40.1 Animal form and function are correlated at all levels of
organizations
Anatomie is de bouw, structuur en vorm van een organisme.
Fysiologie zijn de functies en processen van een organisme.
Meercellige organismen moeten meer moeite doen om stoffen uit te
wisselen met de omgeving als eencellig organismen. In de meeste dieren
zijn weefsel geplooid of gevouwen, hierdoor wordt de oppervlakte
vergroot. Door de oppervlakte vergroting kan er meer uitwisseling van
stoffen plaatsvinden.
Interstitium is een vloeistof die bij veel dieren de ruimte tussen de cellen
vult. In complexe lichaamsgebieden zoals het hart of bloedvaten zit
circulatievloeistof. Door uitwisseling van deze twee stoffen kunnen cellen
door het hele lichaam stoffen afgeven en opnemen.
Volgorde organisatieniveaus klein naar groot:
- Cellen
- Weefsels: groep cellen met een gemeenschappelijk structuur en/of
functie
- Organen: opgebouwd uit verschillende weefsels. Een orgaan heeft
een specifieke functie
- Orgaansystemen: groepen organen die samenwerken bij het
uitvoeren van een vitale lichaamsfunctie
- Organisme
Vier soorten gespecialiseerd weefsel:
1. Dekweefsel
Bestaat uit platen van cellen die dicht op elkaar
zitten. Dekweefsel beschermt organen,
lichaamsholten en uitwendig oppervlak. Doordat de
cellen heel dicht op elkaar zitten beschermt het
weefsel tegen ziekten, verwondingen en vochtverlies.
De cellen kunnen goed stoffen uitwisselen.
Vijf voorbeelden van dekweefsel:
- Cuboïdaal dekweefsel: zitten in een soort ringen.
Gespecialiseerd voor afscheiding, zit bijvoorbeeld bij
de nieren.
- Simpel zuilvormig dekweefsel: zijn dun en lang van
vorm. Zijn belangrijk bij afscheiding en actieve absorptie,
bijvoorbeeld in de darmen.
, - Simpel squameus dekweefsel: platte laag cellen die belangrijk is bij
diffusie. Zitten in bloedvaten en long blaasjes.
- Gestratificeerd squameus dekweefsel: meerdere lagen
cellen. Nieuwe cellen worden onderuit gevormd.
Buitenste huidlaag, en de buitenste cellagen van de
mond, anus en vagina.
- Pseudo zuilvormig dekweefsel: één laag cellen die in
hoogte variëren. Het is bedekt met kleine haartjes die
ervoor zorgen dat slijm zich voort kan bewegen.
2. Bindweefsel/ steunweefsel
Dierlijk weefsel dat vooral dient om te ondersteunen en
weefsels te binden.
Er bestaan 3 soorten vezels binnen bindweefsels:
- Collageenvezels die zorgen voor kracht en flexibiliteit;
- Reticulaire vezels: die weefsels aan elkaar bindt;
- Elastische vezels die zorgen voor elasticiteit.
Verschillende soorten mixen van deze weefsels:
- Los connectief weefsel: houdt organen op hun plek. Hier zitten alle
drie de vezels in. Zit in de huid.
- Vezelig connectief weefsel: zit in pezen en verbindt botten met
gewrichten.
- Botweefsel: vooral colageen, zorgt voor hardheid van botten.
- Vetweefsel: isoleert het lichaam en dient als brandstofreserve. Bevat
cellen voor vetopslag.
- Bloed: vloeistof van plasma, waarin rode bloedcellen en witte
bloedcellen.
- Kraakbeen: flexibel weefsel met een overvloed aan collageenvezels.
3. Spierweefsel
Zijn verantwoordelijk voor bijna alle bewegingen in het lichaam.
Er zijn drie soorten weefsels:
- Skeletspierweefsel: dwarsgestreept weefsel dat verantwoordelijk is
voor vrijwillige bewegingen in het lichaam.
- Glad spierweefsel: dwarsgestreept weefsel, voor onvrijwillige
lichaamsbewegingen.
- Hartspierweefsel: gestreept weefsel dat de samentrekkende wand
van het hart vormt. De cellen zijn verbonden door samengevoegde
schijven die de elektrische signalen die het hart nodig heeft voor de
hartslag door te geven.
4. Zenuwweefsel
Er zijn twee type cellen:
organizations
Anatomie is de bouw, structuur en vorm van een organisme.
Fysiologie zijn de functies en processen van een organisme.
Meercellige organismen moeten meer moeite doen om stoffen uit te
wisselen met de omgeving als eencellig organismen. In de meeste dieren
zijn weefsel geplooid of gevouwen, hierdoor wordt de oppervlakte
vergroot. Door de oppervlakte vergroting kan er meer uitwisseling van
stoffen plaatsvinden.
Interstitium is een vloeistof die bij veel dieren de ruimte tussen de cellen
vult. In complexe lichaamsgebieden zoals het hart of bloedvaten zit
circulatievloeistof. Door uitwisseling van deze twee stoffen kunnen cellen
door het hele lichaam stoffen afgeven en opnemen.
Volgorde organisatieniveaus klein naar groot:
- Cellen
- Weefsels: groep cellen met een gemeenschappelijk structuur en/of
functie
- Organen: opgebouwd uit verschillende weefsels. Een orgaan heeft
een specifieke functie
- Orgaansystemen: groepen organen die samenwerken bij het
uitvoeren van een vitale lichaamsfunctie
- Organisme
Vier soorten gespecialiseerd weefsel:
1. Dekweefsel
Bestaat uit platen van cellen die dicht op elkaar
zitten. Dekweefsel beschermt organen,
lichaamsholten en uitwendig oppervlak. Doordat de
cellen heel dicht op elkaar zitten beschermt het
weefsel tegen ziekten, verwondingen en vochtverlies.
De cellen kunnen goed stoffen uitwisselen.
Vijf voorbeelden van dekweefsel:
- Cuboïdaal dekweefsel: zitten in een soort ringen.
Gespecialiseerd voor afscheiding, zit bijvoorbeeld bij
de nieren.
- Simpel zuilvormig dekweefsel: zijn dun en lang van
vorm. Zijn belangrijk bij afscheiding en actieve absorptie,
bijvoorbeeld in de darmen.
, - Simpel squameus dekweefsel: platte laag cellen die belangrijk is bij
diffusie. Zitten in bloedvaten en long blaasjes.
- Gestratificeerd squameus dekweefsel: meerdere lagen
cellen. Nieuwe cellen worden onderuit gevormd.
Buitenste huidlaag, en de buitenste cellagen van de
mond, anus en vagina.
- Pseudo zuilvormig dekweefsel: één laag cellen die in
hoogte variëren. Het is bedekt met kleine haartjes die
ervoor zorgen dat slijm zich voort kan bewegen.
2. Bindweefsel/ steunweefsel
Dierlijk weefsel dat vooral dient om te ondersteunen en
weefsels te binden.
Er bestaan 3 soorten vezels binnen bindweefsels:
- Collageenvezels die zorgen voor kracht en flexibiliteit;
- Reticulaire vezels: die weefsels aan elkaar bindt;
- Elastische vezels die zorgen voor elasticiteit.
Verschillende soorten mixen van deze weefsels:
- Los connectief weefsel: houdt organen op hun plek. Hier zitten alle
drie de vezels in. Zit in de huid.
- Vezelig connectief weefsel: zit in pezen en verbindt botten met
gewrichten.
- Botweefsel: vooral colageen, zorgt voor hardheid van botten.
- Vetweefsel: isoleert het lichaam en dient als brandstofreserve. Bevat
cellen voor vetopslag.
- Bloed: vloeistof van plasma, waarin rode bloedcellen en witte
bloedcellen.
- Kraakbeen: flexibel weefsel met een overvloed aan collageenvezels.
3. Spierweefsel
Zijn verantwoordelijk voor bijna alle bewegingen in het lichaam.
Er zijn drie soorten weefsels:
- Skeletspierweefsel: dwarsgestreept weefsel dat verantwoordelijk is
voor vrijwillige bewegingen in het lichaam.
- Glad spierweefsel: dwarsgestreept weefsel, voor onvrijwillige
lichaamsbewegingen.
- Hartspierweefsel: gestreept weefsel dat de samentrekkende wand
van het hart vormt. De cellen zijn verbonden door samengevoegde
schijven die de elektrische signalen die het hart nodig heeft voor de
hartslag door te geven.
4. Zenuwweefsel
Er zijn twee type cellen:
