Samenvatting aardrijkskunde paragraaf 2-5 en 8-9 H1
Paragraaf 2 Meten van welvaar en welzijn
Er zijn 3 manieren om de welvaart te meten:
1. Het bruto nationaal product per hoofd (bnp/hoofd): alles wat in een jaar in een land
verdiend wordt delen door het aantal inwoners. (Wordt uitgedrukt in euro’s of dollars).
Er zitten wel nadelen aan het bnp/hoofd, de informele sector telt niet mee en de
koopkracht van een dollar verschilt. In praktijk is de welvaart dus hoger dan volgens
bnp/hoofd. Ook zegt het bnp/hoofd niets over het welzijn, alleen over welvaart.
2. VN-welzijnsindex: een aanwijzing voor het welzijn in het land. Je let dan op koopkracht,
levensverwachting en alfabeteringsgraad van de bevolking.
Koopkracht: hoeveel je in een land kunt kopen voor een dollar.
Levensverwachting: geeft aan hoe oud mensen bij geboorte naar verwachting
gemiddeld zullen worden
Alfabetiseringsgraad: geeft aan hoeveel procent van de bevolking van 15 jaar en
ouder kan lezen en schrijven.
3. Beroepsbevolking: alle mensen die tegen betaling werken, plus de werkelozen. (De verdeling
van de beroepsbevolking kan ook een aanwijzing zijn voor de welvaart van een land). De
beroepsbevolking kun je indelen in 3 sectoren:
Primaire sector: beroepen in de landbouw, visserij en mijnbouw
Secundaire sector: beroepen in de industrie en de bouw
Tertiaire sector: beroepen bij kantoren, banken, winkels, de overheid en de zorg.
Welzijn: de rijkdom van een land gemeten op basis van levensomstandigheden zoals gezondheid,
scholing en voedsel. Ook wel maatschappelijke welvaart genoemd.
De wereld kun je indelen in 3 groepen landen
De Centrumlanden: meest ontwikkelde landen De mensen verdienen er best veel en weken
vaak in de dienstensector, ze hebben een hoge
productiviteit, wat betekent dat de waarde van
productie per mens hoog is. Dit komt vooral
door machines en moderne apparaten. Ook
spelen deze landen een belangrijke rol in de
wereldhandel.
Semiperiferie: landen die zich sterk aan het Hier neemt de welvaart snel toe, landbouw
ontwikkelen zijn. wordt minder belangrijk, de industrie is al goed
ontwikkeld en de dienstensector wordt steeds
belangrijker. De rol in de wereldhandel wordt
groter.
Periferie: de armste landen, die nog sterk Deze mensen hebben een laag inkomen,
agrarisch zijn en vooral grondstoffen uitvoeren. werken vaak in de landbouw. Kleine rol in de
wereldhandel.
Minst Ontwikkelde Landen (mol): groep van de 48 armste landen uit de periferie, met een
bnp/hoofd van minder dan 900 euro
Ontwikkelingslanden: landen die niet behoren tot de rijke geïndustrialiseerde landen.
Paragraaf 3 ongelijkheid in rijke en arme landen
In veel landen is de welvaart niet gelijk verdeeld, dit noem je sociale ongelijkheid en kun je
uitdrukken in de Gini-coëfficiënt.
Sociale ongelijkheid: grote verschillen in inkomen tussen groepen mensen.
Paragraaf 2 Meten van welvaar en welzijn
Er zijn 3 manieren om de welvaart te meten:
1. Het bruto nationaal product per hoofd (bnp/hoofd): alles wat in een jaar in een land
verdiend wordt delen door het aantal inwoners. (Wordt uitgedrukt in euro’s of dollars).
Er zitten wel nadelen aan het bnp/hoofd, de informele sector telt niet mee en de
koopkracht van een dollar verschilt. In praktijk is de welvaart dus hoger dan volgens
bnp/hoofd. Ook zegt het bnp/hoofd niets over het welzijn, alleen over welvaart.
2. VN-welzijnsindex: een aanwijzing voor het welzijn in het land. Je let dan op koopkracht,
levensverwachting en alfabeteringsgraad van de bevolking.
Koopkracht: hoeveel je in een land kunt kopen voor een dollar.
Levensverwachting: geeft aan hoe oud mensen bij geboorte naar verwachting
gemiddeld zullen worden
Alfabetiseringsgraad: geeft aan hoeveel procent van de bevolking van 15 jaar en
ouder kan lezen en schrijven.
3. Beroepsbevolking: alle mensen die tegen betaling werken, plus de werkelozen. (De verdeling
van de beroepsbevolking kan ook een aanwijzing zijn voor de welvaart van een land). De
beroepsbevolking kun je indelen in 3 sectoren:
Primaire sector: beroepen in de landbouw, visserij en mijnbouw
Secundaire sector: beroepen in de industrie en de bouw
Tertiaire sector: beroepen bij kantoren, banken, winkels, de overheid en de zorg.
Welzijn: de rijkdom van een land gemeten op basis van levensomstandigheden zoals gezondheid,
scholing en voedsel. Ook wel maatschappelijke welvaart genoemd.
De wereld kun je indelen in 3 groepen landen
De Centrumlanden: meest ontwikkelde landen De mensen verdienen er best veel en weken
vaak in de dienstensector, ze hebben een hoge
productiviteit, wat betekent dat de waarde van
productie per mens hoog is. Dit komt vooral
door machines en moderne apparaten. Ook
spelen deze landen een belangrijke rol in de
wereldhandel.
Semiperiferie: landen die zich sterk aan het Hier neemt de welvaart snel toe, landbouw
ontwikkelen zijn. wordt minder belangrijk, de industrie is al goed
ontwikkeld en de dienstensector wordt steeds
belangrijker. De rol in de wereldhandel wordt
groter.
Periferie: de armste landen, die nog sterk Deze mensen hebben een laag inkomen,
agrarisch zijn en vooral grondstoffen uitvoeren. werken vaak in de landbouw. Kleine rol in de
wereldhandel.
Minst Ontwikkelde Landen (mol): groep van de 48 armste landen uit de periferie, met een
bnp/hoofd van minder dan 900 euro
Ontwikkelingslanden: landen die niet behoren tot de rijke geïndustrialiseerde landen.
Paragraaf 3 ongelijkheid in rijke en arme landen
In veel landen is de welvaart niet gelijk verdeeld, dit noem je sociale ongelijkheid en kun je
uitdrukken in de Gini-coëfficiënt.
Sociale ongelijkheid: grote verschillen in inkomen tussen groepen mensen.
