Orthopedagogiek 2.3
Hoorcollege 0, Wet- en Regelgeving
Jeugdhulpverlening & De Sociale Kaart
Deel 1: Waar staat de cliënt en waar sta jij?
- Je legt uit welke huidige (zorg)wetten van invloed zijn op het werk van de
(ortho)pedagoog
- Je legt uit wat gerelateerde beroepsverenigingen betekenen voor de
(ortho)pedagoog in het werkveld
- Je legt uit wat de Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ) betekent voor de
(ortho)pedagoog in het werkveld
Belangrijkste wetgeving voor de pedagoog
Gemeentes zijn verantwoordelijk voor mensen die niet op eigen kracht
zelfredzaam zijn, middels Jeugdwet, WMO, participatie
Het doel van de WMO (wet maatschappelijke ondersteuning) is om mensen
(kinderen en volwassenen) zo lang mogelijk thuis te kunnen laten wonen, bijv.
taxiverkeer voor leerlingen wordt hieruit gefinancierd en veilig thuis.
Bij de participatiewet gaat het erover om mensen zoveel mogelijk te laten
participeren in de samenleving. De Wajong-verzekering levert hier een bijdrage
aan.
Jeugdwet, uitgangspunten
1. Benutten en versterken van eigen kracht
2. De-medicaliseren, ontzorgen en normaliseren door versterken van
opvoedkundig klimaat van jeugdvoorzieningen (scholen, wijkcentra etc)
3. Zo snel, dichtbij en effectief mogelijke hulp
4. Integrale hulp, dus 1-gezin en 1-plan
5. Meer (beslissings)ruimte voor professionals
Jeugdwet, kritische kanttekening: toegang tot goede zorg
Botsing met fundamentele kinderrechten? Voldoet de wet wel aan de
fundamentele kinderrechten? Doordat de overheid alles heeft overgeheveld naar
de gemeente, onttrekken zij zich aan de verantwoordelijk van het artikel.
Artikel 3.2 | Belang van het kind. De Staten die partij zijn, verbinden zich ertoe
het kind te verzekeren van de bescherming en de zorg die nodig zijn voor zijn of
haar welzijn, rekening houdend met de rechten en plichten van zijn of haar
ouders, wettige voogden of anderen die wettelijk verantwoordelijk voor het kind
,zijn, en nemen hiertoe alle passende wettelijke en bestuurlijke maatregelen. De
overheid moet zorgen voor voldoende bescherming en zorg van het kind.
Jeugdwet, kritische kanttekening: privacybescherming
Botsing met mensenrechten vanwege ‘recht op eerbiediging privéleven…’ (artikel
8 – privacy). Mogen cliënten bijvoorbeeld inzicht hebben in hun dossier? Weten ze
dat wel? Ook dat je een eigen verklaring mag toevoegen aan het dossier in de
zwaardere hulp?
Worden cliënten voldoende op de hoogte gesteld? Is er een botsing tussen het
principe doelbinding en integrale aanpak?
Doelbinding: principe dat iemand alleen informatie mag vragen, opslaan,
gebruiken, delen ten behoeve van welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en
gerechtvaardigde doeleinden
De jeugdwet wil ook dat verschillende disciplines samenwerken. Botst dat niet
met het principe doelbinding en een fijne samenwerking tussen disciplines?
Wat/wie is een jeugdhulpverlener?
Werkzaam in jeugdhulp en jeugdbescherming, in principe een hbo-functie,
bijvoorbeeld jeugd GGZ, gehandicaptenzorg, jeugdgezondheidszorg
De beroepsgeregistreerde jeugdprofessional is ingeschreven in het
kwaliteitsregister jeugd (stichting kwaliteitsregister jeugd – SKJ). Voor bepaalde
functies is deze inschrijving verplicht. Het is ook een extra bewijs van
professionaliteit (bijscholen en punten verdienen), verantwoorde werktoedeling,
tuchtrecht. Het SKJ heeft namelijk een tuchtcollege.
Verantwoorde werktoedeling: waar plaats je welke professional
Tuchtrecht
Ouders en cliënten kunnen een klacht indienen over jou als pedagoog. Het
tuchtcollege bestaat uit juristen en jeugdprofessionals. Zij toetsen het handelen
van de hulpverlener in het kader van de richtlijnen en de beroepscode.
,Beroepscode
‘In een beroepscode legt een beroepsgroep – in dialoog met andere betrokkenen
– de beroepsethische normen vast die een professional bij de uitvoering van het
werk in acht neemt’
Leidraad en transparantie
Steun in de rug
Voorbeelden van thema’s in de beroepscode:
- Overeenstemming/instemming omtrent hulp- en dienstverlening:
o “De jeugd- en gezinsprofessional overlegt met de jeugdige cliënt
en/of met diens ouders/opvoeders om tot
overeenstemming/instemming te komen over de hulp- en
dienstverlening of andere (wettelijk opgelegde) taken.”
- Omgaan met macht en afhankelijkheid
o “De jeugd- en gezinsprofessional wendt het gezag en de invloed die
hij ten opzichte van cliënt(en) heeft ten positieve aan en misbruikt
deze niet. Hij is zich er van bewust dat de (jeugdige) cliënt mogelijk
zeer afhankelijk van hem is.”
Beroepsvereniging
Lid worden van BPSW:
- Groot netwerk van vakgenoten
- Zelf invloed uitoefenen op je vak
- Gratis abonnement op het Vakblad Sociaal Werk
- Deskundige ondersteuning bij vakinhoudelijke vragen
- Korting op scholingen en publicaties
- Voordelige rechtsbijstandverzekering voor tuchtzaken
, Deel 2: Waarheen verwijs je? De sociale kaart
- Je benoemt welke categorieën organisaties en instanties ondersteuning
bieden aan jeugdigen met problemen en hun gezinnen (sociale kaart)
- Je beschrijft de samenhang tussen de wet- en regelgeving binnen de
jeugdhulpverlening en de inhoud van deze sociale kaart
- Je beschrijft welke rol de (ortho)pedagoog heeft binnen de verschillende
categorieën jeugdhulporganisaties
interventiepiramide
:
De basis van opvoeding zit aan de onderkant van de piramide. Hoe hoger je
komt, hoe minder mensen en gezinnen er gebruik van maken.
Hoe toegankelijk?
Vrij toegankelijke jeugdhulp preventie, vaak is dit gratis en zomaar binnen te
lopen
Geïndiceerde jeugdhulp/maatwerkvoorzieningen aanpak van problemen,
verwijzing naar gecontracteerde jeugdhulp, deze hulpvorm is niet zomaar
toegankelijk
Via: gezinscoach, medisch specialist, jeugdarts, huisarts, gecertificeerde
instelling, rechter
Vrij toegankelijke jeugdvoorziening
Precieze voorzieningen zijn afhankelijk van de gemeente
Route naar maatwerkvoorzieningen (geïndiceerd)
Hoorcollege 0, Wet- en Regelgeving
Jeugdhulpverlening & De Sociale Kaart
Deel 1: Waar staat de cliënt en waar sta jij?
- Je legt uit welke huidige (zorg)wetten van invloed zijn op het werk van de
(ortho)pedagoog
- Je legt uit wat gerelateerde beroepsverenigingen betekenen voor de
(ortho)pedagoog in het werkveld
- Je legt uit wat de Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ) betekent voor de
(ortho)pedagoog in het werkveld
Belangrijkste wetgeving voor de pedagoog
Gemeentes zijn verantwoordelijk voor mensen die niet op eigen kracht
zelfredzaam zijn, middels Jeugdwet, WMO, participatie
Het doel van de WMO (wet maatschappelijke ondersteuning) is om mensen
(kinderen en volwassenen) zo lang mogelijk thuis te kunnen laten wonen, bijv.
taxiverkeer voor leerlingen wordt hieruit gefinancierd en veilig thuis.
Bij de participatiewet gaat het erover om mensen zoveel mogelijk te laten
participeren in de samenleving. De Wajong-verzekering levert hier een bijdrage
aan.
Jeugdwet, uitgangspunten
1. Benutten en versterken van eigen kracht
2. De-medicaliseren, ontzorgen en normaliseren door versterken van
opvoedkundig klimaat van jeugdvoorzieningen (scholen, wijkcentra etc)
3. Zo snel, dichtbij en effectief mogelijke hulp
4. Integrale hulp, dus 1-gezin en 1-plan
5. Meer (beslissings)ruimte voor professionals
Jeugdwet, kritische kanttekening: toegang tot goede zorg
Botsing met fundamentele kinderrechten? Voldoet de wet wel aan de
fundamentele kinderrechten? Doordat de overheid alles heeft overgeheveld naar
de gemeente, onttrekken zij zich aan de verantwoordelijk van het artikel.
Artikel 3.2 | Belang van het kind. De Staten die partij zijn, verbinden zich ertoe
het kind te verzekeren van de bescherming en de zorg die nodig zijn voor zijn of
haar welzijn, rekening houdend met de rechten en plichten van zijn of haar
ouders, wettige voogden of anderen die wettelijk verantwoordelijk voor het kind
,zijn, en nemen hiertoe alle passende wettelijke en bestuurlijke maatregelen. De
overheid moet zorgen voor voldoende bescherming en zorg van het kind.
Jeugdwet, kritische kanttekening: privacybescherming
Botsing met mensenrechten vanwege ‘recht op eerbiediging privéleven…’ (artikel
8 – privacy). Mogen cliënten bijvoorbeeld inzicht hebben in hun dossier? Weten ze
dat wel? Ook dat je een eigen verklaring mag toevoegen aan het dossier in de
zwaardere hulp?
Worden cliënten voldoende op de hoogte gesteld? Is er een botsing tussen het
principe doelbinding en integrale aanpak?
Doelbinding: principe dat iemand alleen informatie mag vragen, opslaan,
gebruiken, delen ten behoeve van welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en
gerechtvaardigde doeleinden
De jeugdwet wil ook dat verschillende disciplines samenwerken. Botst dat niet
met het principe doelbinding en een fijne samenwerking tussen disciplines?
Wat/wie is een jeugdhulpverlener?
Werkzaam in jeugdhulp en jeugdbescherming, in principe een hbo-functie,
bijvoorbeeld jeugd GGZ, gehandicaptenzorg, jeugdgezondheidszorg
De beroepsgeregistreerde jeugdprofessional is ingeschreven in het
kwaliteitsregister jeugd (stichting kwaliteitsregister jeugd – SKJ). Voor bepaalde
functies is deze inschrijving verplicht. Het is ook een extra bewijs van
professionaliteit (bijscholen en punten verdienen), verantwoorde werktoedeling,
tuchtrecht. Het SKJ heeft namelijk een tuchtcollege.
Verantwoorde werktoedeling: waar plaats je welke professional
Tuchtrecht
Ouders en cliënten kunnen een klacht indienen over jou als pedagoog. Het
tuchtcollege bestaat uit juristen en jeugdprofessionals. Zij toetsen het handelen
van de hulpverlener in het kader van de richtlijnen en de beroepscode.
,Beroepscode
‘In een beroepscode legt een beroepsgroep – in dialoog met andere betrokkenen
– de beroepsethische normen vast die een professional bij de uitvoering van het
werk in acht neemt’
Leidraad en transparantie
Steun in de rug
Voorbeelden van thema’s in de beroepscode:
- Overeenstemming/instemming omtrent hulp- en dienstverlening:
o “De jeugd- en gezinsprofessional overlegt met de jeugdige cliënt
en/of met diens ouders/opvoeders om tot
overeenstemming/instemming te komen over de hulp- en
dienstverlening of andere (wettelijk opgelegde) taken.”
- Omgaan met macht en afhankelijkheid
o “De jeugd- en gezinsprofessional wendt het gezag en de invloed die
hij ten opzichte van cliënt(en) heeft ten positieve aan en misbruikt
deze niet. Hij is zich er van bewust dat de (jeugdige) cliënt mogelijk
zeer afhankelijk van hem is.”
Beroepsvereniging
Lid worden van BPSW:
- Groot netwerk van vakgenoten
- Zelf invloed uitoefenen op je vak
- Gratis abonnement op het Vakblad Sociaal Werk
- Deskundige ondersteuning bij vakinhoudelijke vragen
- Korting op scholingen en publicaties
- Voordelige rechtsbijstandverzekering voor tuchtzaken
, Deel 2: Waarheen verwijs je? De sociale kaart
- Je benoemt welke categorieën organisaties en instanties ondersteuning
bieden aan jeugdigen met problemen en hun gezinnen (sociale kaart)
- Je beschrijft de samenhang tussen de wet- en regelgeving binnen de
jeugdhulpverlening en de inhoud van deze sociale kaart
- Je beschrijft welke rol de (ortho)pedagoog heeft binnen de verschillende
categorieën jeugdhulporganisaties
interventiepiramide
:
De basis van opvoeding zit aan de onderkant van de piramide. Hoe hoger je
komt, hoe minder mensen en gezinnen er gebruik van maken.
Hoe toegankelijk?
Vrij toegankelijke jeugdhulp preventie, vaak is dit gratis en zomaar binnen te
lopen
Geïndiceerde jeugdhulp/maatwerkvoorzieningen aanpak van problemen,
verwijzing naar gecontracteerde jeugdhulp, deze hulpvorm is niet zomaar
toegankelijk
Via: gezinscoach, medisch specialist, jeugdarts, huisarts, gecertificeerde
instelling, rechter
Vrij toegankelijke jeugdvoorziening
Precieze voorzieningen zijn afhankelijk van de gemeente
Route naar maatwerkvoorzieningen (geïndiceerd)
