Psychologie blok 3, jaar 2.
Hoorcollege 1, Gedrag en afwijkend gedrag, wat is een
gedragsprobleem?
Psychiatrie= een medisch specialisme dat zich bezighoudt met
psychische ziektebeelden, waarbij hoofdzakelijk wordt gekeken naar
lichamelijke processen (Wat gebeurt er in een lichaam?). Artsen die
medicijnen kunnen voorschrijven.
Psychologie= bestudeert het gedrag en het innerlijke leven van mensen,
met als doel meer kennis en begrip te krijgen over mentale processen.
Meer coachend om problemen op te lossen, behandelende rol (emotie,
behoefte, gedachte, motivatie).
De geschiedenis:
Stenen tijdperk:
Een psychische afwijking werd gezien als iets bovennatuurlijks, mensen
dachten dat iemand bezeten was door het kwaad. Ze gingen je schedel
doorboren want zo kon je aan geesten ontsnappen.
Griekse arts Hippocrates
Hippocrates zegt dat psychotische klachten hebben een lichamelijke
oorzaak, hij was van verandering van het dieet, lichaamsbeweging, etc.
Middeleeuwen en dolhuizen
In de middeleeuwen dachten ze dat er iets niet goed was gegaan in de
baarmoeder, hier komen namen vandaan zoals ‘’je bent een misbaksel’’
‘’je bent een halvegare’’ ‘’je bent gek’’. Je werd niet geholpen door
bijvoorbeeld psychologen of pedagogen, als je geluk had werd je geholpen
in je eigen gezin maak meestal werd je levend verbrand.
Iets na de middeleeuwen hadden psychiatrische patiënten nog minder
rechten dan dieren hadden. Als je afweek van de norm werd je
vastgeketend aan de muur, moest je slapen in eigen uitwerpselen.
Hierna werden psychische patiënten vermaak voor de rijken, ze werden in
dolhuizen geplaatst en rijken konden dan betalen om maar de cliënten te
kijken. Je kan dit vergelijken met een circus of dierentuin.
,Morele therapie 1800
Hierna was er een omslag, er waren 2 artsen die de morele therapie
ontwikkelden. Ze zeiden: ieder mens heeft behoefte aan menselijke
bejegenis. Mensen die psychisch afwijkend gedrag vertoonde kregen hulp,
artsen gingen met ze in gesprek, etc.
Rond 1850 verdween dit, omdat de hulp heel duur was. De dolhuizen
kwamen weer terug.
1900-nu het medisch model is leidend:
Mensen met afwijkend gedrag worden geholpen. Het medische model is
leidend, deze zegt: een stoornis bestaat uit een groep kenmerken die
gelijktijdig voorkomt (als je depressief bent moeten er gelijktijdig dingen
voorkomen wil ik je als depressief bestempelen en helpen).
Het kijkt heel erg naar de biologische factoren, bijvoorbeeld een stofje dat
mist, of minder van bepaalde stoffen in je hersenen. Dit kan je oplossen
met medicijnen.
Stoornissen worden op 5 verschillende dimensies bekeken vanuit
dat medische model:
- Diagnose van stoornis op basis van symptomen (ik kan me niet
verzorgen, kan mijn bed niet uit, niet goed lopen) je gaat kijken of
deze symptomen bij een stoornis horen.
- Verklaring van de symptomen
- Prognose (voorspelling over het beloop van de stoornis)
- Behandeling van stoornis (bijna altijd medicijnen in het medisch
model)
- Preventie: het voorkomen van stoornissen
In dit model zijn psychische stoornissen hersenziekten.
Kritiek op het medisch model:
- Lang niet alle diagnoses hebben een duidelijke lichamelijke oorzaak.
- Diagnoses zijn gebaseerd op de subjectieve beschrijving door de
persoon.
- GGZ-taal en toename van diagnoses problematiseert en vergroot
mogelijk stigma en schaamte. (Er worden diagnoses gesteld die
misschien niet helemaal kloppen, dit omdat je als psycholoog pas
betaald krijg voor een gediagnostiseerd persoon).
,Wat is een stoornis:
Een stoornis is een combinatie van:
- Een afwijking van wat normaal wordt gevonden in
ontwikkelingsfase of de context of cultuur (in Nederland kan iets
anders gevonden dan in een ander land, bijvoorbeeld met goden
praten) van de persoon.
- En de persoon zelf of omgeving ervaart er last van (het belemmert
dagelijks functioneren).
Perspectieven in de psychologie:
Hoe kijken we naar probleemgedrag?
- Biologisch perspectief= er is iets in het lichaam dat niet klopt
(genetische afwijking, hersenstructuren)
- Psychologisch perspectief= er is er oorzaak bijvoorbeeld trauma,
verkeerd denken, of iets anders.
- Sociaal cultureel perspectief= kijken naar wat er gebeurt om
iemand heen zoals werkeloosheid, racisme, slechte omgeving.
Ontwikkeling kind:
De ontwikkeling van een kind is afhankelijk van:
- Aanleg:
o Genen (als een ouder aanleg heeft voor hersenziekte heb je
dat zelf ook, bijvoorbeeld autisme of ADHD)
o Baarmoederlijke omgeving
o Pre-, peri- en postnatale invloeden
- Omgeving:
o Veel in interactie met aanleg. Omgeving kan bevorderend of
juist remmend werken, afhankelijk van het kind en diens
genen. (In een gezin is er bijvoorbeeld iemand met dyslexie, je
hebt zelf die aanleg ook maar dit kan minder of niet tot uiting
komen als je veel oefent met letters).
, - Rijping CZS (centraal zenuwstelsel):
o We hebben weinig hersenstructuren als baby, hoe meer je
leert hoe meer die rijping (verbindingen) er komt. Overbodige
verbindingen vallen weg.
Gedragsproblemen?
Met voorbeeld van niet of nauwelijks praten op school
Als pedagoog kijk je wat er met een kind aan de hand is, je diagnosticeert
niet te snel en stelt veel vragen.
Beperking= een lichamelijke functie die verstoord is. (Omdat het
spraakgebrek heeft en niet goed kan praten)
Belemmering= je kijkt waar er allemaal sprake van is, er zijn veel
factoren die kunnen spelen. (Omdat er veel ruzie is thuis door een
scheiding en er te weinig aandacht voor het kind is en het kind niet lekker
in zijn vel zit.)
Stoornis: is een combinatie van afwijking van wat normaal wordt
gevonden in de ontwikkelingsfase en de context of cultuur van de persoon,
en de persoon zelf of de omgeving ervaart er last van en de duur en
intensiteit. (Omdat het vanwege autisme anderen niet goed begrijpt.)
Gedragsproblemen vs. stoornis:
Gedragsprobleem= regelmatig ongewenst gedrag vertonen dat storend
is voor andere zoals driftbuien, agressief gedrag en pesten.
Gedragsstoornis= het ongewenste gedrag duurt langer dan 6 maanden
en symptomen in bepaalde combinaties voorkomen (beschreven in de
DSM-5).
Problematiek:
- Internaliserende problematiek= meestal meisjes die
teruggetrokken zijn, angstig gedrag, onvermogen aanpassing, laag
testosteron, kans op verwaarlozing
Hoorcollege 1, Gedrag en afwijkend gedrag, wat is een
gedragsprobleem?
Psychiatrie= een medisch specialisme dat zich bezighoudt met
psychische ziektebeelden, waarbij hoofdzakelijk wordt gekeken naar
lichamelijke processen (Wat gebeurt er in een lichaam?). Artsen die
medicijnen kunnen voorschrijven.
Psychologie= bestudeert het gedrag en het innerlijke leven van mensen,
met als doel meer kennis en begrip te krijgen over mentale processen.
Meer coachend om problemen op te lossen, behandelende rol (emotie,
behoefte, gedachte, motivatie).
De geschiedenis:
Stenen tijdperk:
Een psychische afwijking werd gezien als iets bovennatuurlijks, mensen
dachten dat iemand bezeten was door het kwaad. Ze gingen je schedel
doorboren want zo kon je aan geesten ontsnappen.
Griekse arts Hippocrates
Hippocrates zegt dat psychotische klachten hebben een lichamelijke
oorzaak, hij was van verandering van het dieet, lichaamsbeweging, etc.
Middeleeuwen en dolhuizen
In de middeleeuwen dachten ze dat er iets niet goed was gegaan in de
baarmoeder, hier komen namen vandaan zoals ‘’je bent een misbaksel’’
‘’je bent een halvegare’’ ‘’je bent gek’’. Je werd niet geholpen door
bijvoorbeeld psychologen of pedagogen, als je geluk had werd je geholpen
in je eigen gezin maak meestal werd je levend verbrand.
Iets na de middeleeuwen hadden psychiatrische patiënten nog minder
rechten dan dieren hadden. Als je afweek van de norm werd je
vastgeketend aan de muur, moest je slapen in eigen uitwerpselen.
Hierna werden psychische patiënten vermaak voor de rijken, ze werden in
dolhuizen geplaatst en rijken konden dan betalen om maar de cliënten te
kijken. Je kan dit vergelijken met een circus of dierentuin.
,Morele therapie 1800
Hierna was er een omslag, er waren 2 artsen die de morele therapie
ontwikkelden. Ze zeiden: ieder mens heeft behoefte aan menselijke
bejegenis. Mensen die psychisch afwijkend gedrag vertoonde kregen hulp,
artsen gingen met ze in gesprek, etc.
Rond 1850 verdween dit, omdat de hulp heel duur was. De dolhuizen
kwamen weer terug.
1900-nu het medisch model is leidend:
Mensen met afwijkend gedrag worden geholpen. Het medische model is
leidend, deze zegt: een stoornis bestaat uit een groep kenmerken die
gelijktijdig voorkomt (als je depressief bent moeten er gelijktijdig dingen
voorkomen wil ik je als depressief bestempelen en helpen).
Het kijkt heel erg naar de biologische factoren, bijvoorbeeld een stofje dat
mist, of minder van bepaalde stoffen in je hersenen. Dit kan je oplossen
met medicijnen.
Stoornissen worden op 5 verschillende dimensies bekeken vanuit
dat medische model:
- Diagnose van stoornis op basis van symptomen (ik kan me niet
verzorgen, kan mijn bed niet uit, niet goed lopen) je gaat kijken of
deze symptomen bij een stoornis horen.
- Verklaring van de symptomen
- Prognose (voorspelling over het beloop van de stoornis)
- Behandeling van stoornis (bijna altijd medicijnen in het medisch
model)
- Preventie: het voorkomen van stoornissen
In dit model zijn psychische stoornissen hersenziekten.
Kritiek op het medisch model:
- Lang niet alle diagnoses hebben een duidelijke lichamelijke oorzaak.
- Diagnoses zijn gebaseerd op de subjectieve beschrijving door de
persoon.
- GGZ-taal en toename van diagnoses problematiseert en vergroot
mogelijk stigma en schaamte. (Er worden diagnoses gesteld die
misschien niet helemaal kloppen, dit omdat je als psycholoog pas
betaald krijg voor een gediagnostiseerd persoon).
,Wat is een stoornis:
Een stoornis is een combinatie van:
- Een afwijking van wat normaal wordt gevonden in
ontwikkelingsfase of de context of cultuur (in Nederland kan iets
anders gevonden dan in een ander land, bijvoorbeeld met goden
praten) van de persoon.
- En de persoon zelf of omgeving ervaart er last van (het belemmert
dagelijks functioneren).
Perspectieven in de psychologie:
Hoe kijken we naar probleemgedrag?
- Biologisch perspectief= er is iets in het lichaam dat niet klopt
(genetische afwijking, hersenstructuren)
- Psychologisch perspectief= er is er oorzaak bijvoorbeeld trauma,
verkeerd denken, of iets anders.
- Sociaal cultureel perspectief= kijken naar wat er gebeurt om
iemand heen zoals werkeloosheid, racisme, slechte omgeving.
Ontwikkeling kind:
De ontwikkeling van een kind is afhankelijk van:
- Aanleg:
o Genen (als een ouder aanleg heeft voor hersenziekte heb je
dat zelf ook, bijvoorbeeld autisme of ADHD)
o Baarmoederlijke omgeving
o Pre-, peri- en postnatale invloeden
- Omgeving:
o Veel in interactie met aanleg. Omgeving kan bevorderend of
juist remmend werken, afhankelijk van het kind en diens
genen. (In een gezin is er bijvoorbeeld iemand met dyslexie, je
hebt zelf die aanleg ook maar dit kan minder of niet tot uiting
komen als je veel oefent met letters).
, - Rijping CZS (centraal zenuwstelsel):
o We hebben weinig hersenstructuren als baby, hoe meer je
leert hoe meer die rijping (verbindingen) er komt. Overbodige
verbindingen vallen weg.
Gedragsproblemen?
Met voorbeeld van niet of nauwelijks praten op school
Als pedagoog kijk je wat er met een kind aan de hand is, je diagnosticeert
niet te snel en stelt veel vragen.
Beperking= een lichamelijke functie die verstoord is. (Omdat het
spraakgebrek heeft en niet goed kan praten)
Belemmering= je kijkt waar er allemaal sprake van is, er zijn veel
factoren die kunnen spelen. (Omdat er veel ruzie is thuis door een
scheiding en er te weinig aandacht voor het kind is en het kind niet lekker
in zijn vel zit.)
Stoornis: is een combinatie van afwijking van wat normaal wordt
gevonden in de ontwikkelingsfase en de context of cultuur van de persoon,
en de persoon zelf of de omgeving ervaart er last van en de duur en
intensiteit. (Omdat het vanwege autisme anderen niet goed begrijpt.)
Gedragsproblemen vs. stoornis:
Gedragsprobleem= regelmatig ongewenst gedrag vertonen dat storend
is voor andere zoals driftbuien, agressief gedrag en pesten.
Gedragsstoornis= het ongewenste gedrag duurt langer dan 6 maanden
en symptomen in bepaalde combinaties voorkomen (beschreven in de
DSM-5).
Problematiek:
- Internaliserende problematiek= meestal meisjes die
teruggetrokken zijn, angstig gedrag, onvermogen aanpassing, laag
testosteron, kans op verwaarlozing
