Geschiedenis Toetsweek
Samenvatting H12
H12; Van wigwam tot wolkenkrabber
12.1 De komst van Indianen, Europeanen en Afrikanen
o De Indianen
Mensen uit Azië trokken naar Amerika en in navolging van Columbus werden zij Indianen / inheemse
volken genoemd. Meest bekend: de volken die van jacht leefden; in wigwams/tipi’s en geen vaste
verblijfplaats. Ook volken die van landbouw leefden; vaste verblijfplaats. Weinig contact onderling en
verschillende culturen. Bestuurd door raad van oude en dappere mannen of juist een enkele leider.
Ook meer democratisch. Overeenkomsten:
1. Indianen geloven dat alles geregeld wordt door goden en geesten. Dieren hadden macht.
2. Geen particulier bezit van land. Aarde als goddelijke moeder.
3. Goed gebruik maken van de natuur
o Europeanen
1000 na Chr. Noormannen vergeefse poging. Columbus 1492, niet meer opgewassen.
1. Indianen geen paarden, honden en metalen wapens.
2. Europeanen maakten gebruik van verdeeldheid Indianen
Noord-Amerika vooral Spanjaarden, Engelsen en Fransen. Fransen namen Canada als kolonie (ook
namen als New Orleans en Louisiana). 18e eeuw Canada Engels en Louisiana Spaans. Engelsen
stichten 13 koloniën.
o Afrikanen
1619 eersten in Virignia. Regels veranderd; contractarbeid werd slavernij. Cotton-gin (= machine
waarmee men de katoenpluis machinaal kon ontzaden) zorgde dat slavernij toenam. 1860 4 miljoen
slaven. In noorden leefden er 0.5 miljoen. Vrije Afrikanen hadden vrijheid verworven door:
1. Afstammelingen Afrikanen die als contractarbeiders gewerkt hadden
2. Meester liet soms slaaf vrij als beloning
3. Slaven konden zich vrijkopen
4. Kinderen blanke moeder en zwarte vader waren vrijdag
12.2 Ontstaan van de Verenigde Staten
o Oorlog tussen Engeland en Frankrijk
1756-1763. Fransen steun van Indiaanse volken omdat ze Indianen zelden verdreven. Engelsen
deden dit wel. De Engelsen wonnen. Bij de vrede kreeg Engeland:
1. Grondgebied huidige Canada
2. Frans grondgebied oosten van Mississippi
3. Florida. In 1801 nam Napoleon het terug en verkocht het in 1803 aan VS
o De Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783)
Nieuwe belastingen, zoals invoerrechten door Engeland. Protest: ‘No taxation without
representation’. Wilden vertegenwoordigers parlement kunnen kiezen. Boycot Engelse goederen en
propaganda-acties. George III: ‘Blows must decide’. Toen Engelse Oost-Indische Compagnie besloot
dat alleen zij tee mochten verkopen -> Boston Teaparty. Na begin oorlog
Onafhankelijkheidsverklaring. Kolonisten wonnen. Bij vrede kregen ze onafhankelijkheid en land ten
oosten Mississippi. Florida kreeg Spanje.
12.3 De verovering van het westen
o De trek naar het westen
Amerikanen trokken naar westen, Indianen werden hun tegenstanders. Gebied ten westen 13 staten
werd verdeeld in territoria onder bestuur van de Unie. 60.000 vrije inwoners -> grondwet opstellen
en na toestemming Congres nieuwe staat. Pioniers: mensen die naar het westen trokken. Frontier:
grensgebied tussen het oude en nieuwe land. Schoof naar westen.
o De Indianen: verslagen, vermoord of ondergebracht in reservaten
, Geschiedenis Toetsweek
Samenvatting H12
Oorlog noordwesten VS (1789-1794). Indianen verslagen. Henry Knox: politiek verdragen sluiten en
beschaven. Blanken hielden zich er niet aan. Nieuwe immigranten. Volken bedreigd. Nieuwe oorlog,
maar één slag gewonnen door Indianen: Battle of the Little Bighorn River. (1876). Indianen in
reservaten. Mochten zich niet aan de samenleving aanpassen.
12.4 De Amerikaanse Burgeroorlog
o Groeiende tegenstellingen tussen noordelijke en zuidelijke staten
Industrie tegenover landbouw: noordelijke staten meer industrie. Zuiden weinig industrie, maar
akkerbouw en veeteelt. Ook veel katoen. Verhandelden katoen met Europa tegen Engelse
industrieproducten. Zuidelijke staten geen behoefte aan invoerrechten, noorden wel.
Slavenarbeid tegenover vrije arbeid: zuiden slaven, noorden vrij maar lang en hard werken. Vooral
abolitionisten streefden naar afschaffing slavernij. Noorden vond dat uitbreiding verboden moest
worden, zuiden tegen afschaffing en beperking.
o Meer macht voor de centrale regering of voor de staten?
Politieke tegenstellingen. Noorden was voor grotere macht centrale regering Washington. Zuiden
wilde afzonderlijke staten macht geven. Ongeveer evenveel stemmen in Senaat.
o Succes van nieuwe Republikeinse partij aanleiding van Burgeroorlog
Noorden richtte nieuwe partij op: De Republikeinse partij. Uitsluitend noordelingen terwijl oude
Democratische partij volgers in hele land had. Whig Partij zou verdwijnen. Republikein Lincoln
gekozen tot president. Zuiden wilde niet erkennen. Stapten uit Unie van VS en vormden eigen staat
-> burgeroorlog (1861-1865).
o Het noorden wint, maar Lincoln wordt vermoord (1865)
Zuiden was verdediging en had goede legeraanvoerders. Noorden had meer inwoners en groter
leger. 9 april 1865 geeft zuiden o.lv. Lee zich over aan Grant. Vijf dagen later Lincoln vermoord door
aanhanger zuiden die naam wilde vereeuwigen. Ramp voor noorden maar ook voor zuiden want
Lincoln was gematigd. Was kans op verzoening.
12.5 Industrialisatie en segregatie
o Snel economisch herstel
Ontstonden nieuwe handelsbetrekkingen tussen noord en zuid. Rond 1900 produceerden de VS bijv.
meer staal, olie en steenkool dan andere landen. Economische groei ook mogelijk door komst bijna
dertig miljoen migranten tussen 1860 en 1920. Merendeel uit Europa.
o Communisme en socialisme krijgen weinig aanhang
VS grote armoede, maar socialisten en communisten kregen weinig aanhang. Vermoedelijk door:
1. Grotere verdeeldheid in de VS dan in Europa; blanken wilden niet samenwerken met
zwarten. Immigranten wilden werk.
2. VS arbeiders meer hoop op betere toekomst.
3. Niet-socialistische organisaties en personen ijverden met succes voor hervorming en sociale
wetgeving
o Grote ongelijkheid voor zwarten in het zuiden
Meerderheid blank uit Europa. Grootste etnische minderheid door nakomelingen Afrikaanse slaven.
Nog geen politieke gelijkheid voor de zwarten in het zuiden. Tot 1877 onder militaire controle.
Oneerlijke dingen zoals stemmen van zwarten niet tellen. ‘wettige oplossing’; mogelijkheid om in
wetgeving aanvullende bepalingen op te nemen. Hierdoor konden mensen die niet konden lezen
(voornamelijk zwarten) niet stemmen. Blanke terreurorganisaties: Ku Klux Klan (KKK).
Ook ongelijkheid voor zwarten op economisch en sociaal gebied. Zwarten naar steden waar ze ook
slechtst betaalde banen kregen. In westen ietsje meer kans op verbetering.
o Segregatie wordt in wetten vastgelegd
Segregatie; nieuwe wetten invoeren om de zwarte bevolking van de blanke te scheiden. Plaats van
de zwarte lag onder de laagste blanke bevolkingslaag.
o Zwarten gaan zich organiseren en verwerven langzaam meer rechten
Samenvatting H12
H12; Van wigwam tot wolkenkrabber
12.1 De komst van Indianen, Europeanen en Afrikanen
o De Indianen
Mensen uit Azië trokken naar Amerika en in navolging van Columbus werden zij Indianen / inheemse
volken genoemd. Meest bekend: de volken die van jacht leefden; in wigwams/tipi’s en geen vaste
verblijfplaats. Ook volken die van landbouw leefden; vaste verblijfplaats. Weinig contact onderling en
verschillende culturen. Bestuurd door raad van oude en dappere mannen of juist een enkele leider.
Ook meer democratisch. Overeenkomsten:
1. Indianen geloven dat alles geregeld wordt door goden en geesten. Dieren hadden macht.
2. Geen particulier bezit van land. Aarde als goddelijke moeder.
3. Goed gebruik maken van de natuur
o Europeanen
1000 na Chr. Noormannen vergeefse poging. Columbus 1492, niet meer opgewassen.
1. Indianen geen paarden, honden en metalen wapens.
2. Europeanen maakten gebruik van verdeeldheid Indianen
Noord-Amerika vooral Spanjaarden, Engelsen en Fransen. Fransen namen Canada als kolonie (ook
namen als New Orleans en Louisiana). 18e eeuw Canada Engels en Louisiana Spaans. Engelsen
stichten 13 koloniën.
o Afrikanen
1619 eersten in Virignia. Regels veranderd; contractarbeid werd slavernij. Cotton-gin (= machine
waarmee men de katoenpluis machinaal kon ontzaden) zorgde dat slavernij toenam. 1860 4 miljoen
slaven. In noorden leefden er 0.5 miljoen. Vrije Afrikanen hadden vrijheid verworven door:
1. Afstammelingen Afrikanen die als contractarbeiders gewerkt hadden
2. Meester liet soms slaaf vrij als beloning
3. Slaven konden zich vrijkopen
4. Kinderen blanke moeder en zwarte vader waren vrijdag
12.2 Ontstaan van de Verenigde Staten
o Oorlog tussen Engeland en Frankrijk
1756-1763. Fransen steun van Indiaanse volken omdat ze Indianen zelden verdreven. Engelsen
deden dit wel. De Engelsen wonnen. Bij de vrede kreeg Engeland:
1. Grondgebied huidige Canada
2. Frans grondgebied oosten van Mississippi
3. Florida. In 1801 nam Napoleon het terug en verkocht het in 1803 aan VS
o De Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783)
Nieuwe belastingen, zoals invoerrechten door Engeland. Protest: ‘No taxation without
representation’. Wilden vertegenwoordigers parlement kunnen kiezen. Boycot Engelse goederen en
propaganda-acties. George III: ‘Blows must decide’. Toen Engelse Oost-Indische Compagnie besloot
dat alleen zij tee mochten verkopen -> Boston Teaparty. Na begin oorlog
Onafhankelijkheidsverklaring. Kolonisten wonnen. Bij vrede kregen ze onafhankelijkheid en land ten
oosten Mississippi. Florida kreeg Spanje.
12.3 De verovering van het westen
o De trek naar het westen
Amerikanen trokken naar westen, Indianen werden hun tegenstanders. Gebied ten westen 13 staten
werd verdeeld in territoria onder bestuur van de Unie. 60.000 vrije inwoners -> grondwet opstellen
en na toestemming Congres nieuwe staat. Pioniers: mensen die naar het westen trokken. Frontier:
grensgebied tussen het oude en nieuwe land. Schoof naar westen.
o De Indianen: verslagen, vermoord of ondergebracht in reservaten
, Geschiedenis Toetsweek
Samenvatting H12
Oorlog noordwesten VS (1789-1794). Indianen verslagen. Henry Knox: politiek verdragen sluiten en
beschaven. Blanken hielden zich er niet aan. Nieuwe immigranten. Volken bedreigd. Nieuwe oorlog,
maar één slag gewonnen door Indianen: Battle of the Little Bighorn River. (1876). Indianen in
reservaten. Mochten zich niet aan de samenleving aanpassen.
12.4 De Amerikaanse Burgeroorlog
o Groeiende tegenstellingen tussen noordelijke en zuidelijke staten
Industrie tegenover landbouw: noordelijke staten meer industrie. Zuiden weinig industrie, maar
akkerbouw en veeteelt. Ook veel katoen. Verhandelden katoen met Europa tegen Engelse
industrieproducten. Zuidelijke staten geen behoefte aan invoerrechten, noorden wel.
Slavenarbeid tegenover vrije arbeid: zuiden slaven, noorden vrij maar lang en hard werken. Vooral
abolitionisten streefden naar afschaffing slavernij. Noorden vond dat uitbreiding verboden moest
worden, zuiden tegen afschaffing en beperking.
o Meer macht voor de centrale regering of voor de staten?
Politieke tegenstellingen. Noorden was voor grotere macht centrale regering Washington. Zuiden
wilde afzonderlijke staten macht geven. Ongeveer evenveel stemmen in Senaat.
o Succes van nieuwe Republikeinse partij aanleiding van Burgeroorlog
Noorden richtte nieuwe partij op: De Republikeinse partij. Uitsluitend noordelingen terwijl oude
Democratische partij volgers in hele land had. Whig Partij zou verdwijnen. Republikein Lincoln
gekozen tot president. Zuiden wilde niet erkennen. Stapten uit Unie van VS en vormden eigen staat
-> burgeroorlog (1861-1865).
o Het noorden wint, maar Lincoln wordt vermoord (1865)
Zuiden was verdediging en had goede legeraanvoerders. Noorden had meer inwoners en groter
leger. 9 april 1865 geeft zuiden o.lv. Lee zich over aan Grant. Vijf dagen later Lincoln vermoord door
aanhanger zuiden die naam wilde vereeuwigen. Ramp voor noorden maar ook voor zuiden want
Lincoln was gematigd. Was kans op verzoening.
12.5 Industrialisatie en segregatie
o Snel economisch herstel
Ontstonden nieuwe handelsbetrekkingen tussen noord en zuid. Rond 1900 produceerden de VS bijv.
meer staal, olie en steenkool dan andere landen. Economische groei ook mogelijk door komst bijna
dertig miljoen migranten tussen 1860 en 1920. Merendeel uit Europa.
o Communisme en socialisme krijgen weinig aanhang
VS grote armoede, maar socialisten en communisten kregen weinig aanhang. Vermoedelijk door:
1. Grotere verdeeldheid in de VS dan in Europa; blanken wilden niet samenwerken met
zwarten. Immigranten wilden werk.
2. VS arbeiders meer hoop op betere toekomst.
3. Niet-socialistische organisaties en personen ijverden met succes voor hervorming en sociale
wetgeving
o Grote ongelijkheid voor zwarten in het zuiden
Meerderheid blank uit Europa. Grootste etnische minderheid door nakomelingen Afrikaanse slaven.
Nog geen politieke gelijkheid voor de zwarten in het zuiden. Tot 1877 onder militaire controle.
Oneerlijke dingen zoals stemmen van zwarten niet tellen. ‘wettige oplossing’; mogelijkheid om in
wetgeving aanvullende bepalingen op te nemen. Hierdoor konden mensen die niet konden lezen
(voornamelijk zwarten) niet stemmen. Blanke terreurorganisaties: Ku Klux Klan (KKK).
Ook ongelijkheid voor zwarten op economisch en sociaal gebied. Zwarten naar steden waar ze ook
slechtst betaalde banen kregen. In westen ietsje meer kans op verbetering.
o Segregatie wordt in wetten vastgelegd
Segregatie; nieuwe wetten invoeren om de zwarte bevolking van de blanke te scheiden. Plaats van
de zwarte lag onder de laagste blanke bevolkingslaag.
o Zwarten gaan zich organiseren en verwerven langzaam meer rechten
