Theorie – verblijf katheteriseren vrouw
Inleiding:
Het urinewegstelsel speelt een rol bij het in stand houden van de hoeveelheid en samenstelling
van vloeistoffen in het lichaam. Ook verzorgen de nieren en bijnieren de productie van enkele
belangrijke hormonen.
Vanuit de nier wordt de urine getransporteerd naar de blaas door de peristaltiek in de
urineleiders. De urine wordt via een klepmechanisme richting de blaas geknepen. De plaats
waar urineleiders uitmoeten in de blaas, heet de blaasbodem. Hier bevinden zich spieren die
het terugstromen van urine tegen gaan. Ook registreert de blaasbodem dat de blaas gevuld is en
het plassen (mictie) op gang brengt. In de blaasbodem gaat de blaaswand via de blaashals over
in de urinebuis (urethra) waarlangs de urine wordt afgevoerd naar buiten. Een spiermechanisme
zorgt ervoor dat de mictie willekeurig plaats kan vinden, we hebben hier dus zelf invloed op.
Urinewegstelsel:
Bij de vrouw is de urinebuis 3 tot 5 cm lang en loopt recht naar beneden. De opening van de
urinebuis bevindt zich tussen de schaamlippen tussen de clitoris en de vaginale opening. Bij de
vrouw is het risico groot dat bacteriën die van naturine in de endeldarm leven, in de urethra
terechtkomen en zo een urineweginfectie veroorzaken.
Functie van de blaas:
De door de nieren geproduceerde urine wordt via de urineleiders naar de blaas getransporteerd.
In de blaas wordt de urine tijdelijk opgeslagen.
Blaaskatheter:
Met een blaaskatheter kan urine rechtstreeks uit de blaas wegstromen. Er wordt een slagnetje in
de blaas gebracht dat via de plasbuis naar buiten komt. De urine wordt in een urineopvangzak
opgevangen. De katheter is nodig als de urine niet goed uit de blaas wordt afgevoerd.
De functie van de blaas:
• Reservoir voor urine
• Uitdrijven van de opgeslagen urine door het samentrekken van een spierlaag en het
ontspannen van de sluitspier (urethrale sfincter)
In sommige situatie is het niet mogelijk dat de blaas zichzelf leeft. In die gevallen is het nodig om
via katheteriseren de blaas te legen. Het katheteriseren van de blaas houdt in dat je een flexibele
buis (blaaskatheter) inbrengt in de blaas om urine te laten aflopen of om stoffen in de blaas te
brengen (blaasspoeling)
, Materialen
Met een blaaskatheter wordt de afvoering van de urine gewaarborgd. Op een blaaskatheter kan
een urineopvangzak aangesloten worden. Alle materialen staan in het protocol, die je max. 24
uur van tevoren op moet zoeken.
Manieren van katheteriseren:
• Eenmalig katheteriseren: manier van katheteriseren die wordt gebruikt om de blaas
eenmalig volledig te legen en urineretentie te voorkomen
• Intermitterend katheteriseren: meerdere malen per dag katheteriseren, de katheter
wordt eenmalig gebruikt en daarna weggegooid.
• Langdurig continu katheteriseren: een verblijfskatheter is een katheter die langdurige tijd
de gehele tijd blijft zitten. Een verblijfskatheter mag 6/8 weken zitten, afhankelijk van het
materiaal.
Soorten katheters:
• Dubbellumenkatheter:
o Deze katheter heeft 2 openingen
o Deze katheter wordt gebruikt als verblijfskatheter
o 1 opening voor het afvoeren van urine of het toedienen van stoffen.
o 1 opening voor het legen en vullen van de ballon
• Tripellumenkatheter:
o Deze katheter heeft 3 openingen
o 1 opening voor het afvoeren van urine
o 1 opening voor het toedienen van medicatie of vloeistoffen
o 1 opening voor het vullen en legen van de ballon
o Deze katheter kan urine opvangen en tegelijk stoffen toedienen in de blaas
o Deze katheter is voor tijdelijk gebruik (na een operatie, bij een vergrote prostaat of
bij een bloeding van een blaastumor)
• Katheter met temperatuur sensor:
o Katheter gemaakt van siliconen.
o Hebben een ingebouwde temperatuursensor. Deze is net onder de tip van de
katheter en meet de temperatuur van de blaas.
o De tempratuur in de blaas geeft weer wat de algemene temp. Is van het lichaam
o Tijdelijke katheter (tijdens bepaalde operaties, bij opname op de IC)
• 100% siliconen katheters:
o Katheters die volledig uit siliconen bestaan.
o Liever bij langdurige katheterisatie
o Mag max. 8 tot 12 maand blijven zitten
o Hebben geen risico op een allergische reactie
o Materiaal is flexibel en zacht
o Doorgang is groot
o Nadelen: de katheterballon heeft de neiging om vloeistof te lekken en kan
krimpen. Hierdoor kan de katheter uitglijden.
Inleiding:
Het urinewegstelsel speelt een rol bij het in stand houden van de hoeveelheid en samenstelling
van vloeistoffen in het lichaam. Ook verzorgen de nieren en bijnieren de productie van enkele
belangrijke hormonen.
Vanuit de nier wordt de urine getransporteerd naar de blaas door de peristaltiek in de
urineleiders. De urine wordt via een klepmechanisme richting de blaas geknepen. De plaats
waar urineleiders uitmoeten in de blaas, heet de blaasbodem. Hier bevinden zich spieren die
het terugstromen van urine tegen gaan. Ook registreert de blaasbodem dat de blaas gevuld is en
het plassen (mictie) op gang brengt. In de blaasbodem gaat de blaaswand via de blaashals over
in de urinebuis (urethra) waarlangs de urine wordt afgevoerd naar buiten. Een spiermechanisme
zorgt ervoor dat de mictie willekeurig plaats kan vinden, we hebben hier dus zelf invloed op.
Urinewegstelsel:
Bij de vrouw is de urinebuis 3 tot 5 cm lang en loopt recht naar beneden. De opening van de
urinebuis bevindt zich tussen de schaamlippen tussen de clitoris en de vaginale opening. Bij de
vrouw is het risico groot dat bacteriën die van naturine in de endeldarm leven, in de urethra
terechtkomen en zo een urineweginfectie veroorzaken.
Functie van de blaas:
De door de nieren geproduceerde urine wordt via de urineleiders naar de blaas getransporteerd.
In de blaas wordt de urine tijdelijk opgeslagen.
Blaaskatheter:
Met een blaaskatheter kan urine rechtstreeks uit de blaas wegstromen. Er wordt een slagnetje in
de blaas gebracht dat via de plasbuis naar buiten komt. De urine wordt in een urineopvangzak
opgevangen. De katheter is nodig als de urine niet goed uit de blaas wordt afgevoerd.
De functie van de blaas:
• Reservoir voor urine
• Uitdrijven van de opgeslagen urine door het samentrekken van een spierlaag en het
ontspannen van de sluitspier (urethrale sfincter)
In sommige situatie is het niet mogelijk dat de blaas zichzelf leeft. In die gevallen is het nodig om
via katheteriseren de blaas te legen. Het katheteriseren van de blaas houdt in dat je een flexibele
buis (blaaskatheter) inbrengt in de blaas om urine te laten aflopen of om stoffen in de blaas te
brengen (blaasspoeling)
, Materialen
Met een blaaskatheter wordt de afvoering van de urine gewaarborgd. Op een blaaskatheter kan
een urineopvangzak aangesloten worden. Alle materialen staan in het protocol, die je max. 24
uur van tevoren op moet zoeken.
Manieren van katheteriseren:
• Eenmalig katheteriseren: manier van katheteriseren die wordt gebruikt om de blaas
eenmalig volledig te legen en urineretentie te voorkomen
• Intermitterend katheteriseren: meerdere malen per dag katheteriseren, de katheter
wordt eenmalig gebruikt en daarna weggegooid.
• Langdurig continu katheteriseren: een verblijfskatheter is een katheter die langdurige tijd
de gehele tijd blijft zitten. Een verblijfskatheter mag 6/8 weken zitten, afhankelijk van het
materiaal.
Soorten katheters:
• Dubbellumenkatheter:
o Deze katheter heeft 2 openingen
o Deze katheter wordt gebruikt als verblijfskatheter
o 1 opening voor het afvoeren van urine of het toedienen van stoffen.
o 1 opening voor het legen en vullen van de ballon
• Tripellumenkatheter:
o Deze katheter heeft 3 openingen
o 1 opening voor het afvoeren van urine
o 1 opening voor het toedienen van medicatie of vloeistoffen
o 1 opening voor het vullen en legen van de ballon
o Deze katheter kan urine opvangen en tegelijk stoffen toedienen in de blaas
o Deze katheter is voor tijdelijk gebruik (na een operatie, bij een vergrote prostaat of
bij een bloeding van een blaastumor)
• Katheter met temperatuur sensor:
o Katheter gemaakt van siliconen.
o Hebben een ingebouwde temperatuursensor. Deze is net onder de tip van de
katheter en meet de temperatuur van de blaas.
o De tempratuur in de blaas geeft weer wat de algemene temp. Is van het lichaam
o Tijdelijke katheter (tijdens bepaalde operaties, bij opname op de IC)
• 100% siliconen katheters:
o Katheters die volledig uit siliconen bestaan.
o Liever bij langdurige katheterisatie
o Mag max. 8 tot 12 maand blijven zitten
o Hebben geen risico op een allergische reactie
o Materiaal is flexibel en zacht
o Doorgang is groot
o Nadelen: de katheterballon heeft de neiging om vloeistof te lekken en kan
krimpen. Hierdoor kan de katheter uitglijden.
