Samenvatting motorische controle

Motorische controle
HC 1 14-4-2025 (H1)

Vrijheidsgradenprobleem, feedback en meten
Motorische controle
 Motorisch gedrag: gedrag dat bestaat uit het verplaatsen van ledematen
om een doel in de omgeving te bereiken.
 Motorisch gedrag = spierkracht en hoeken maken met ledematen.
 Motorische controle: het systematisch reguleren van verplaatsingen van
ledenmaten om een doel in de omgeving te bereiken en dit kan op
meerdere manieren.
Mensen zijn heel erg adaptief beweging maken en beweging aanpassen we
kunnen reageren op veranderingen in de omgeving.
Wat weten we over motorische controle?
Spectrum topsporters tot revalidatie.
Motorische controle is multidisciplinair.
Motorische controle – 19e eeuw
 Een uitvoerende macht die compleet verantwoordelijk is voor het
controleren en uitvoeren van bewegingen.
 Soort mini-mens (Homunculus) die alles coördineert in de hersenen er
was een boek met bewegingscommando’s die commando’s gaf de
Homunculus via een piano door.
 Hoe zien de commando’s van deze uitvoerende macht eruit?

 Hoeveel vrijheidsgraden heeft de arm?
 7 3 in de schouder 2 in de elleboog 2 in de pols.
 De arm heeft 7 vrijheidsgraden 7 hoeken die gecontroleerd moeten
worden.
 Kan een homunculus dat?
 Spieren als input nemen?
+- 100 gewrichten
+- 1000 spieren
Etc.
DoF probleem
 DoF het aantal vrijheidsgraden in een lichaam is te groot.
 Is dit een probleem?  lichaam heeft dus een oplossing.
 Verschillende ideeën over de oplossingen
 Relevantie?
 Revalidatie
 Sport

,Is er eigenlijk een voordeel van teveel vrijheidsgraden?
 Moeilijk te coördineren, maar we zijn flexibel en kunnen aanpassen aan
wat er in de omgeving gebeurt.
Motorische controle door de evolutie heen
Nieuwe breinstructuren ontwikkeld door evolutie meer ‘’cognitief’’ gedrag.
Meer vrijheidsgraden om te controleren uiteindelijk we zijn heel erg adaptief,
kunnen veel verschillende dingen doen, hogere bewustwording dan dieren.
Er is niet één methode over hoe wij ons lichaam aansturen, maar meerdere het
hangt af van hoe we bewegen theorieën voor de ene beweging, maar voor een
andere beweging niet.
Verschillende visies in de cursus




Doelgericht gedrag – wat is dat?
Doelgericht gedrag onderverdelen in een beweging of in een handeling deze
zijn verschillend van elkaar.
Beweging = verplaatsen van een ledemaat het heeft geen reden, brengt niks
tot stand ze bewegen om het bewegen.
Handeling = uitvoeren van een taak ze bewegen met een doel handeling
uitgevoerd om iets te bereiken.
Overeenkomsten tussen beweging en handeling  door spiercontracties ze
hebben dezelfde spiercontracties soms bij een beweging en handeling.
Verschillen tussen beweging en handeling (action)
 Handelingen zijn doelgericht, beweging niet.
 Handelingen zijn (meestal) meerdere bewegingen.
 Handelingen kunnen komen door meerdere beweging achter elkaar uit te
voeren
 Handelingen zijn gedefinieerd door de omgeving en de taak, hiervoor is
perceptie nodig.
Handelingen
 Sensorimotor principe: sensorische informatie is nodig om doelgerichte
handelingen uit te kunnen voeren. Sensorische perceptie maakt het
mogelijk dat motorisch gedrag doelgericht is.

, Doelgericht gedrag kenmerkt zich door:
 Aanpasbaar te zijn
 Door te zetten na falen doel net niet gehaald, nog een keer proberen om
dichter bij je doel te komen.

 Handelingen zijn doelgericht
 Doel wordt gebruikt om een handeling te controleren
 Hoe kan een doel een handeling controleren?
 Doel wordt gebruikt om te beschrijven hoe handeling uitgevoerd
moet worden
Principes van fouten-correctie feedback controle
 Handeling uitvoeren om doel te gaan bereiken.
Wat zijn fouten?
 Doelgerichte bewegingen komen niet altijd aan bij het doel fouten
 Feedback is nodig om fout te corrigeren
 Fouten (errors):
 Open-loop systemen (geen feedback die direct effect heeft op de
input)
 Output van het systeem kan niet gebruikt worden om een
actie aan te passen (bijv. darten).
 Gesloten-loop systemen (wel feedback)
 De output van het systeem wordt direct gebruikt of wordt
bijgevoegd aan het controlemechanisme om de actie aan te
passen (bijv. vrachtwagen rijden).
 Output direct effect op de input door middel van de feedback
(perceptie).
Hoe moet je nadenken over een fout?
Controle systeem interactie tussen hand en glas.
Controle variabele geeft weer wat er gecontroleerd wordt (bijv. kracht die de
hand geeft op het glas, die zorgt voor een bepaalde output) dit kan je meten
met een krachtsensor.
Feedback
 Feedback wordt gebruikt om het doel te bereiken
 Fundamentele doel van (foutencorrectie) feedback controle:
 Fouten reduceren tot nul of dicht bij nul
 Gesloten-loop controle = foutencorrectie feedback controle negatieve
feedback controle.
 Basale idee van feedback controle:
 Observeren/meten wat het gecontroleerde systeem eigenlijk doet,
en dit gebruiken om te vergelijken tussen wat je verwacht en wat er
gebeurt (de fout) om vast te stellen wat er gedaan moet worden om
deze fout op te heffen.