7,1/7,2
Non-coöperatief spel, spelers kunnen niet met elkaar onderhandelen en geen afspraken maken ,
samenwerking is uitgesloten.
Simutaan spel: de spelers moeten gelijktijdig hun strategie bepalen zonder de gekozen strategie te
weten van elkaar
Als de strategie van een speler de beste reactie is ongeacht de gekozen strategie van de ander
noemen we zo’n strategie de dominante strategie
De reden dat deze keuzes van strategie een gevangenendilemma worden genoemd is omdat het
individuele belang in strijd is met het gemeenschappelijk belang
Bij een gevangenendilemma gaat het om een simultaan niet-coöperatief spel waarbij individuele
strategieën van de partijen tot een slechter resultaat leiden dan in het geval van samenwerkingen
tussen de partijen
Coöperatief spel: de spelers kunnen tijdens het spel wel afspraken maken en een gezamenlijke
strategie uitdokteren
Zelfbinding: een speler neemt vrijwillig een strategie, waarbij rekening wordt gehouden met de
belangen van de andere spelers om dar uiteindelijk zelf beter van te worden
Voorwaarde voor een beter uitkomst van het spel is dan wel de geloofwaardigheid/ reputatie van
een speler. De geloofwaardigheid/ reputatie van de andere speler bepaald mede jouw strategie
Betrouwbaarheid speelt ook een grote rol
Oog om oog, tand om tand strategie : als jij de laatste keer zweeg zal ik de volgende keer ook
zwijgen, maar op het moment dat je mij nu verlinkt zal ik dat de volgende keer ook doen.
Voor consumenten lijkt prijzenoorlog gunstig. Het consumentensurplus neemt toe, maar het
producenten surplus neemt af. Sommige ondernemers beperken of stoppen de productie, gaan
failliet of worden door concurrenten overgenomen. Dit kan op lange termijn tot hogere prijzen
leiden.
Prijzenoorlogen leiden tot dalende winst, hierdoor is het voor concurrenten in deze tijd vaak beter
om samen te werken. Hiermee kunnen kartelvormingen verklaard worden.
In een prijskartel worden prijsafspraken gemaakt en informatie over toekomstige prijzen
uitgewisseld.
In een productie of quotumkartel maken ondernemers afspraken over productie beperking om
prijzen hoger te laten worden
Bij een rayon- of marktverdelingskartel delen bedrijven afzetgebieden op.
Kartelafspraken leiden tot prijzen die stijgen en productiebeperking. Hierdoor neemt het
consumentensurplus op de markt en de welvaart in de samenleving af
Kartelvorming is verboden
De mededingingswet verbied kartels, verbied misbruik van economische macht en verplicht
ondernemingen een vergunning aan te vragen als zij willen samenwerken of overnemen
,De acm ziet toe op de naleving van deze wet,
Clementie regeling houdt in dat ondernemingen die het kartel opbiechten geen/ een beperkte boete
moete betalen.
Prijzenoorlog: een felle concurrentie strijd die wordt gevoerd met steeds meer nieuwe
prijsverlagingen van de concurrenten
7,3
Individuele producten, producten die kunnen worden gesplitst in individueel leverbare eenheden,
waarvoor een prijs kan worden gevraagd omdat ze via de markt geleverd kunnen worden.
Collectieve producten: zijn producten die niet kunnen worden gesplitst in individueel leverbare
eenheden, omdat ze niet via de markt aan afzonderlijke individuen kunnen worden verkocht en
niemand van het gebruik kan worden afgesloten.
Als de overheid een individueel product aanbied wordt/ worden het quasi- collectieve of semi-
collectieve producten gesproken
Gebruikmaken van de bereidheid van anderen om wel te betalen noemen we meeliftgedrag/ free-
ridergedrag
Externe effecten van productie en consumptie zijn effecten die niet in de prijs van het producten zijn
opgenomen. Deze zijn negatief als zij de welvaart negatief beïnvloeden. Sommige betalen naar
verhouding meer dan nodig door anderen.
Collectieve dwang : de overheid zorgt voor productie van collectief goed en dwingt betaling via
belastingheffing af
Hoofstuk 7 aantekeningen :
Gevangenendilemma
• 2 spelers
• Weten opbrengst van hun keuzes
• Pay-off matrix
VROUW split Steal
MAN Split 50000/50000 0/100000
Steal 100000/0 0/0
Dominante strategie man
Vrouw split, dan man steal want 100 groter dan 50
Vrouw steal, man steal , want liever gelijk als dat dat de vrouw meer krijgt
Ongeacht wat de vrouw ook doet, kiest de man steal.
Man split, vrouw steal want 100 is groter dan 50
Man steal, vrouw steal want liever gelijk als dat de man meer krijgt
Ongeacht wat de man doet vrouw kiest steal
, Beiden dominante strategie steal
Nash-evenwicht- dominante strategie van beide spelers, ongeacht wat de ander doet
Steal; steal
A;B
Man ; Vrouw
Gevangendilemma ja of nee
Ja als er een suboptimale ( kan meer verdiend worden) uitkomst is, dus beide spelers kunnen zich
verbeteren. Nee als dit niet zo is
Soorter spelers- coöperatief ( met overleg) simultaan ( gelijktijdig beslissen) sequentieel ( na elkaar
beslissen)
Strategieën:
Zelfbinding : kiezen voor een ander om er uiteindelijk zelf beter van te worden
Reputatie : hij of zij kiest altijd voor dit , dus kiest dit nu ook
Titfortat : oog om oog, tand om tand, jij naait mij ik naai jou
Non-coöperatief spel, spelers kunnen niet met elkaar onderhandelen en geen afspraken maken ,
samenwerking is uitgesloten.
Simutaan spel: de spelers moeten gelijktijdig hun strategie bepalen zonder de gekozen strategie te
weten van elkaar
Als de strategie van een speler de beste reactie is ongeacht de gekozen strategie van de ander
noemen we zo’n strategie de dominante strategie
De reden dat deze keuzes van strategie een gevangenendilemma worden genoemd is omdat het
individuele belang in strijd is met het gemeenschappelijk belang
Bij een gevangenendilemma gaat het om een simultaan niet-coöperatief spel waarbij individuele
strategieën van de partijen tot een slechter resultaat leiden dan in het geval van samenwerkingen
tussen de partijen
Coöperatief spel: de spelers kunnen tijdens het spel wel afspraken maken en een gezamenlijke
strategie uitdokteren
Zelfbinding: een speler neemt vrijwillig een strategie, waarbij rekening wordt gehouden met de
belangen van de andere spelers om dar uiteindelijk zelf beter van te worden
Voorwaarde voor een beter uitkomst van het spel is dan wel de geloofwaardigheid/ reputatie van
een speler. De geloofwaardigheid/ reputatie van de andere speler bepaald mede jouw strategie
Betrouwbaarheid speelt ook een grote rol
Oog om oog, tand om tand strategie : als jij de laatste keer zweeg zal ik de volgende keer ook
zwijgen, maar op het moment dat je mij nu verlinkt zal ik dat de volgende keer ook doen.
Voor consumenten lijkt prijzenoorlog gunstig. Het consumentensurplus neemt toe, maar het
producenten surplus neemt af. Sommige ondernemers beperken of stoppen de productie, gaan
failliet of worden door concurrenten overgenomen. Dit kan op lange termijn tot hogere prijzen
leiden.
Prijzenoorlogen leiden tot dalende winst, hierdoor is het voor concurrenten in deze tijd vaak beter
om samen te werken. Hiermee kunnen kartelvormingen verklaard worden.
In een prijskartel worden prijsafspraken gemaakt en informatie over toekomstige prijzen
uitgewisseld.
In een productie of quotumkartel maken ondernemers afspraken over productie beperking om
prijzen hoger te laten worden
Bij een rayon- of marktverdelingskartel delen bedrijven afzetgebieden op.
Kartelafspraken leiden tot prijzen die stijgen en productiebeperking. Hierdoor neemt het
consumentensurplus op de markt en de welvaart in de samenleving af
Kartelvorming is verboden
De mededingingswet verbied kartels, verbied misbruik van economische macht en verplicht
ondernemingen een vergunning aan te vragen als zij willen samenwerken of overnemen
,De acm ziet toe op de naleving van deze wet,
Clementie regeling houdt in dat ondernemingen die het kartel opbiechten geen/ een beperkte boete
moete betalen.
Prijzenoorlog: een felle concurrentie strijd die wordt gevoerd met steeds meer nieuwe
prijsverlagingen van de concurrenten
7,3
Individuele producten, producten die kunnen worden gesplitst in individueel leverbare eenheden,
waarvoor een prijs kan worden gevraagd omdat ze via de markt geleverd kunnen worden.
Collectieve producten: zijn producten die niet kunnen worden gesplitst in individueel leverbare
eenheden, omdat ze niet via de markt aan afzonderlijke individuen kunnen worden verkocht en
niemand van het gebruik kan worden afgesloten.
Als de overheid een individueel product aanbied wordt/ worden het quasi- collectieve of semi-
collectieve producten gesproken
Gebruikmaken van de bereidheid van anderen om wel te betalen noemen we meeliftgedrag/ free-
ridergedrag
Externe effecten van productie en consumptie zijn effecten die niet in de prijs van het producten zijn
opgenomen. Deze zijn negatief als zij de welvaart negatief beïnvloeden. Sommige betalen naar
verhouding meer dan nodig door anderen.
Collectieve dwang : de overheid zorgt voor productie van collectief goed en dwingt betaling via
belastingheffing af
Hoofstuk 7 aantekeningen :
Gevangenendilemma
• 2 spelers
• Weten opbrengst van hun keuzes
• Pay-off matrix
VROUW split Steal
MAN Split 50000/50000 0/100000
Steal 100000/0 0/0
Dominante strategie man
Vrouw split, dan man steal want 100 groter dan 50
Vrouw steal, man steal , want liever gelijk als dat dat de vrouw meer krijgt
Ongeacht wat de vrouw ook doet, kiest de man steal.
Man split, vrouw steal want 100 is groter dan 50
Man steal, vrouw steal want liever gelijk als dat de man meer krijgt
Ongeacht wat de man doet vrouw kiest steal
, Beiden dominante strategie steal
Nash-evenwicht- dominante strategie van beide spelers, ongeacht wat de ander doet
Steal; steal
A;B
Man ; Vrouw
Gevangendilemma ja of nee
Ja als er een suboptimale ( kan meer verdiend worden) uitkomst is, dus beide spelers kunnen zich
verbeteren. Nee als dit niet zo is
Soorter spelers- coöperatief ( met overleg) simultaan ( gelijktijdig beslissen) sequentieel ( na elkaar
beslissen)
Strategieën:
Zelfbinding : kiezen voor een ander om er uiteindelijk zelf beter van te worden
Reputatie : hij of zij kiest altijd voor dit , dus kiest dit nu ook
Titfortat : oog om oog, tand om tand, jij naait mij ik naai jou
