Samenvatting bewegingspathologie

Bewegingspathologie
HC 1 17-4-2025
Ziekten en oorzaken
Pathologie
 Pathos = lijden, ziekte
 Logos = kennis, wetenschap, leer, kunde
 Pathogenese = ontstaan, ontwikkeling en verloop van ziekte
 Etiologie = leer van oorzakelijke factoren
Pathogenese mechanisme waardoor beschadigingen morfologische en
functionele afwijkingen en daardoor symptomen veroorzaken.


 Diagnose
 Symptomen: gevolgen  manifestatie ziekteverschijnselen
 Behandeling  Bewegingswetenschappen
Gezondheid (WHO)
 Gezondheid is een toestand van een zo optimaal mogelijk fysiek, mentaal
en sociaal welzijn, waarbij iedereen de kans moet hebben om als mens
capaciteiten te ontwikkelen en te gebruiken met een maximum aantal
vrijheidsgraden en keuzemogelijkheden (1986).
Aandoeningen en geneesmiddelen internationaal bepaald.
Opbouw van een organisme
 Cel  weefsel  orgaan organisme
Weefsel:
 Epitheel = bindweefsel, spiervezel en zenuwweefsel.
 Bekleding van alle lichaamsoppervlakken.
 Bescherming, secretie, absorptie, excretie, filtratie, diffusie en sensorische
ontvangst.
De cel
 Cel = de kleinste functionele eenheid van organisme
 Processen in een humane cel:
 Energievoorziening
 Selectieve permeabiliteit van membranen
 Essentiële enzymactiviteit
 Genetische informatie (transcriptie & translatie)
Onderdelen van een cel:
 Mitochondriën citroenzuurcyclus/energieproductie
 Centriool celdeling
 Cytoplasma opvul stof
 Lysosomen afbraak van moleculen: enzymen die nodig zijn om stoffen
die cel binnen komen weer af te breken tot verwerkbare stoffen.

,  Ribosoom eiwitsynthese
 Golgi apparaat eiwitten omvormen tot eindproduct
 Glad endoplasmatisch reticulum kanaaltjes voor aan- en afvoer van
stoffen (bijv. van ruw ER naar het golgi-apparaat)
 Cytoskelet netwerk van eiwitten in plasma: stevigheid/vorm
Oorzaken ziektes op verschillende niveaus
Etiologie van pathologie kan op drie niveaus:
1. Genetische functie
2. Fysiologische/biochemische functie cel
3. Bouw of rangschikking van cellen, weefsels en organen
Vaak afwijkingen op meerdere niveaus.
Homeostase
Dynamisch evenwicht tussen verstoringen (externe milieu – noxen) en
lichaamsreacties.
 Evenwicht constant houden interne milieu.
Homeostase moet het interne milieu constant houden:
 Lichaamstemperatuur (36o)
 Hormoonspiegels
 Ionenconcentraties intra-/extracellulair
 Bloeddruk, etc. (100 mm Hg)
Ziekte  ernstige verstoring homeostase
Cellulaire reacties op noxen
Cel homeostase noxe cel met schade reversibele schade (milde schade) of
adaptatie (zware schade) ernstige schade, langdurig cel disfunctioneel
necrose (omringende schade) of apoptose (geprogrammeerde celdood, niet altijd
verkeerd), beide met celdood te maken.
 Noxe = een schadelijke prikkel die homeostase kan verstoren
 Kleine schade (spierpijn, verbranden) is reversibel
 Zware schade is adaptatie
Apoptose:
 Apopotose lokale schade  verwijderen van ongewenste of abnormale
cellen.
 Alzheimer, Parkinson  overmatige apoptose van neuronen
 Kanker  onvoldoende apoptose
Necrose:
 Necrose niet genetisch + wordt veroorzaakt door externe factoren, zoals
trauma of infectie.
Regressieve verandering – celdood
Necrose:

,  Ongecontroleerde celdood
 Irreversibele celdood
 Extracellulaire prikkel
 Scheuren celmembraan
 Ontstekingsreactie
 Lichaam ruimt necrotische cellen/weefsel op
Apoptose:
 Geprogrammeerde celdood
 Niet alleen bij ziekte, ook normaal proces
 weefselhomeostase
Noxe tot aanpassing
Noxe (schadelijke prikkel) leasie (verstoring homeostase) prikkel (soort, duur,
intensiteit) aanpassingsvermogen (soort cel, leeftijd, conditie).
Noxen: niet-pathologisch of pathologisch
Endogeen: vanuit het organisme zelf
 Erfelijke predispositie
 Reactie op (in)activiteit
 Senescentie (veroudering)
 Stressreactie
 Immunologische reacties
Exogeen: van buitenaf
 Fysisch
 Chemisch
 Intoxicatie
 Voedingsdeficiëntie
 Infectieus agens
 Hypoxie
Cellulaire reacties op noxes
Roken normaal epitheelweefsel wordt plaveiselepitheel cel (metaplasie) niet
reversibel, wel nieuwe homeostase (zware schade).
Trainen hypertrofie (milde schade).
Cellen reageren op schadelijke stimuli met adaptieve processen:
 Grootte
 Aantal
 Differentiatie
Adaptatie van cellen
Verhoogde of verlaagde activiteit.
Wijziging cel morfologie/differentiatie.

, Pathologisch & niet-pathologisch voorbeeld
Hartspiercel sporten: hypertrofie (niet-pathologisch) of vernauwing aortaklep
door ziekte > het hart moet harder werken > hypertrofie van de hartspiercellen
en een verhoogde activiteit (pathologisch)
Voorbeeld atrofie
 Atrofie: afname celgrootte kleiner worden van cel/weefsel/orgaan
 Fysiologisch: veroudering van huid, hersenen, spieren
 Pathologisch: straling/cytostatica, spierziekte (ALS (aantasting
motorische neuronen), MS (ontsteking CNS)).
Spieratrofie
Aantal cellen = ongewijzigd
Vezels = kleiner
(door beschadiging van veel axonen in de voornaamste zenuw die deze spier
innerveert).
Cellulaire reacties op noxes
Regressie = achteruitgang functie.
 Geen adaptatie – regressieve verandering en cel beschadiging
 Cel degeneratie
 Celdood
Regressieve verandering – cel degeneratie
 Cel kan niet aanpassen aan noxe, maar sterft niet minderwaardige cel
qua structuur en functie = degeneratie
 Intracellulair
 Enzymdefect, bijv. phenylketonurie (PKU) = stoorni aminozuur
metabolisme
o Ontbreken enzym  fenylanine wordt niet omgezet
ophoping in plasma (bloed en ruggenmerg) beschadiging
zenuwcellen gebrekkige geestelijke ontwikkeling
 Intracellulair, bindweefsel
 Sclerosering, littekenweefsel, bijv. MS (hyaliene degeneratie).


Regressieve verandering – celdood
 Necrose: plaatselijk afsterven van lichaamsweefsel
 Gangreen: afgestorven weefsel