Leefs%jl, gezondheidszorg en het bewegingsapparaat Colleges
d
25/11
Introduc)e en leefs)jl
Cogni'eve determinanten
• Kennis
• Bewustzijn
• Inten'e
• Mo'va'e
• A9tude
• Subjec'eve normen
• Eigen effec'viteits verwach'ng
Gezondheidsbevordering
• Voorlich'ng
o Individueel --> leefs'jlgeneeskunde
o Lesprogramma’s op scholen
o Leefs'jlprogramma’s
• Omgevingsveranderingen
o Autoluwe zones
o Gezonde schoolkan'nes
d
Leefs)jlgeneeskunde
“Leefs'jlgeneeskunde brengt leefs'jltherapeu'sche interven'es in de spreekkamer met als
doel chronische aandoeningen te voorkomen, te behandelen en of guns'g te beïnvloeden,
voor zover deze direct of indirect samenhangen met leefs'jl.”
Rol van de arts: 2 modellen die toegepast kunnen worden:
• Spinnenweb
• Leefs'jlroer
Leefs'jl domeinen (6 pijlers):
• Voeding
• Verbinding
• Middelen
• Beweging
• Ontspanning
• Slaap
,Slaap;
• Algemeen:
o Duur: gemiddeld 8 uur per nacht
o Kwaliteit: duur & diepte
o Ritme: elke dag hetzelfde!
• Onregelma'ge diensten:
o Circadiaan ritme
§ Licht en donkerte
• Effecten slechte slaap:
o Fysiologische en mentale stress ↑
o Insuline resisten'e ↑
Beweging;
• Algemeen:
o Duur: 150 min / week (meer is beter!)
o Inspanning: (ma'g-)intensief
o Type: kracht, cardio, coördina'e, mobiliteit
• Specifiek DM2:
o Kracheraining = lean body mass ↑
o Cardiotraining = calorieverbranding ↑ ('jdelijk effect)
• Effecten van (genoeg) bewegen:
o Insuline resisten'e ↓
o Herbalanceren neurotransmieers --> verbetering van slaap en geheugen
Voeding;
• Algemeen:
o Type: onbewerkt / minimaal bewerkt en gevarieerd
o Frequen'e: maximaal 3 hoofdmaal'jden en 2-3 gezonde snacks
o Verhouding:
§ Koolhydraten: 40-60%
§ Eiwieen: 10-30%
§ Veeen: 25-40%
§ Vezels: >30g
• Specifiek DM2:
o Frequen'e: max 3 maal'jden per dag
o Lage glycemische index (vezels)
• Effecten van (goede) voeding:
o Bloedsuikerregula'e ↑ (stabielere energie (↑))
o Helpt bij gewichtscontrole / -verlies
Gecombineerde leefs'jl interven'e (GLI):
• Criteria:
o BMI 25-30: i.c.m. grote buikomvang (V ≥ 88 cm, M ≥ 102 cm)
o BMI ≥ 25 hebt én risicofactor (HVZ of DM2)
o Een BMI hebt ≥ 30
, • GLIs
o De BeweegKuur
o SLIMMER
o CooL
o Samen Spor'ef in Beweging
o X-Fiet GLI
o Keer Diabetes2 Om (--> ook online)
f
d
Stress en leefs)jl
Stress(reac'e): lichamelijke of cogni'eve/mentale reac'e op een stressor.
Dynamisch reageren op stress is van belang om in balans te blijven.
“Normale” stress vs. chronische stress: het lichaam hees geen 'jd om te herstellen en raakt
in allosta'sche overbelas'ng (wat een direct effect op je gezondheid gees). Op het moment
dat je te lang(durig) en veelvuldig stressoren moet verwerken in je lichaam, ontwikkel je
bewust en onbewust klachten, welke een effect hebben op je gedrag.
Ieder mens hees een eigen stressprofiel, atankelijk van o.a.:
• Biologie: HPA-as en adrenaline, immuunsysteem, hersennetwerken, (epi)gene'ca
• Psychologie: omgaan met stress, cogni'e, op'misme, persoonlijkheid
• Persoonlijke omgeving: woonsitua'e/gezin, jeugdtrauma/life events, sociale steun
thuis, lifestlyle
• Werkomgeving: werksitua'e/dienstverband, werkdruk/piekdrukte, sociale steun
werk, arbeidsa'sfac'e
Iedereen hees een eigen uniek kantelpunt wanneer
dynamische reac'e op stress verdwijnt. --------->
Oorzaken chronische stress:
• Armoede
• Schulden
• Leven van bijstandsuitkering
• Werkloosheid
• Slecht wonen
• Eenzaamheid
• Niet zo zelfredzaam zijn als in NL van je verwacht wordt
• Jeugdtrauma’s
• Hoge werkdruk
• Persoonlijkheid
• Echtscheiding
• Etc.
Mul'problema'ek;
• Gezondheidsproblemen (DM2, rugklachten, hoge bloeddruk)
• Problemen in de thuissitua'e (financieel, kind met gedragsproblemen, slecht slapen)
• Problemen op het werk (geen eenrgie, con'nu moeten presteren, …)
d
25/11
Introduc)e en leefs)jl
Cogni'eve determinanten
• Kennis
• Bewustzijn
• Inten'e
• Mo'va'e
• A9tude
• Subjec'eve normen
• Eigen effec'viteits verwach'ng
Gezondheidsbevordering
• Voorlich'ng
o Individueel --> leefs'jlgeneeskunde
o Lesprogramma’s op scholen
o Leefs'jlprogramma’s
• Omgevingsveranderingen
o Autoluwe zones
o Gezonde schoolkan'nes
d
Leefs)jlgeneeskunde
“Leefs'jlgeneeskunde brengt leefs'jltherapeu'sche interven'es in de spreekkamer met als
doel chronische aandoeningen te voorkomen, te behandelen en of guns'g te beïnvloeden,
voor zover deze direct of indirect samenhangen met leefs'jl.”
Rol van de arts: 2 modellen die toegepast kunnen worden:
• Spinnenweb
• Leefs'jlroer
Leefs'jl domeinen (6 pijlers):
• Voeding
• Verbinding
• Middelen
• Beweging
• Ontspanning
• Slaap
,Slaap;
• Algemeen:
o Duur: gemiddeld 8 uur per nacht
o Kwaliteit: duur & diepte
o Ritme: elke dag hetzelfde!
• Onregelma'ge diensten:
o Circadiaan ritme
§ Licht en donkerte
• Effecten slechte slaap:
o Fysiologische en mentale stress ↑
o Insuline resisten'e ↑
Beweging;
• Algemeen:
o Duur: 150 min / week (meer is beter!)
o Inspanning: (ma'g-)intensief
o Type: kracht, cardio, coördina'e, mobiliteit
• Specifiek DM2:
o Kracheraining = lean body mass ↑
o Cardiotraining = calorieverbranding ↑ ('jdelijk effect)
• Effecten van (genoeg) bewegen:
o Insuline resisten'e ↓
o Herbalanceren neurotransmieers --> verbetering van slaap en geheugen
Voeding;
• Algemeen:
o Type: onbewerkt / minimaal bewerkt en gevarieerd
o Frequen'e: maximaal 3 hoofdmaal'jden en 2-3 gezonde snacks
o Verhouding:
§ Koolhydraten: 40-60%
§ Eiwieen: 10-30%
§ Veeen: 25-40%
§ Vezels: >30g
• Specifiek DM2:
o Frequen'e: max 3 maal'jden per dag
o Lage glycemische index (vezels)
• Effecten van (goede) voeding:
o Bloedsuikerregula'e ↑ (stabielere energie (↑))
o Helpt bij gewichtscontrole / -verlies
Gecombineerde leefs'jl interven'e (GLI):
• Criteria:
o BMI 25-30: i.c.m. grote buikomvang (V ≥ 88 cm, M ≥ 102 cm)
o BMI ≥ 25 hebt én risicofactor (HVZ of DM2)
o Een BMI hebt ≥ 30
, • GLIs
o De BeweegKuur
o SLIMMER
o CooL
o Samen Spor'ef in Beweging
o X-Fiet GLI
o Keer Diabetes2 Om (--> ook online)
f
d
Stress en leefs)jl
Stress(reac'e): lichamelijke of cogni'eve/mentale reac'e op een stressor.
Dynamisch reageren op stress is van belang om in balans te blijven.
“Normale” stress vs. chronische stress: het lichaam hees geen 'jd om te herstellen en raakt
in allosta'sche overbelas'ng (wat een direct effect op je gezondheid gees). Op het moment
dat je te lang(durig) en veelvuldig stressoren moet verwerken in je lichaam, ontwikkel je
bewust en onbewust klachten, welke een effect hebben op je gedrag.
Ieder mens hees een eigen stressprofiel, atankelijk van o.a.:
• Biologie: HPA-as en adrenaline, immuunsysteem, hersennetwerken, (epi)gene'ca
• Psychologie: omgaan met stress, cogni'e, op'misme, persoonlijkheid
• Persoonlijke omgeving: woonsitua'e/gezin, jeugdtrauma/life events, sociale steun
thuis, lifestlyle
• Werkomgeving: werksitua'e/dienstverband, werkdruk/piekdrukte, sociale steun
werk, arbeidsa'sfac'e
Iedereen hees een eigen uniek kantelpunt wanneer
dynamische reac'e op stress verdwijnt. --------->
Oorzaken chronische stress:
• Armoede
• Schulden
• Leven van bijstandsuitkering
• Werkloosheid
• Slecht wonen
• Eenzaamheid
• Niet zo zelfredzaam zijn als in NL van je verwacht wordt
• Jeugdtrauma’s
• Hoge werkdruk
• Persoonlijkheid
• Echtscheiding
• Etc.
Mul'problema'ek;
• Gezondheidsproblemen (DM2, rugklachten, hoge bloeddruk)
• Problemen in de thuissitua'e (financieel, kind met gedragsproblemen, slecht slapen)
• Problemen op het werk (geen eenrgie, con'nu moeten presteren, …)
