Geschiedenis hoofdstuk 6
§1 democratie
Democratie: regeringsvorm waarbij mensen het recht hebben hun eigen regering te kiezen en hun
staat naar eigen inzichten in te richten.
Essentiële kenmerken parlementaire democratie:
- Degenen die de macht uitoefenen ontlenen hun macht aan het volk en zijn daarom
verantwoording schuldig aan dat volk
- De macht van de regering wordt beperkt doordat zij zich moeten houden aan bepaalde
grondrechten, die zijn vastgelegd in de grondwet
- Iedere burger heeft het recht om mee te beslissen. Er zijn geen voorwaarden aan gebonden.
Democraten: mensen die ervan overtuigd zijn dat een juiste toepassing van de kenmerken van de
democratie de beste manier is om politieke problemen op te lossen.
Grondrechten:
- Vrijheid om uiting te geven aan alles wat men denkt, meent of weet
Ieder heeft het recht zijn godsdienst met anderen te belijden en anderen in zijn
geloof te onderwijzen.
Iedereen is vrij zijn mening te uiten op welke manier dan ook. Dat betekent niet, dat
je zo maar iemand vals mag beschuldigen of beledigen.
In een democratie wordt ervan uitgegaan, dat de burgers zich een oordeel moeten
en kunnen vormen over wat er in de staat gebeurt. Daarvoor zijn 2 zaken van belang:
Vrijheid van journalisten nieuws te verzamelen en de bevolking voor te
lichten zonder overheidscensuur.
Gelijke kansen voor alle bevolkingsgroepen om hun mening kenbaar te
maken aan de rest van de bevolking.
- Gelijkheid van iedereen voor de wet
Iedereen in een democratie wordt gelijk behandeld ongeacht zijn afkomst, geloof,
politieke overtuiging, geslacht, ras of welk ander kenmerk ook.
Iedereen heeft vanaf een bepaalde leeftijd het recht om te kiezen of gekozen te
worden.
Voor dezelfde vergrijpen zal men dezelfde straffen krijgen.
- Recht op bescherming, privéleven en bezit
De overheid mag iemand niet gevangen zetten zonder dat er in het openbaar een
rechtszaak tegen hem heeft plaatsgevonden.
De rechtsprekende macht is onafhankelijk van de overheid. De onafhankelijke
rechtspraak wordt nagestreefd door rechters voor het leven te benoemen.
Iedereen heeft recht op een privéleven
De overheid mag alleen onteigenen tegen een vergoeding.
- Vrije verkiezingen in een twee- of meerpartijenstelsel
- Recht op een menswaardig bestaan
- Bereidheid compromissen te sluiten en rekening te houden met groepen die in de
minderheid zijn
- Vertrouwen van de bevolking in de parlementaire democratie
, Vormen van democratie:
- Directe en indirecte democratie: bij directe worden de beslissingen genomen door alle
burgers samen en bij indirecte kiezen de burgers vertegenwoordigers die de beslissingen
nemen.
- Gemengde democratie: menging van directe en indirecte democratie. Wordt wel een
parlement gekozen, maar de burgers kunnen het beleid ook direct beïnvloeden.
- Evenredige vertegenwoordiging en districtenstelsel : bij evenredige vertegenwoordiging
worden alle stemmen bij elkaar opgeteld en gedeeld door het aantal zetels in het parlement,
dan heb je de kiesdeler(=het aantal stemmen dat je nodig hebt voor 1 zetel). Het aantal
stemmen voor een partij gedeeld dor de kiesdeler is het aantal zetels. Bij een districtenstelsel
wordt het land verdeeld in evenveel districten als dat er zetels zijn. Per district wordt de
persoon met de meeste stemmen afgevaardigd.
- In de 19e eeuw raakten democraten verdeeld over verschillende stromingen. Er ontstonden
verschillen in opvattingen en daardoor ontstonden er verschillende ismen.
§2 conservatisme
- In de Franse revolutie had ervoor gezorgd dat voor veel mensen het begrip ‘revolutie’ een
spookbeeld was geworden. Dus wilden ze ervoor zorgen dat zoiets nooit meer kon gebeuren
door middel van een vorst.
- De aanhangers van vorsten werden conservatieven genoemd.
Conservatisme: het streven naar verandering uiterst langzaam en voorzichtig door te voeren en
daarbij alles wat van waarde is te behouden.
→onderling verschil van mening over het tempo waarin veranderingen kunnen worden
toegelaten, de mate waarin de wil van de enkeling ondergeschikt gemaakt moet worden aan de
wil van de samenleving en de mate waarin de staat in het gedrag van burgers tussenbeide kan
komen.
→ultraconservatieven/reactionairen: conservatieven die iedere verandering afwijzen en alleen
maar terug willen naar het verleden.
Conservatieven beginselen:
- De mens is geneigd tot het kwade: zal altijd zijn eigen belang nastreven ten koste van andere.
- De mensen zijn van nature ongelijk: de overheid moet ervoor zorgen dat de verschillende
bevolkingslagen in harmonie samenleven.
- Het is belangrijk met het verleden rekening te houden: tradities hebben grote waarde
- Verandering moet geleidelijk gaan: grote en snelle veranderingen zijn tot mislukken
gedoemd en brengen veel ellende met zich mee.
- Conservatieven verdedigen de macht van de vorst.
- Waren tegen de uitbreiding van het kiesrecht (gezag kwam volgens hen ‘van boven’.
- Conservatieven vonden in de sociale kwestie dat de overheid de arbeiders is bescherming
moest nemen, maar niet door hun rechten te geven maar door een goede ‘vader’ te zijn en
voor hen te zorgen.
§1 democratie
Democratie: regeringsvorm waarbij mensen het recht hebben hun eigen regering te kiezen en hun
staat naar eigen inzichten in te richten.
Essentiële kenmerken parlementaire democratie:
- Degenen die de macht uitoefenen ontlenen hun macht aan het volk en zijn daarom
verantwoording schuldig aan dat volk
- De macht van de regering wordt beperkt doordat zij zich moeten houden aan bepaalde
grondrechten, die zijn vastgelegd in de grondwet
- Iedere burger heeft het recht om mee te beslissen. Er zijn geen voorwaarden aan gebonden.
Democraten: mensen die ervan overtuigd zijn dat een juiste toepassing van de kenmerken van de
democratie de beste manier is om politieke problemen op te lossen.
Grondrechten:
- Vrijheid om uiting te geven aan alles wat men denkt, meent of weet
Ieder heeft het recht zijn godsdienst met anderen te belijden en anderen in zijn
geloof te onderwijzen.
Iedereen is vrij zijn mening te uiten op welke manier dan ook. Dat betekent niet, dat
je zo maar iemand vals mag beschuldigen of beledigen.
In een democratie wordt ervan uitgegaan, dat de burgers zich een oordeel moeten
en kunnen vormen over wat er in de staat gebeurt. Daarvoor zijn 2 zaken van belang:
Vrijheid van journalisten nieuws te verzamelen en de bevolking voor te
lichten zonder overheidscensuur.
Gelijke kansen voor alle bevolkingsgroepen om hun mening kenbaar te
maken aan de rest van de bevolking.
- Gelijkheid van iedereen voor de wet
Iedereen in een democratie wordt gelijk behandeld ongeacht zijn afkomst, geloof,
politieke overtuiging, geslacht, ras of welk ander kenmerk ook.
Iedereen heeft vanaf een bepaalde leeftijd het recht om te kiezen of gekozen te
worden.
Voor dezelfde vergrijpen zal men dezelfde straffen krijgen.
- Recht op bescherming, privéleven en bezit
De overheid mag iemand niet gevangen zetten zonder dat er in het openbaar een
rechtszaak tegen hem heeft plaatsgevonden.
De rechtsprekende macht is onafhankelijk van de overheid. De onafhankelijke
rechtspraak wordt nagestreefd door rechters voor het leven te benoemen.
Iedereen heeft recht op een privéleven
De overheid mag alleen onteigenen tegen een vergoeding.
- Vrije verkiezingen in een twee- of meerpartijenstelsel
- Recht op een menswaardig bestaan
- Bereidheid compromissen te sluiten en rekening te houden met groepen die in de
minderheid zijn
- Vertrouwen van de bevolking in de parlementaire democratie
, Vormen van democratie:
- Directe en indirecte democratie: bij directe worden de beslissingen genomen door alle
burgers samen en bij indirecte kiezen de burgers vertegenwoordigers die de beslissingen
nemen.
- Gemengde democratie: menging van directe en indirecte democratie. Wordt wel een
parlement gekozen, maar de burgers kunnen het beleid ook direct beïnvloeden.
- Evenredige vertegenwoordiging en districtenstelsel : bij evenredige vertegenwoordiging
worden alle stemmen bij elkaar opgeteld en gedeeld door het aantal zetels in het parlement,
dan heb je de kiesdeler(=het aantal stemmen dat je nodig hebt voor 1 zetel). Het aantal
stemmen voor een partij gedeeld dor de kiesdeler is het aantal zetels. Bij een districtenstelsel
wordt het land verdeeld in evenveel districten als dat er zetels zijn. Per district wordt de
persoon met de meeste stemmen afgevaardigd.
- In de 19e eeuw raakten democraten verdeeld over verschillende stromingen. Er ontstonden
verschillen in opvattingen en daardoor ontstonden er verschillende ismen.
§2 conservatisme
- In de Franse revolutie had ervoor gezorgd dat voor veel mensen het begrip ‘revolutie’ een
spookbeeld was geworden. Dus wilden ze ervoor zorgen dat zoiets nooit meer kon gebeuren
door middel van een vorst.
- De aanhangers van vorsten werden conservatieven genoemd.
Conservatisme: het streven naar verandering uiterst langzaam en voorzichtig door te voeren en
daarbij alles wat van waarde is te behouden.
→onderling verschil van mening over het tempo waarin veranderingen kunnen worden
toegelaten, de mate waarin de wil van de enkeling ondergeschikt gemaakt moet worden aan de
wil van de samenleving en de mate waarin de staat in het gedrag van burgers tussenbeide kan
komen.
→ultraconservatieven/reactionairen: conservatieven die iedere verandering afwijzen en alleen
maar terug willen naar het verleden.
Conservatieven beginselen:
- De mens is geneigd tot het kwade: zal altijd zijn eigen belang nastreven ten koste van andere.
- De mensen zijn van nature ongelijk: de overheid moet ervoor zorgen dat de verschillende
bevolkingslagen in harmonie samenleven.
- Het is belangrijk met het verleden rekening te houden: tradities hebben grote waarde
- Verandering moet geleidelijk gaan: grote en snelle veranderingen zijn tot mislukken
gedoemd en brengen veel ellende met zich mee.
- Conservatieven verdedigen de macht van de vorst.
- Waren tegen de uitbreiding van het kiesrecht (gezag kwam volgens hen ‘van boven’.
- Conservatieven vonden in de sociale kwestie dat de overheid de arbeiders is bescherming
moest nemen, maar niet door hun rechten te geven maar door een goede ‘vader’ te zijn en
voor hen te zorgen.
