Checklist: Klinische psychologie (leerdoelen)
Week 1
Wat zijn de kenmerken van Autisme Spectrum Stoornis
Vroege ontwikkeling is zo duidelijk verstoord dat vanaf 1 jaar al duidelijk wordt voor familie en
vrienden dat ontwikkeling niet normaal verloopt
2 Centrale kenmerken zijn:
- Beperking in sociale interactie
- Beperkingen in communicatie
Hoe komen deze centrale kenmerken tot uiting?
Sociale interactie
- Moeite met non-verbaal gedrag en moeite reguleren sociale interactie
- Moeite/beperkte ToM
- Merkbaar als desinteresse in vrienden en dat wat anderen doen
- Moeite begrijpen van andermans emoties en intenties
Communicatie
- Tragere taalontwikkeling
- Trage ontwikkeling in de mogelijkheid van het behouden van een gesprek
- Beperkingen in: toon/intonatie/nadruk
- Monotoon spreken
- Grammaticale structuur is kinderlijk
- Meer dan 50% van de mensen met autisme zal nooit spreken en maakt enkel geluid
Echolalia: Direct herhalen van woorden
Pronoun reversal: Naar zichzelf refereren als hij/zij/jij
Wat is de oorzaak van Autisme Spectrum Stoornis (oorsprong)
Eerst werd gezegd dat het kwam door afstandelijk ouderschap -> dit is ontkracht
Biologische oorzaken van ASS
(Genetisch)
- Belangrijk genetisch aspect
- Sibling recurrence risk -> kans dat kind ASS ontwikkelt hoger als sibling dit ook heeft
- Komt voor icm andere genetische stoornissen
- Familiegeschiedenis van andere psychologische aandoeningen
- Er is geen autisme gen
(Perinatale invloeden)
- Infecties bij de moeder/bloedingen
- Blootstelling aan medicatie/drugs
- Verminderd immuunsysteem
- Dit is wel minder onderbouwd en er zijn minder van deze gevallen bekend
- Er was discussie of IBS of vaccinatie dit veroorzaakte, hierdoor grote anti vaccinatie golf, dit
is ook ontkracht/niet de primaire oorzaak.
(Hersenafwijkingen)
- Verstoringen in werking van het limbisch systeem, basale ganglia, frontale kwabben,
cerebellum
- Neuronen zijn hier kleiner, dichter op elkaar verpakt en dat verstoord de informatieverwerking
, - Afwijkingen van het cerebellum: motorisch evenwicht, fijne motoriek, grijpkracht is minder
- Minder activiteit in de amygdala -> prefrontale cortex = onvermogen andermans intenties in te
schatten
Behandelingen van Autisme Spectrum Stoornis
Moeilijkheden van behandeling
- Houdt niet van behandeling
- Onbewust van de buitenwereld
- Complimenten hebben weinig zin
- Blijven afstandelijk behandeld worden door anderen in de maatschappij
(Medicatie)
- Antipsychotica (haloperidol, risperidon)
- Naltrexon: Bewezen effectief
- Kan repetitief gedrag, sociale terugtrekking, agressie, driftbuien, hyperactiviteit
verminderen.
- Ernstige bijwerkingen
- Sufheid
- Duizeligheid
- Aankomen
(Gedragstraining)
- Middels conditioneren basisgedrag vaardigheden aanleren zoals:
- Aandacht
- Zindelijkheid
- Zelfhulp Gedrag
- Interactie (sociaal) stimuleren
- Methodem
- Modelling (gedrag voordoen -> persoon gaat gedrag imiteren)
- Parent implemented early intervention:
- Ouders als trainers gebruiken
- (200 uur van de professional = 20 uur van ouders qua effectiviteit)
- Inclusiestrategieën
- Interventies om individuen beter te laten functioneren in de samenleving
- Vb: Ondersteund werknemerschap -> Brownies & Downies
Week 2
Welke verschillende typen stemmingsstoornissen zijn beschreven in de DSM-V?
Er zijn depressieve stoornissen (alleen neerwaartse stemming)
- Major depressive disorder
- Persisterende depressive disorder
- Premenstruele dysfore stoornis
- Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis
Er zijn manische stoornissen (afwisseling tussen depressie en verhoogde stemming)
- Bipolaire I-stoornis
- Bipoliare II-stoornis
- Cyclothyme stoornis
, Wat is depressie (inclusief DSM criteria, epidemiologie en ziektebeloop)
(DSM-V criterium: MDD (Major depressive disorder)
1. Minstens 5 van de volgende symptomen moeten aanwezig zijn (voor tenminste 2 weken)
Waarvan tenminste 1: Depressieve stemming/verlies van interesse of plezier
1. Opvallende vermindering van interesse of plezier in alle/bijna alle dagen
2. Terugkerende gedachten aan de dood/ideeën over zelfdoding)
3. Bijna dagelijks slapeloosheid (insomie) of overmatig slapen (hypersomie)
4. Gewichtsverlies/toename
5. Depressieve stemming die door jezelf of door anderen wordt opgemerkt
6. Verminderd vermogen tot nadenken/concentreren of is besluitloos
7. Psychomotorische agitatie
8. Gevoelens van waardeloosheid/schuldgevoel
2. Periode is geen gevolg van fysiologische effecten/middel/andere aandoening
3. Nooit een hypomanische episode
4. Niet beter te verklaren door een schizofrene stoornis/psychotische stoornis
5. Symptomen: Klinisch significante stress in belangrijke functioneringsgebieden
Een persoon met Major Depressive Disorder (MDD)
Moet deze symptomen langer dan 2 weken hebben en mag nooit eerder een manische of hypomane
episode hebben gehad
- Subtypes van MDD
- MDD met angst
- MDD met gemengde kenmerken
- MDD met atypische kenmerken
- MDD met melancholische kenmerken
- MDD met katatone kenmerken
- MDD met psychotische kenmerken
- MDD met seizonsgebonden patroon
- MDD met peripartum begin
- Premenstruele dysfore stoornis
(Oorzaken/Epidemiologie)
Een persoon met Persistent Depressive Disorder (PDD)
Moet de symptomen het grootste deel van elke dag ervaren gedurende twee jaar (kinderen en
adolescenten 1 jaar)
(Biologische factoren)
- Hormonale invloeden hebben effect op eetlust/slaap/seksuele drang/plezier vermogen
- HPA-as: Overreactie hiervan wordt beschouwd als een reden voor grotere
vatbaarheid voor depressie bij vrouwen, is wel weinig bewijs van.
- Neurochemische factoren kunnen oorzaken zijn, slaap en andere biologische ritmes ook
- Bij personen met MDD is een kleinere omvang en grotere metabolische activiteit van de
hippocampus. Chronisch hoge cortisol afscheiding
- Basale ganglia en amygdala zijn vergroot: mensen met MDD ervaren negatieve emoties nog
intenser.
Week 1
Wat zijn de kenmerken van Autisme Spectrum Stoornis
Vroege ontwikkeling is zo duidelijk verstoord dat vanaf 1 jaar al duidelijk wordt voor familie en
vrienden dat ontwikkeling niet normaal verloopt
2 Centrale kenmerken zijn:
- Beperking in sociale interactie
- Beperkingen in communicatie
Hoe komen deze centrale kenmerken tot uiting?
Sociale interactie
- Moeite met non-verbaal gedrag en moeite reguleren sociale interactie
- Moeite/beperkte ToM
- Merkbaar als desinteresse in vrienden en dat wat anderen doen
- Moeite begrijpen van andermans emoties en intenties
Communicatie
- Tragere taalontwikkeling
- Trage ontwikkeling in de mogelijkheid van het behouden van een gesprek
- Beperkingen in: toon/intonatie/nadruk
- Monotoon spreken
- Grammaticale structuur is kinderlijk
- Meer dan 50% van de mensen met autisme zal nooit spreken en maakt enkel geluid
Echolalia: Direct herhalen van woorden
Pronoun reversal: Naar zichzelf refereren als hij/zij/jij
Wat is de oorzaak van Autisme Spectrum Stoornis (oorsprong)
Eerst werd gezegd dat het kwam door afstandelijk ouderschap -> dit is ontkracht
Biologische oorzaken van ASS
(Genetisch)
- Belangrijk genetisch aspect
- Sibling recurrence risk -> kans dat kind ASS ontwikkelt hoger als sibling dit ook heeft
- Komt voor icm andere genetische stoornissen
- Familiegeschiedenis van andere psychologische aandoeningen
- Er is geen autisme gen
(Perinatale invloeden)
- Infecties bij de moeder/bloedingen
- Blootstelling aan medicatie/drugs
- Verminderd immuunsysteem
- Dit is wel minder onderbouwd en er zijn minder van deze gevallen bekend
- Er was discussie of IBS of vaccinatie dit veroorzaakte, hierdoor grote anti vaccinatie golf, dit
is ook ontkracht/niet de primaire oorzaak.
(Hersenafwijkingen)
- Verstoringen in werking van het limbisch systeem, basale ganglia, frontale kwabben,
cerebellum
- Neuronen zijn hier kleiner, dichter op elkaar verpakt en dat verstoord de informatieverwerking
, - Afwijkingen van het cerebellum: motorisch evenwicht, fijne motoriek, grijpkracht is minder
- Minder activiteit in de amygdala -> prefrontale cortex = onvermogen andermans intenties in te
schatten
Behandelingen van Autisme Spectrum Stoornis
Moeilijkheden van behandeling
- Houdt niet van behandeling
- Onbewust van de buitenwereld
- Complimenten hebben weinig zin
- Blijven afstandelijk behandeld worden door anderen in de maatschappij
(Medicatie)
- Antipsychotica (haloperidol, risperidon)
- Naltrexon: Bewezen effectief
- Kan repetitief gedrag, sociale terugtrekking, agressie, driftbuien, hyperactiviteit
verminderen.
- Ernstige bijwerkingen
- Sufheid
- Duizeligheid
- Aankomen
(Gedragstraining)
- Middels conditioneren basisgedrag vaardigheden aanleren zoals:
- Aandacht
- Zindelijkheid
- Zelfhulp Gedrag
- Interactie (sociaal) stimuleren
- Methodem
- Modelling (gedrag voordoen -> persoon gaat gedrag imiteren)
- Parent implemented early intervention:
- Ouders als trainers gebruiken
- (200 uur van de professional = 20 uur van ouders qua effectiviteit)
- Inclusiestrategieën
- Interventies om individuen beter te laten functioneren in de samenleving
- Vb: Ondersteund werknemerschap -> Brownies & Downies
Week 2
Welke verschillende typen stemmingsstoornissen zijn beschreven in de DSM-V?
Er zijn depressieve stoornissen (alleen neerwaartse stemming)
- Major depressive disorder
- Persisterende depressive disorder
- Premenstruele dysfore stoornis
- Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis
Er zijn manische stoornissen (afwisseling tussen depressie en verhoogde stemming)
- Bipolaire I-stoornis
- Bipoliare II-stoornis
- Cyclothyme stoornis
, Wat is depressie (inclusief DSM criteria, epidemiologie en ziektebeloop)
(DSM-V criterium: MDD (Major depressive disorder)
1. Minstens 5 van de volgende symptomen moeten aanwezig zijn (voor tenminste 2 weken)
Waarvan tenminste 1: Depressieve stemming/verlies van interesse of plezier
1. Opvallende vermindering van interesse of plezier in alle/bijna alle dagen
2. Terugkerende gedachten aan de dood/ideeën over zelfdoding)
3. Bijna dagelijks slapeloosheid (insomie) of overmatig slapen (hypersomie)
4. Gewichtsverlies/toename
5. Depressieve stemming die door jezelf of door anderen wordt opgemerkt
6. Verminderd vermogen tot nadenken/concentreren of is besluitloos
7. Psychomotorische agitatie
8. Gevoelens van waardeloosheid/schuldgevoel
2. Periode is geen gevolg van fysiologische effecten/middel/andere aandoening
3. Nooit een hypomanische episode
4. Niet beter te verklaren door een schizofrene stoornis/psychotische stoornis
5. Symptomen: Klinisch significante stress in belangrijke functioneringsgebieden
Een persoon met Major Depressive Disorder (MDD)
Moet deze symptomen langer dan 2 weken hebben en mag nooit eerder een manische of hypomane
episode hebben gehad
- Subtypes van MDD
- MDD met angst
- MDD met gemengde kenmerken
- MDD met atypische kenmerken
- MDD met melancholische kenmerken
- MDD met katatone kenmerken
- MDD met psychotische kenmerken
- MDD met seizonsgebonden patroon
- MDD met peripartum begin
- Premenstruele dysfore stoornis
(Oorzaken/Epidemiologie)
Een persoon met Persistent Depressive Disorder (PDD)
Moet de symptomen het grootste deel van elke dag ervaren gedurende twee jaar (kinderen en
adolescenten 1 jaar)
(Biologische factoren)
- Hormonale invloeden hebben effect op eetlust/slaap/seksuele drang/plezier vermogen
- HPA-as: Overreactie hiervan wordt beschouwd als een reden voor grotere
vatbaarheid voor depressie bij vrouwen, is wel weinig bewijs van.
- Neurochemische factoren kunnen oorzaken zijn, slaap en andere biologische ritmes ook
- Bij personen met MDD is een kleinere omvang en grotere metabolische activiteit van de
hippocampus. Chronisch hoge cortisol afscheiding
- Basale ganglia en amygdala zijn vergroot: mensen met MDD ervaren negatieve emoties nog
intenser.
