Theorie – stoma zorg
1
, Stomazorg:
Een stoma is een chirurgisch aangelegde opening die een lichaamsholte verbindt met de
buitenwereld. Het wordt aangelegd als urine of ontlasting het lichaam niet meer via de natuurlijke
weg mag/kan verlaten. Dit kan zijn na een operatie, darmontsteking, aangeboren afwijking,
infectiegevaar etc.
Indicaties:
• Darmkanker of een andere reden waarom (een deel) van de darm verwijderd moet worden.
• Blaaskanker waarbij de blaas verwijderd wordt.
• Familiare adenomateuze polyposis (FAP), een erfelijke aandoening waarbij veel poliepen in de
dikke darm voorkomen. Hierdoor is de kans op kanker groter, waardoor er vaak voor gekozen
wordt de dikke darm te verwijderen.
• De ziekte van Crohn: een aandoening waarbij het darmslijmvlies ontstoken is. Bij erge
beschadiging van de darm, wordt deze verwijderd en wordt er een stoma geplaatst.
• Verlamming van de darm
• Trauma: de darmen, anus of blaas kunnen beschadigd raken.
• Aangeboren afwijkingen, zoals spina bifida, misvorming van de blaas etc.: Hierdoor kan de
werking van de darmen of blaas verstoord raken.
• Een wond op de stuit, waardoor er telkens ontlasting inkomt. Hierdoor geneest de wond niet
en wordt er gekozen voor een stoma.
Aandachtspunten:
• De opening van de huidplaat is bij een uro- en ileostoma 2 mm groter dan de stoma zelf en bij
een colostoma 3 mm
• Verwijder plakresten niet, de volgende huidplaat lost de plakresten op.
• Scheer de huid niet, wegens irritatie. Gebruik ook geen ontharing crème.
• Niet elke huidplaat moet verwarmd worden voor het aanbrengen. Dit heeft geen
voorwaardes bij sommige huidplaten (belangrijk! Ga na welk type huidplaat je gebruikt.)
• Tijdens de verzorging kan steeds opnieuw ontlasting, urine of slijm uit de stoma vloeien, wees
hierop alert!
Complicaties tijdens de handeling:
• Het gebruikte systeem laat niet los van de huid → kijk na de gebruiksaanwijzing van het
systeem.
• De huid is geïrriteerd → breng een huidbeschermingsmiddel aan of raadpleeg een arts.
• Het nieuwe systeem plakt niet goed. → Controleer of de huid droog is, zoek de oorzaak van
het niet plakken of breng een speciale plak laag aan op de huid.
• Het zakje sluit niet goed aan op de huidplaat →Breng het zakje opnieuw aan volgens
gebruiksaanwijzing.
• De huidplaat sluit niet goed aan op de huid vanwege huidplooien → vul de huidplooien op
met opvulmateriaal of voorschrift (van de stomaverpleegkundige).
2
1
, Stomazorg:
Een stoma is een chirurgisch aangelegde opening die een lichaamsholte verbindt met de
buitenwereld. Het wordt aangelegd als urine of ontlasting het lichaam niet meer via de natuurlijke
weg mag/kan verlaten. Dit kan zijn na een operatie, darmontsteking, aangeboren afwijking,
infectiegevaar etc.
Indicaties:
• Darmkanker of een andere reden waarom (een deel) van de darm verwijderd moet worden.
• Blaaskanker waarbij de blaas verwijderd wordt.
• Familiare adenomateuze polyposis (FAP), een erfelijke aandoening waarbij veel poliepen in de
dikke darm voorkomen. Hierdoor is de kans op kanker groter, waardoor er vaak voor gekozen
wordt de dikke darm te verwijderen.
• De ziekte van Crohn: een aandoening waarbij het darmslijmvlies ontstoken is. Bij erge
beschadiging van de darm, wordt deze verwijderd en wordt er een stoma geplaatst.
• Verlamming van de darm
• Trauma: de darmen, anus of blaas kunnen beschadigd raken.
• Aangeboren afwijkingen, zoals spina bifida, misvorming van de blaas etc.: Hierdoor kan de
werking van de darmen of blaas verstoord raken.
• Een wond op de stuit, waardoor er telkens ontlasting inkomt. Hierdoor geneest de wond niet
en wordt er gekozen voor een stoma.
Aandachtspunten:
• De opening van de huidplaat is bij een uro- en ileostoma 2 mm groter dan de stoma zelf en bij
een colostoma 3 mm
• Verwijder plakresten niet, de volgende huidplaat lost de plakresten op.
• Scheer de huid niet, wegens irritatie. Gebruik ook geen ontharing crème.
• Niet elke huidplaat moet verwarmd worden voor het aanbrengen. Dit heeft geen
voorwaardes bij sommige huidplaten (belangrijk! Ga na welk type huidplaat je gebruikt.)
• Tijdens de verzorging kan steeds opnieuw ontlasting, urine of slijm uit de stoma vloeien, wees
hierop alert!
Complicaties tijdens de handeling:
• Het gebruikte systeem laat niet los van de huid → kijk na de gebruiksaanwijzing van het
systeem.
• De huid is geïrriteerd → breng een huidbeschermingsmiddel aan of raadpleeg een arts.
• Het nieuwe systeem plakt niet goed. → Controleer of de huid droog is, zoek de oorzaak van
het niet plakken of breng een speciale plak laag aan op de huid.
• Het zakje sluit niet goed aan op de huidplaat →Breng het zakje opnieuw aan volgens
gebruiksaanwijzing.
• De huidplaat sluit niet goed aan op de huid vanwege huidplooien → vul de huidplooien op
met opvulmateriaal of voorschrift (van de stomaverpleegkundige).
2
