Samenvatting ontwikkelingspsychologie.
1. De student kan het vakgebied van de ontwikkelingspsychologie beschrijven en
deze kennis toepassen. De student kent de verschillende theoretische perspectieven
bij het kijken naar kinderen en kan deze kennis toepassen.
Wat houdt de ontwikkelingspsychologie in: de wettenschappelijke studie van patronen van
groei, verandering en stabiliteit bij mensen gedurende hun hele leven, van conceptie tot en
met late volwassenheid – dus de dood.
De ontwikkelingspsychologie kent een wettenschappelijke benadering en het richt zich op de
menselijke ontwikkeling. Ontwikkelingspsychologen houden zich bezig met hoe mensen in
hun leven veranderen en groeien, maar ook met stabiliteit in het leven van kinderen,
adolescenten en volwassenen. Tot slot gaat het om het ontwikkelproces in elke levensfase.
Ontwikkelingspsychologie is breed en de reikwijdte van het gebied is groot, er zijn drie
ontwikkelingsdomeinen:
- Fysieke ontwikkeling: heeft betrekking op de fysieke opbouw van het lichaam, zoals
de hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen en de behoefte aan eten, drinken en
slaap.
- Cognitieve ontwikkeling: Heeft betrekking op de intellectuele vermogens, zoals
denken, leren, herinneren en problemen oplossen.
- Sociaal-emotionele ontwikkeling en persoonlijkheidsontwikkeling (Ook morele
ontwikkeling valt hieronder) : Betrekking op sociale relaties, interacties met anderen
en het omgaan met emoties. En ontwikkeling van duurzame gedragingen en
(karakter)eigenschappen die de ene persoon van de andere onderscheidden.
In de ontwikkelingspsychologie maken ze een verdeling in ontwikkelingsfase
(leeftijdsgroepen). Vaak is onderzoek uitgevoerd bij Westerse mensen.
- Prenatale periode (van conceptie tot geboorte)
- Babytijd (van geboorte tot 6 jaar)
- Peuter- en kleutertijd (van 2 tot 6 jaar)
- Schooltijd (van 6 tot 12 jaar)
- Adolescentie (van 12 tot 20 jaar)
- Psycholoog Arnett spreekt van 18-25 (uitloop tot 30) van de ontluikende
volwassenheid nadruk ligt op ontdekken identiteit en uitproberen op gebied van
werk en liefde.
Een belangrijke kwestie binnen de ontwikkelingspsychologie is de vraag of een ontwikkeling
zich op een continue of een discontinue manier voltrekt.
Continue veranderingen: Geleidelijke kwantitatieve ontwikkeling, waarbij prestaties op een
bepaald niveau voortvloeien uit de vorige niveaus
Discontinue veranderingen: Ontwikkeling die in aparte stappen of stadia plaatsvindt, en
waarbij elk stadium gedrag oplevert dat kwalitatief anders is dan gedrag in een eerder stadia
Nature: genetisch aangelegd, geërfd van je ouders.
, Nurture: Omgeving afhankelijk
Normatieve gebeurtenissen: Gebeurtenissen die zich voor de meeste individuen binnen een
groep op dezelfde manier voltrekken. (kan historisch, leeftijdgebonden en/of sociaal-cultureel
zijn)
Niet-normatieve gebeurtenissen: Dit zijn specifieke gebeurtenissen die plaatsvinden in het
leven van een bepaald persoon, de meeste anderen krijgen hier niet mee te maken.
Cohort: een groep mensen die in een bepaalde periode leven, waardoor zij voor een deel
gelijk ervaringen opdoen.
Deze gebeurtenissen kunnen ook sociaal-economische invloeden hebben.
Kritieke periode: een specifieke tijd in de ontwikkeling waarin bepaalde gebeurtenissen of het
uitblijven daarvan, de grootste en soms onomkeerbare gevolgen kent.
Gevoelige periode: een periode, meestal vroeg in het leven, waarin mensen extra gevoelig
zijn voor stimuli of het juist ontbreken daarvan. Deze tijd is optimaal om nieuwe dingen te
leren en je te ontwikkelen.
De ontwikkelingspsychologie voor de toekomst: groeiende specialisatie en meer
samenwerking tussen verschillende vakgebieden. Ook zal de invloed van technologische
ontwikkelingen toenemen.
Perspectieven:
- Psychodynamisch perspectief:
o Benadering binnen de psychologie die ervan uitgaat dat het gedrag wordt
gemotiveerd door innerlijk krachten, herinneringen en conflicten, waarvan een
persoon zich nauwelijks bewust is en waarover hij weinig controle heeft.
o Theorie van Freud: persoonlijkheid wordt gevormd door kinderlijke wensen,
verlangens, behoeften. Een kind vormt zich door de gebeurtenissen in de
kindertijd.
o Volgens Freud kent elke persoonlijkheid 3 aspecten: id, ego en superego. Id is
het primitieve, ongeorganiseerde, aangeboren deel van de persoonlijkheid.
Het id opereert vanuit het genotsprincipe, zoveel mogelijk bevrediging met zo
min mogelijk inspanning. Ego is het rationele en redelijke deel van de
persoonlijkheid. Opereert vanuit het realiteitsprincipe; helpt te integreren in de
samenleving en houdt instinctieve energie in toom. Superego
vertegenwoordigt het geweten. Hier maak je onderscheid is goed en kwaad,
rond je 5/6e leeftijd.
o Volgens Freud voltrekt de psychoseksuele ontwikkeling zich aan verschillende
fasen, waarbij genot of bevrediging steeds aan een ander deel van het
1. De student kan het vakgebied van de ontwikkelingspsychologie beschrijven en
deze kennis toepassen. De student kent de verschillende theoretische perspectieven
bij het kijken naar kinderen en kan deze kennis toepassen.
Wat houdt de ontwikkelingspsychologie in: de wettenschappelijke studie van patronen van
groei, verandering en stabiliteit bij mensen gedurende hun hele leven, van conceptie tot en
met late volwassenheid – dus de dood.
De ontwikkelingspsychologie kent een wettenschappelijke benadering en het richt zich op de
menselijke ontwikkeling. Ontwikkelingspsychologen houden zich bezig met hoe mensen in
hun leven veranderen en groeien, maar ook met stabiliteit in het leven van kinderen,
adolescenten en volwassenen. Tot slot gaat het om het ontwikkelproces in elke levensfase.
Ontwikkelingspsychologie is breed en de reikwijdte van het gebied is groot, er zijn drie
ontwikkelingsdomeinen:
- Fysieke ontwikkeling: heeft betrekking op de fysieke opbouw van het lichaam, zoals
de hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen en de behoefte aan eten, drinken en
slaap.
- Cognitieve ontwikkeling: Heeft betrekking op de intellectuele vermogens, zoals
denken, leren, herinneren en problemen oplossen.
- Sociaal-emotionele ontwikkeling en persoonlijkheidsontwikkeling (Ook morele
ontwikkeling valt hieronder) : Betrekking op sociale relaties, interacties met anderen
en het omgaan met emoties. En ontwikkeling van duurzame gedragingen en
(karakter)eigenschappen die de ene persoon van de andere onderscheidden.
In de ontwikkelingspsychologie maken ze een verdeling in ontwikkelingsfase
(leeftijdsgroepen). Vaak is onderzoek uitgevoerd bij Westerse mensen.
- Prenatale periode (van conceptie tot geboorte)
- Babytijd (van geboorte tot 6 jaar)
- Peuter- en kleutertijd (van 2 tot 6 jaar)
- Schooltijd (van 6 tot 12 jaar)
- Adolescentie (van 12 tot 20 jaar)
- Psycholoog Arnett spreekt van 18-25 (uitloop tot 30) van de ontluikende
volwassenheid nadruk ligt op ontdekken identiteit en uitproberen op gebied van
werk en liefde.
Een belangrijke kwestie binnen de ontwikkelingspsychologie is de vraag of een ontwikkeling
zich op een continue of een discontinue manier voltrekt.
Continue veranderingen: Geleidelijke kwantitatieve ontwikkeling, waarbij prestaties op een
bepaald niveau voortvloeien uit de vorige niveaus
Discontinue veranderingen: Ontwikkeling die in aparte stappen of stadia plaatsvindt, en
waarbij elk stadium gedrag oplevert dat kwalitatief anders is dan gedrag in een eerder stadia
Nature: genetisch aangelegd, geërfd van je ouders.
, Nurture: Omgeving afhankelijk
Normatieve gebeurtenissen: Gebeurtenissen die zich voor de meeste individuen binnen een
groep op dezelfde manier voltrekken. (kan historisch, leeftijdgebonden en/of sociaal-cultureel
zijn)
Niet-normatieve gebeurtenissen: Dit zijn specifieke gebeurtenissen die plaatsvinden in het
leven van een bepaald persoon, de meeste anderen krijgen hier niet mee te maken.
Cohort: een groep mensen die in een bepaalde periode leven, waardoor zij voor een deel
gelijk ervaringen opdoen.
Deze gebeurtenissen kunnen ook sociaal-economische invloeden hebben.
Kritieke periode: een specifieke tijd in de ontwikkeling waarin bepaalde gebeurtenissen of het
uitblijven daarvan, de grootste en soms onomkeerbare gevolgen kent.
Gevoelige periode: een periode, meestal vroeg in het leven, waarin mensen extra gevoelig
zijn voor stimuli of het juist ontbreken daarvan. Deze tijd is optimaal om nieuwe dingen te
leren en je te ontwikkelen.
De ontwikkelingspsychologie voor de toekomst: groeiende specialisatie en meer
samenwerking tussen verschillende vakgebieden. Ook zal de invloed van technologische
ontwikkelingen toenemen.
Perspectieven:
- Psychodynamisch perspectief:
o Benadering binnen de psychologie die ervan uitgaat dat het gedrag wordt
gemotiveerd door innerlijk krachten, herinneringen en conflicten, waarvan een
persoon zich nauwelijks bewust is en waarover hij weinig controle heeft.
o Theorie van Freud: persoonlijkheid wordt gevormd door kinderlijke wensen,
verlangens, behoeften. Een kind vormt zich door de gebeurtenissen in de
kindertijd.
o Volgens Freud kent elke persoonlijkheid 3 aspecten: id, ego en superego. Id is
het primitieve, ongeorganiseerde, aangeboren deel van de persoonlijkheid.
Het id opereert vanuit het genotsprincipe, zoveel mogelijk bevrediging met zo
min mogelijk inspanning. Ego is het rationele en redelijke deel van de
persoonlijkheid. Opereert vanuit het realiteitsprincipe; helpt te integreren in de
samenleving en houdt instinctieve energie in toom. Superego
vertegenwoordigt het geweten. Hier maak je onderscheid is goed en kwaad,
rond je 5/6e leeftijd.
o Volgens Freud voltrekt de psychoseksuele ontwikkeling zich aan verschillende
fasen, waarbij genot of bevrediging steeds aan een ander deel van het
