2024/2025
Met eventuele unilaterale regelingen ter voorkoming van dubbele belasting in andere landen
dan Nederland hoeft geen rekening gehouden te worden.
Vraag 1
Welke aanknopingspunten worden gehanteerd voor de heffing van schenk- en erfbelasting? Wat is de
algemeen aanvaarde rangorde hiertussen?
Antwoord:
Je hebt heffing in NL op basis van het woonplaatsbeginsel van erflater/schenker, als woonplaatsfictie
toepassing dan nationaliteitsbeginsel (hebt er gewoond maar omdat je NL nationaliteit volgen we nog
10 jaar).
In internationaal verband wordt algemeen aangenomen dat de rangorde van heffing is:
1. Het situsbeginsel (ligging van het goed NL: onderneming (waar vaste inrichting onderneming
is gelegen) en onroerende zaak;
2. Het woonplaatsbeginsel (dat aankoopt bij de woonplaats erflater/schenker);
a. Domicile
3. Het nationaliteitsbeginsel (dat aankoopt bij de nationaliteit van erflater/schenker);
4. Het woonplaatsbeginsel (dat aankoopt bij de woonplaats van verkrijger);
a. Spanje; zorgt snel voor dubbele heffing
5. Het nationaliteitsbeginsel (dat aankoopt bij de nationaliteit van verkrijger);
Woonplaats op basis omstandigheden geval: 4 AWR (sociale kringen/sport/ gezin)
Hoger rangorde dan trekt andere ondergeschikte terug
Vraag 2
Welk land heft in de volgende situaties en waarover? Indien sprake is van dubbele heffing, verleent
Nederland dan voorkoming van dubbele belasting en op basis van welke bepaling?
a) Erflater Xander woont in Nederland en heeft een vakantiewoning in Spanje.
NL: woonplaatsbeginsel over wereldvermogen incl. vakantiewoning
Spanje: situsgoed belasten
Verrekening art. 47 Bvdb
Erkennen situs hoger in rang staat dus NL treedt terug.
Antwoord:
Spanje hanteert het woonplaatsbeginsel maar koppelt dit aan de woonplaats van de verkrijger en het
situsbeginsel. Nederland hanteer ook het woonplaatsbeginsel maar koppelt dit aan de woonplaats
van de erflater.
, Indien de verkrijger in Nederland woont wordt in Spanje geen belasting geheven en is er géén sprake
van dubbele heffing. Indien de verkrijger in Spanje woont wordt er wel belasting geheven over de
woning in Spanje.
Omdat internationaal verband de staat die op grond van de woonplaats van de verkrijger heft, de
minst sterke heffingsrechten heeft, dient die staat terug te reden om de dubbele heffing te mitigeren.
Nederland geeft in dergelijke gevallen van dubbele heffing dan ook geen voorkoming.
Spanje zal nog over de woning willen heffen op grond van het situsbeginsel. Nederland zal
verrekening moeten geven op grond van art. 47 Bvdb 2001.
Wanneer art. 47 Bvdb van toepassing?
Woonplaatsbeginsel en buitenland situsbeginsel (als onder situsbegrip van nl valt dus
onroerende goederen en ondernemingen)
Ander land even sterk recht heffen (dus ook woonplaatsbeginsel), dan kan NL ook
voorkoming geven.
b) Xander, woonachtig in Nederland, schenkt zijn in Frankrijk gelegen vakantiewoning aan zijn
eveneens in Nederland wonende dochter.
Antwoord:
Xanders is belastingplichtig in Nederland op grond van het woonplaatsbeginsel. In Frankrijk ligt een
vakantiewoning, hetgeen een situsgoed is. Nederland zal verrekening geven op grond van art. 47
Bvdb 2001.
Het sitsusbeginsel is immers sterker dan het woonplaatsbeginsel, en dat komt ook tot uitdrukking in
dit artikel. Aan alle vereisten is voldaan: (1) Nl wonende erfalter, (2) buitenland heft soortgelijke
belasitng en (3) t.a.v. situsgoederen (onroerende zaken). Er vindt dan voorkoming plaats op grond
van de ordinary credit methode.
Art. 47 erfrecht via schakelbepaling 51 ook voor schenkingen.
c) Xander, in 2018 geëmigreerd van Nederland naar Zwitserland, overlijdt in 2025. Zijn
nalatenschap omvat banktegoeden in Zwitserland en België (situsgoederen), alsmede een
in Nederland gelegen woning.
Antwoord:
Op grond van art. 3 lid 1 SW wordt iemand geacht te zijn overleden binnen het Rijk indien die binnen
tien jaar in het Rijk heeft gewoond. Dat in casu het geval.
De woonplaatsfictie brengt een belastingplicht met zich mee op basis van het nationaliteitsbeginsel.
Op basis van het verdrag met Zwitserland wordt de woonplaatsfictie buiten toepassing verklaard.
Nederland zal dus over het in Zwitserland gelegen (situs)goed géén belasting heffen en terugtreden.
België heft op grond van het situsbeginsel. Dit zorgt voor dubbele belasting. Op grond van
internationaal aanvaarde maatstaven is heffing op grond van ligging sterke dan heffing op basis van
woonplaats. Nederland zal in dit geval dus tegemoet moeten komen (art. 48 Bvdb 2001).
3 lid 1 SW fictieve woonplaats in Nederland nationaliteitsbeginsel
Situsbeginsel in Zwitserland en België art. 48 lid 1 Bvdb