betekent een hogere prijs bij elk gevraagd aantal, de
vraaglijn verschuift naar rechts.
Het beschikbare budget
De individuele vraag neemt toe als de vrager over een groter budget beschikt. Iemand met
meer geld kan meer eenheden van een product kopen.
Substitueerbare producten
Om een behoefte te voorzien, heb je verschillende producten voor. Je kan dus het ene
product vervangen voor een ander product dat dezelfde behoefte voorziet. De individuele
vraag naar een product daalt als er substituten voor bestaan
Complementaire producten
Sommige producten voorzien alleen in een behoefte samen met een ander product.
Producten die elkaar aanvullen, heten complementaire producten: Producten die alleen in
combinatie met elkaar een behoefte kunnen bevredigen.
Exogene factoren
Er zijn factoren waar een consument geen invloed op heeft, zoals weer. Dit zijn exogene
factoren. Een prijsverandering zorgt voor een verandering langs de vraaglijn, terwijl de
besproken factoren zorgen voor een verandering van de vraaglijn.
Prijs van het product
Dat is een verschuiving over/langs de lijn
, 1.2 De collectieve vraag
De collectieve vraag is de optelsom van alle individuele vragen binnen een groep. Het geeft
aan wat een groep consumenten vraagt bij een bepaalde prijs. Producenten hebben deze
info nodig om te bepalen welke prijs ze voor hun producten vragen. Welke groep van
toepassing is, volgt uit het afzetgebied: het gebied waar de producenten zijn product
verkoopt.
Afleiden van de collectieve vraag
De collectieve vraag geeft aan hoeveel producteenheden er als geheel worden afgenomen.
De collectieve vraaglijn
De collectieve vraaglijn is Q = qA + qB. De algebraïsche formulering van de collectieve
vraaglijn is dus als volgt: Q = qA + qB = 9 – 1 ⅔ p wanneer 0 ≤ p ≤ 5 en Q = 4 – ⅔p wanneer
5 ≤ p ≤ 6.
Door de wet van vraag loopt de lijn dalend, dus de wet van de vraag geldt ook voor de
collectieve vraag. Een verandering van de prijs betekent een verschuiving langs de vraaglijn.
Het heet ook wel een prijsafzetlijn. We gebruiken ‘de vraag’ als het gaat om de collectieve
vraag.
De arbeidsmarkt
De prijs van arbeid heet loon. Bij hoger loon neemt arbeidsaanbod toe. Het totaal aantal
arbeid dat verricht wordt, is de werkgelegenheid. Alle arbeiders vormen de werkzame
beroepsbevolking.
Vraagveranderingen en prijsveranderingen
Als er bijvoorbeeld alleen het weer verandert op de collectieve vraag en niets anders, noem
je het ceteris paribus (het overige gelijkblijvend). Bij een vraagtoename betekent het dat er
bij iedere prijs meer gevraagd wordt, de vraaglijn verschuift naar rechts. Een vraagtoename
zorgt ook ervoor dat er collectief meer betaald wordt voor ieder aanbod, hij gaat dus ook
naar boven.
Het consumentensurplus
Het collectieve consumentensurplus is de optelsom van alle individuele consumentensurplus
van alle individuen die het product kopen. Hoe meer consumenten een product kopen, hoe
groter het consumentensurplus.
Veranderingen van het consumentensurplus
Een andere prijs betekent een verandering langs de vraaglijn. Daardoor verandert het
oppervlak en het consumentensurplus. Door een verandering van betalingsbereidheid
verschuift de vraaglijn. Als de betalingsbereidheid toeneemt terwijl de prijs gelijk blijft, stijgt
het consumentensurplus.
De vijf factoren beïnvloeden ook het consumentensurplus. Als er substitueerbare producten
zijn, veranderd het consumentensurplus ook. De lijn verschuift dan naar de oorsprong. Door
complementaire producten kan de vraaglijn juist van de oorsprong af verschuiven: want als
consumenten een product bezitten dat een ander product nodig heeft, neemt de
betalingsbereidheid toe voor het andere product, dus het consumentensurplus stijgt.
1.3 Prijselasticiteit
Een producent wil weten wat het effect van een prijsverandering op zijn omzet: p x q. Door
de wet van vraag zal hij meer verkopen, als hij zijn prijzen verlaagt. Maar is het het waard?
Dat kan je weten door de waarde van de prijselasticiteit van de gevraagde hoeveelheid. De
prijselasticiteit van de vraag is een verhoudingsgetal dat aangeeft hoe sterk de vraag op een
prijsverandering reageert. Onthoudt Quarter Pounder. Formule:
