,Inhoudsopgave
2.1 Perspectieven bij het kijken naar kinderen ............................................................................... 4
2.1.1 Het psychodynamisch perspectief focus op innerlijke krachten ..................................................4
5.2 Motorische ontwikkeling ......................................................................................................... 5
5.2.1 Reflexen ..................................................................................................................................5
5.2.2 Motorische ontwikkeling ..........................................................................................................5
5.2.3 Ontwikkeling en coördinatie .....................................................................................................5
6.1 Cognitieve ontwikkeling volgens Piaget .................................................................................... 7
6.1.1 Belangrijke elementen van Piagets theorie ................................................................................7
6.1.2 De sensomotorische periode, de basis van de vroege cognitieve groei ........................................7
6.1.3 Reflecties bij de theorie van Piaget: steun en kritiek ...................................................................8
6.2 De informatie verwerkingstheorie van cognitieve ontwikkeling.................................................. 8
6.2.1 Coderen, opslaan en terughalen: grondslagen van informatieverwerking ....................................8
7.1 De basis van sociaal gedrag ..................................................................................................... 9
7.1.1 Emoties in de babytijd ..............................................................................................................9
7.1.2 De ontwikkeling van het ik ........................................................................................................9
7.1.3 Social referencing ....................................................................................................................9
7.1.4 Theory of mind en empatie ..................................................................................................... 10
7.2 Relaties aangaan ....................................................................................................................10
7.2.1 Hechting ............................................................................................................................... 10
7.2.2 Rollen van ouders bij hechting ................................................................................................ 11
7.2.3 Ontluikende relaties via interacties ......................................................................................... 11
7.3 Verschillen tussen baby’s .......................................................................................................12
7.3.1 Persoonlijkheidsontwikkeling: kenmerken die baby’s uniek maken ........................................... 12
7.3.2 Temperament: stabiele factoren in het gedrag van een kind ...................................................... 12
7.3.3 Geslacht en gender ................................................................................................................ 12
8.1 Fysieke groei ..........................................................................................................................13
8.1.1 Het groeiende lichaam ........................................................................................................... 13
8.1.2 De groeiende hersenen .......................................................................................................... 13
8.1.3 Het verband tussen groei van de hersenen en cognitieve ontwikkeling ...................................... 13
8.1.4 De ontwikkeling van de zintuigen ............................................................................................ 13
8.2 Motorische ontwikkeling ........................................................................................................13
8.2.1 De grove motoriek .................................................................................................................. 13
1
, 8.2.2 De fijne motoriek ................................................................................................................... 14
8.3 Bedreigingen van fysieke groei en motorische ontwikkeling .....................................................14
8.3.2 Eten en voeding ..................................................................................................................... 14
8.3.5 Ongevallen ............................................................................................................................ 14
9.1 De intellectuele ontwikkeling .................................................................................................15
9.1.1 Piaget stadium van pre operationeel denken ........................................................................... 15
9.1.2 De informatie verwerking theorie van cognitieve ontwikkeling ................................................... 16
9.1.3 Vygotsky visie op cognitieve ontwikkeling: oog voor de rol van cultuur ....................................... 16
10.1 Wie ben ik?...........................................................................................................................17
10.1.1 De persoonlijkheidsontwikkeling volgens Erikson .................................................................. 17
10.1.2 Zelfbeeld in de peuter en kleutertijd ...................................................................................... 17
10.1.3 Gender identiteit .................................................................................................................. 17
10.1.4 Het ontdekken van seksualiteit ............................................................................................. 17
10.2 Sociale leven van peuters en kleuters ...................................................................................17
10.2.1 Het ontstaan van vriendschappen ......................................................................................... 17
10.2.2 Regels van het spel .............................................................................................................. 18
10.2.3 Theory of mind van peuter en kleuters ................................................................................... 18
10.3 Morele ontwikkeling en zelfbeheersing ..................................................................................18
10.3.1 Het ontstaan van moreel besef ............................................................................................. 18
10.3.2 Zelfbeheersing bij peuters en kleuters ................................................................................... 19
11.1 Het groeiende lichaam ..........................................................................................................20
11.1.1 Fysieke groei........................................................................................................................ 20
11.1.2 Motorische vaardigheden ..................................................................................................... 20
11.2 Invloeden op fysieke ontwikkeling .........................................................................................20
11.2.1 De invloed van voeding ......................................................................................................... 20
11.2.2 Groei achterstand en groeistoornissen .................................................................................. 20
11.2.3 Ondergewicht en obesitas .................................................................................................... 21
12.1 de intellectuele en taalkundige ontwikkeling .........................................................................22
12.1.1 De cognitieve ontwikkeling volgens Piaget ............................................................................. 22
12.1.2 De informatie verwerking theorie ........................................................................................... 22
12.1.3 Vygotsky ’s visie op cognitieve ontwikkeling en klassikaal onderwijs ........................................ 22
12.2 Onderwijs: lezen, schrijven en rekenen en meer ....................................................................22
12.2.3 School rijpheid ..................................................................................................................... 22
12.2.5 Het Pygmalion-effect en Golem-effect .................................................................................. 23
2
, 12.2.6 Multicultureel onderwijs ....................................................................................................... 23
12.2.7 Specifieke leerproblemen..................................................................................................... 23
12.3 Intelligentie: bepalen van individuele sterke punten ..............................................................23
12.3.1 Criteria voor intelligentie ...................................................................................................... 23
13.1 De ontwikkeling van het eigen ik ............................................................................................24
13.1.1 De psychosociale ontwikkeling in de schooltijd ..................................................................... 24
13.1.2 Ontwikkeling van zelfbeeld ................................................................................................... 24
13.1.3 Eigenwaarde ........................................................................................................................ 24
13.4 Gedrag en emotionele problemen .........................................................................................24
Oefenvragen................................................................................................................................25
3
2.1 Perspectieven bij het kijken naar kinderen ............................................................................... 4
2.1.1 Het psychodynamisch perspectief focus op innerlijke krachten ..................................................4
5.2 Motorische ontwikkeling ......................................................................................................... 5
5.2.1 Reflexen ..................................................................................................................................5
5.2.2 Motorische ontwikkeling ..........................................................................................................5
5.2.3 Ontwikkeling en coördinatie .....................................................................................................5
6.1 Cognitieve ontwikkeling volgens Piaget .................................................................................... 7
6.1.1 Belangrijke elementen van Piagets theorie ................................................................................7
6.1.2 De sensomotorische periode, de basis van de vroege cognitieve groei ........................................7
6.1.3 Reflecties bij de theorie van Piaget: steun en kritiek ...................................................................8
6.2 De informatie verwerkingstheorie van cognitieve ontwikkeling.................................................. 8
6.2.1 Coderen, opslaan en terughalen: grondslagen van informatieverwerking ....................................8
7.1 De basis van sociaal gedrag ..................................................................................................... 9
7.1.1 Emoties in de babytijd ..............................................................................................................9
7.1.2 De ontwikkeling van het ik ........................................................................................................9
7.1.3 Social referencing ....................................................................................................................9
7.1.4 Theory of mind en empatie ..................................................................................................... 10
7.2 Relaties aangaan ....................................................................................................................10
7.2.1 Hechting ............................................................................................................................... 10
7.2.2 Rollen van ouders bij hechting ................................................................................................ 11
7.2.3 Ontluikende relaties via interacties ......................................................................................... 11
7.3 Verschillen tussen baby’s .......................................................................................................12
7.3.1 Persoonlijkheidsontwikkeling: kenmerken die baby’s uniek maken ........................................... 12
7.3.2 Temperament: stabiele factoren in het gedrag van een kind ...................................................... 12
7.3.3 Geslacht en gender ................................................................................................................ 12
8.1 Fysieke groei ..........................................................................................................................13
8.1.1 Het groeiende lichaam ........................................................................................................... 13
8.1.2 De groeiende hersenen .......................................................................................................... 13
8.1.3 Het verband tussen groei van de hersenen en cognitieve ontwikkeling ...................................... 13
8.1.4 De ontwikkeling van de zintuigen ............................................................................................ 13
8.2 Motorische ontwikkeling ........................................................................................................13
8.2.1 De grove motoriek .................................................................................................................. 13
1
, 8.2.2 De fijne motoriek ................................................................................................................... 14
8.3 Bedreigingen van fysieke groei en motorische ontwikkeling .....................................................14
8.3.2 Eten en voeding ..................................................................................................................... 14
8.3.5 Ongevallen ............................................................................................................................ 14
9.1 De intellectuele ontwikkeling .................................................................................................15
9.1.1 Piaget stadium van pre operationeel denken ........................................................................... 15
9.1.2 De informatie verwerking theorie van cognitieve ontwikkeling ................................................... 16
9.1.3 Vygotsky visie op cognitieve ontwikkeling: oog voor de rol van cultuur ....................................... 16
10.1 Wie ben ik?...........................................................................................................................17
10.1.1 De persoonlijkheidsontwikkeling volgens Erikson .................................................................. 17
10.1.2 Zelfbeeld in de peuter en kleutertijd ...................................................................................... 17
10.1.3 Gender identiteit .................................................................................................................. 17
10.1.4 Het ontdekken van seksualiteit ............................................................................................. 17
10.2 Sociale leven van peuters en kleuters ...................................................................................17
10.2.1 Het ontstaan van vriendschappen ......................................................................................... 17
10.2.2 Regels van het spel .............................................................................................................. 18
10.2.3 Theory of mind van peuter en kleuters ................................................................................... 18
10.3 Morele ontwikkeling en zelfbeheersing ..................................................................................18
10.3.1 Het ontstaan van moreel besef ............................................................................................. 18
10.3.2 Zelfbeheersing bij peuters en kleuters ................................................................................... 19
11.1 Het groeiende lichaam ..........................................................................................................20
11.1.1 Fysieke groei........................................................................................................................ 20
11.1.2 Motorische vaardigheden ..................................................................................................... 20
11.2 Invloeden op fysieke ontwikkeling .........................................................................................20
11.2.1 De invloed van voeding ......................................................................................................... 20
11.2.2 Groei achterstand en groeistoornissen .................................................................................. 20
11.2.3 Ondergewicht en obesitas .................................................................................................... 21
12.1 de intellectuele en taalkundige ontwikkeling .........................................................................22
12.1.1 De cognitieve ontwikkeling volgens Piaget ............................................................................. 22
12.1.2 De informatie verwerking theorie ........................................................................................... 22
12.1.3 Vygotsky ’s visie op cognitieve ontwikkeling en klassikaal onderwijs ........................................ 22
12.2 Onderwijs: lezen, schrijven en rekenen en meer ....................................................................22
12.2.3 School rijpheid ..................................................................................................................... 22
12.2.5 Het Pygmalion-effect en Golem-effect .................................................................................. 23
2
, 12.2.6 Multicultureel onderwijs ....................................................................................................... 23
12.2.7 Specifieke leerproblemen..................................................................................................... 23
12.3 Intelligentie: bepalen van individuele sterke punten ..............................................................23
12.3.1 Criteria voor intelligentie ...................................................................................................... 23
13.1 De ontwikkeling van het eigen ik ............................................................................................24
13.1.1 De psychosociale ontwikkeling in de schooltijd ..................................................................... 24
13.1.2 Ontwikkeling van zelfbeeld ................................................................................................... 24
13.1.3 Eigenwaarde ........................................................................................................................ 24
13.4 Gedrag en emotionele problemen .........................................................................................24
Oefenvragen................................................................................................................................25
3
