HET STANFORD PRISON
EXPERIMENT
De rol van deïndividuatie
NICA PEPERS 509707
, 1
Introductie
In 1971 vormden de kelders van de Stanford Universiteit het decor voor een van de
meest beroemde en spraakmakende sociaalpsychologische experimenten van de eeuw. Aan
het hoofd van dit experiment stond psycholoog Philip George Zimbardo, hij deed onderzoek
naar wat er gebeurt met het gedrag van mensen zodra je ze een autoritaire of onderdanige
positie geeft (Haney, Banks & Zimbardo, 1973).
Het experiment telde 24 Amerikaanse gezonde, intelligente, mannelijke deelnemers uit
de middenklasse. Zij hadden zich aangemeld via een advertentie in de krant en kregen een
vergoeding van $15 per dag. Ze waren ervan op de hoogte dat ze meededen aan een
experiment over de psychologische effecten van het gevangenisleven. De deelnemers werden
willekeurig ingedeeld om de rol van gevangene of bewaker uit te voeren in een gesimuleerde
gevangenis, gedurende twee weken.
Om in korte tijd een zo reëel mogelijk gevangenisgevoel te creëren waarin gevangenen
zich vernederd en minder mannelijk voelden, kregen de gevangenen uit het experiment
identieke jurken aan. Op de jurken stonden de toegewezen identiteitsnummers van de
gevangenen. Ook kregen zij een ijzeren ketting om hun voeten. De bewakers droegen militair
uitziende uniformen met wapenstok en fluitje. De 12 bewakers werden geïnstrueerd orde te
houden zonder toepassing van fysiek geweld. Zimbardo en zijn collega’s observeerden alles
doormiddel van camera’s en zouden alleen ingrijpen indien nodig.
Al snel begon een aantal gevangenen te rebelleren. Als reactie hierop werden de
bewakers agressief en denigrerend, ze onthielden de gevangenen van voedsel en als ze zich
misdroegen werden ze in de isoleercel geplaatst. Een aantal gevangenen lieten zelfs tekenen
zien van depressie en extreme stress waardoor ze vroegtijdig het experiment verlieten.
(www.prisonexp.org, Zimbardo, 1999). Ook Zimbardo verloor zichzelf in zijn rol als
gevangenisdirecteur, hij negeerde zijn ethische verantwoordelijkheid als onderzoeker door
niet tijdig in te grijpen. Het agressieve gedrag van de bewakers en de mentale toestand van de
gevangenen escaleerde zodanig dat het experiment na zes dagen moest worden stopgezet
(Kassin, Fein & Markus, 2017). De vraag die centraal staat in dit verslag, luidt als volgt:
Hoe kan het gedrag van de bewakers in het Stanford Prison Experiment (SPE) verklaard
worden aan de hand van de deïndividuatie theorie?
Deze vraag zal worden beantwoord door gebruik te maken van verschillende
experimenten en theorieën. In de conclusie wordt het verslag nogmaals kort samengevat en
wordt er een antwoord op de hoofdvraag geformuleerd.
EXPERIMENT
De rol van deïndividuatie
NICA PEPERS 509707
, 1
Introductie
In 1971 vormden de kelders van de Stanford Universiteit het decor voor een van de
meest beroemde en spraakmakende sociaalpsychologische experimenten van de eeuw. Aan
het hoofd van dit experiment stond psycholoog Philip George Zimbardo, hij deed onderzoek
naar wat er gebeurt met het gedrag van mensen zodra je ze een autoritaire of onderdanige
positie geeft (Haney, Banks & Zimbardo, 1973).
Het experiment telde 24 Amerikaanse gezonde, intelligente, mannelijke deelnemers uit
de middenklasse. Zij hadden zich aangemeld via een advertentie in de krant en kregen een
vergoeding van $15 per dag. Ze waren ervan op de hoogte dat ze meededen aan een
experiment over de psychologische effecten van het gevangenisleven. De deelnemers werden
willekeurig ingedeeld om de rol van gevangene of bewaker uit te voeren in een gesimuleerde
gevangenis, gedurende twee weken.
Om in korte tijd een zo reëel mogelijk gevangenisgevoel te creëren waarin gevangenen
zich vernederd en minder mannelijk voelden, kregen de gevangenen uit het experiment
identieke jurken aan. Op de jurken stonden de toegewezen identiteitsnummers van de
gevangenen. Ook kregen zij een ijzeren ketting om hun voeten. De bewakers droegen militair
uitziende uniformen met wapenstok en fluitje. De 12 bewakers werden geïnstrueerd orde te
houden zonder toepassing van fysiek geweld. Zimbardo en zijn collega’s observeerden alles
doormiddel van camera’s en zouden alleen ingrijpen indien nodig.
Al snel begon een aantal gevangenen te rebelleren. Als reactie hierop werden de
bewakers agressief en denigrerend, ze onthielden de gevangenen van voedsel en als ze zich
misdroegen werden ze in de isoleercel geplaatst. Een aantal gevangenen lieten zelfs tekenen
zien van depressie en extreme stress waardoor ze vroegtijdig het experiment verlieten.
(www.prisonexp.org, Zimbardo, 1999). Ook Zimbardo verloor zichzelf in zijn rol als
gevangenisdirecteur, hij negeerde zijn ethische verantwoordelijkheid als onderzoeker door
niet tijdig in te grijpen. Het agressieve gedrag van de bewakers en de mentale toestand van de
gevangenen escaleerde zodanig dat het experiment na zes dagen moest worden stopgezet
(Kassin, Fein & Markus, 2017). De vraag die centraal staat in dit verslag, luidt als volgt:
Hoe kan het gedrag van de bewakers in het Stanford Prison Experiment (SPE) verklaard
worden aan de hand van de deïndividuatie theorie?
Deze vraag zal worden beantwoord door gebruik te maken van verschillende
experimenten en theorieën. In de conclusie wordt het verslag nogmaals kort samengevat en
wordt er een antwoord op de hoofdvraag geformuleerd.
