Samenvatting Psychiatrie.
Hoofdstuk 1; Psychiatrie en maatschappij
Geschiedenis Psychiatrie
1.1 Gek of ziek?
Straffe gods
Middeleeuwen opvallende gekte
Invloed geneeskunde
Voor de storende zieken bestond de behandeling evenwel hoofdzakelijk uit
opsluiting in speciale gestichten of asielen, waar ze vaak in mensonwaardige
omstandigheden leefden.
Ontdekking medicatie
De ontdekking van enkele belangrijke medicijnen tegen depressie, angst en
psychose zorgde in de jaren ’70 van de vorige eeuw voor een belangrijke
omwenteling.
Antipsychiatrie
Niet de mens is ziek, maar de maatschappij
Biopsychosociaal
De biologische, de psychotherapeutische en de sociale richting
Ziekte en abnormaliteit
‘Normaal’
Wie ‘normaal’ is, beantwoordt aan een bepaalde norm van een specifieke sociale
groep.
Abnormaliteit
Elke afwijking ten opzichte van een norm
Is iets normaal of abnormaal?
Statische norm
Ben ik een uitzondering? Kleur, lengte, geslacht.
Gedragsmatig
Kenmerken, tijd en plaats, normen
Wetenschappelijke consensus
Andere deskundigen moeten in staat zijn tot dezelfde conclusie
Psychiatrie als wetenschap
1.2 Wetenschap en praktijk
Medisch model
Een systematische werkwijze op pathologische verschijnselen te bestuderen en, zo
mogelijk, te wijzigen:
Diagnose Verklaring Prognose Therapie Preventie
,Werkterreinen en opname
1.3 werkterreinen
Intramurale zorg
Opname voor behandeling of verpleging in een Psychiatrische afdeling, van een
algemeen ziekenhuis (PAAZ) of een psychiatrische kliniek.
Extramurale zorg
Ook wel ambulante zorg genoemd. Zorg voor cliënten of patiënten die in hun
eigen woonomgeving blijven.
Semimurale zorg
Voor mensen voor wie extramurale zorg onvoldoende is en voor wie een volledige
opname in een kliniek niet noodzakelijk is.
MFE (Multi Functionele Eenheden)
Kleinschalige voorziening die kortdurende hulp biedt en vooral streeft naar
samenwerking met een APZ
Hoofdstuk 6; Psycho-organische stoornissen
Gedrag en het brein
6.1 Hersenen en gedrag
Centrale zenuwstelsel
Van de ruggengraat tot de hersenschors
Frontaal syndroom
Wanneer het voorste deel (frontale kwab) van de hersenen is aangedaan, geven
planning, abstract denken en oordeelsvermogen moeilijkheden. Vaak zijn mensen
ook apathisch, impulsief en emotioneel vlak.
Psycho-organische stoffen
Gedragsstoornissen waarbij in elk geval sprake is van een niet-functionerend deel
van de hersenen
Decorumverlies
Niet meer weten hoe je je moet gedragen in bepaalde situaties
EEG
Hersenfilmpje
Delirium (delier)
6.2 Delier
Delier
Ook wel delirium genoemd. Ijlen bij koorts
Intoxicatie
Vergiftiging
Delirium tremens
Delier met heftige onthoudingsverschijnselen na het (gedeeltelijk) stoppen met
chronisch alcoholmisbruik.
, 6.3 Dementie
Ziekte van Alzheimer
‘bijzondere ziekte aan de hersenschors’
De meest voorkomende vorm van dementie
Afasie
Moeite hebben met het uiten en begrijpen van taal
Agnosie
Moeite hebben met het herkennen van voorwerpen
Apraxie
Bepaalde handelingen (aankleden, tanden poetsen) verlopen niet meer
vlekkeloos, terwijl de motoriek nog intact is.
Confabuleren
De leemten in het geheugen vullen met verzinsels
Amnestisch syndroom
Amnestisch syndroom
Uitsluitend geheugenstoornissen en geen andere problemen
Anterograde amnesie
Moeite hebben met het aanleren van nieuwe informatie
Retrograde amnesie
Moeite hebben met het herinneren van eerder geleerde gegevens
Korsakov syndroom
- Meest voorkomende amnestische stoornis
- Wordt meestal veroorzaakt door vitaminetekort ten gevolge van chronisch
alcohomisbruik
Andere vormen van dementie
Vasculaire vorm van dementie
Wordt veroorzaakt door een verminderde doorbloeding van de hersenen.
Vroeger sprak met van ‘aderverkalking’
Ziekte van Alzheimer
Als alle andere vormen van dementie na medisch, neurologisch en psychiatrisch
onderzoek zijn uitgesloten.
Ziekte van Parkinson
Een hersenziekte die vooral het bewegingsapparaat aantast
Ziekte van Pick
De frontale kwab is aangetast. Ook wel frontale kwab dementie genoemd.
Ziekte van Creutzfeldt-Jacob
Kenmerkend zijn tal van neurologische afwijkingen en een sterk afwijkend eeg.
Het wordt veroorzaakt door een virus en leidt meestal binnen twee jaar tot de
dood.
6.2 Verklaring
Seniele plaques
De afgestorven hersencellen vormen samen met een eiwit ophoping in de
hersenen.
6.4 andere organische stoornissen
Verstandelijke handicap
Steeds vaker wordt ‘verstandelijke beperking’ gebruikt.
Hiermee wordt uitgedrukt dat mensen met een dergelijke stoornis een
achterstand in de verstandelijke ontwikkeling hebben.
Hoofdstuk 1; Psychiatrie en maatschappij
Geschiedenis Psychiatrie
1.1 Gek of ziek?
Straffe gods
Middeleeuwen opvallende gekte
Invloed geneeskunde
Voor de storende zieken bestond de behandeling evenwel hoofdzakelijk uit
opsluiting in speciale gestichten of asielen, waar ze vaak in mensonwaardige
omstandigheden leefden.
Ontdekking medicatie
De ontdekking van enkele belangrijke medicijnen tegen depressie, angst en
psychose zorgde in de jaren ’70 van de vorige eeuw voor een belangrijke
omwenteling.
Antipsychiatrie
Niet de mens is ziek, maar de maatschappij
Biopsychosociaal
De biologische, de psychotherapeutische en de sociale richting
Ziekte en abnormaliteit
‘Normaal’
Wie ‘normaal’ is, beantwoordt aan een bepaalde norm van een specifieke sociale
groep.
Abnormaliteit
Elke afwijking ten opzichte van een norm
Is iets normaal of abnormaal?
Statische norm
Ben ik een uitzondering? Kleur, lengte, geslacht.
Gedragsmatig
Kenmerken, tijd en plaats, normen
Wetenschappelijke consensus
Andere deskundigen moeten in staat zijn tot dezelfde conclusie
Psychiatrie als wetenschap
1.2 Wetenschap en praktijk
Medisch model
Een systematische werkwijze op pathologische verschijnselen te bestuderen en, zo
mogelijk, te wijzigen:
Diagnose Verklaring Prognose Therapie Preventie
,Werkterreinen en opname
1.3 werkterreinen
Intramurale zorg
Opname voor behandeling of verpleging in een Psychiatrische afdeling, van een
algemeen ziekenhuis (PAAZ) of een psychiatrische kliniek.
Extramurale zorg
Ook wel ambulante zorg genoemd. Zorg voor cliënten of patiënten die in hun
eigen woonomgeving blijven.
Semimurale zorg
Voor mensen voor wie extramurale zorg onvoldoende is en voor wie een volledige
opname in een kliniek niet noodzakelijk is.
MFE (Multi Functionele Eenheden)
Kleinschalige voorziening die kortdurende hulp biedt en vooral streeft naar
samenwerking met een APZ
Hoofdstuk 6; Psycho-organische stoornissen
Gedrag en het brein
6.1 Hersenen en gedrag
Centrale zenuwstelsel
Van de ruggengraat tot de hersenschors
Frontaal syndroom
Wanneer het voorste deel (frontale kwab) van de hersenen is aangedaan, geven
planning, abstract denken en oordeelsvermogen moeilijkheden. Vaak zijn mensen
ook apathisch, impulsief en emotioneel vlak.
Psycho-organische stoffen
Gedragsstoornissen waarbij in elk geval sprake is van een niet-functionerend deel
van de hersenen
Decorumverlies
Niet meer weten hoe je je moet gedragen in bepaalde situaties
EEG
Hersenfilmpje
Delirium (delier)
6.2 Delier
Delier
Ook wel delirium genoemd. Ijlen bij koorts
Intoxicatie
Vergiftiging
Delirium tremens
Delier met heftige onthoudingsverschijnselen na het (gedeeltelijk) stoppen met
chronisch alcoholmisbruik.
, 6.3 Dementie
Ziekte van Alzheimer
‘bijzondere ziekte aan de hersenschors’
De meest voorkomende vorm van dementie
Afasie
Moeite hebben met het uiten en begrijpen van taal
Agnosie
Moeite hebben met het herkennen van voorwerpen
Apraxie
Bepaalde handelingen (aankleden, tanden poetsen) verlopen niet meer
vlekkeloos, terwijl de motoriek nog intact is.
Confabuleren
De leemten in het geheugen vullen met verzinsels
Amnestisch syndroom
Amnestisch syndroom
Uitsluitend geheugenstoornissen en geen andere problemen
Anterograde amnesie
Moeite hebben met het aanleren van nieuwe informatie
Retrograde amnesie
Moeite hebben met het herinneren van eerder geleerde gegevens
Korsakov syndroom
- Meest voorkomende amnestische stoornis
- Wordt meestal veroorzaakt door vitaminetekort ten gevolge van chronisch
alcohomisbruik
Andere vormen van dementie
Vasculaire vorm van dementie
Wordt veroorzaakt door een verminderde doorbloeding van de hersenen.
Vroeger sprak met van ‘aderverkalking’
Ziekte van Alzheimer
Als alle andere vormen van dementie na medisch, neurologisch en psychiatrisch
onderzoek zijn uitgesloten.
Ziekte van Parkinson
Een hersenziekte die vooral het bewegingsapparaat aantast
Ziekte van Pick
De frontale kwab is aangetast. Ook wel frontale kwab dementie genoemd.
Ziekte van Creutzfeldt-Jacob
Kenmerkend zijn tal van neurologische afwijkingen en een sterk afwijkend eeg.
Het wordt veroorzaakt door een virus en leidt meestal binnen twee jaar tot de
dood.
6.2 Verklaring
Seniele plaques
De afgestorven hersencellen vormen samen met een eiwit ophoping in de
hersenen.
6.4 andere organische stoornissen
Verstandelijke handicap
Steeds vaker wordt ‘verstandelijke beperking’ gebruikt.
Hiermee wordt uitgedrukt dat mensen met een dergelijke stoornis een
achterstand in de verstandelijke ontwikkeling hebben.
