Vape gebruik onder jongeren
4.2.2 visie op sociaal werk
Naam: van Lammeren
Inleverdatum: 25 mei 2025
, Ogen worden geopend, tijdens de landelijke ouderavond over vapen
“Het zonnetje schijnt, wijntje en vape erbij. Ik ben aan het genieten met jullie!”,
zei Manou (gefingeerde naam). Terwijl wij met onze vriendinnengroep buiten op
het terras zaten. De vape ging rond alsof het een vast onderdeel van het
samenzijn was. Wat mij opvalt, is hoe vanzelfsprekend en sociaal geaccepteerd
het gebruik van een vape is geworden onder jongeren. Vapen is blijkbaar
smaakvol, onschuldig en populair.
Net zoals Manou gebruiken veel jongeren vapes. Uit onderzoek blijkt dat
smaakjes met een zoete of fruitige geur de aantrekkingskracht versterkt (Schaap
et al., 2023). Om deze trend tegen te gaan heeft de overheid, per 1 januari 2024
een verbod op smaakjes in e-sigaretten ingevoerd. Toch blijkt uit recent
onderzoek van het Trimbos-instituut (2024b) dat jongeren deze producten nog
steeds via illegale wegen kunnen aanschaffen. Wat betekent dit voor de jongeren,
de samenleving, maar ook binnen het sociaal werk?
De jongeren en zijn omgeving
Jongeren bevinden zich in een fase waarin zij zoeken naar hun identiteit. Ze
willen erbij horen, zich onderscheiden en experimenteren met grenzen. Jongeren
zijn in deze fase gevoelig voor groepsdruk, mede doordat de banden met
opvoeders losser wordt en leeftijdsgenoten juist een grotere rol gaan spelen in
het dagelijks leven (Zimbardo et al., 2017). Hier sluit Trimbos-instituut (2025) zich
bij aan met bevindingen binnen het onderzoek over tabaks- en nicotineproducten
onder jongeren. Aan de jongeren is gevraagd wat hun beweegreden waren om te
beginnen met onder andere vapen. Het meest voorkomende antwoord was
vanwege sociale invloed en nieuwsgierigheid. Een voorbeeld hiervan is een
jongere (12 jaar) die ik begeleide als coach. Doordat hij niet meer naar school
ging, omdat hij geschorst was, was hij veel op straat te vinden. De jongens van
de straat hadden een fatbike en oefenden invloed op hem uit. Niet veel later had
hij er zelf ook één. Is vapen het volgende? Het is geen gekke vraag als je kijkt dat
in 2023 bijna 22 procent van de jongeren onder de 18 jaar een vape gebruikte
(Trimbos-instituut, 2023). Daarbij gaf een groot deel aan dat vapen hun eerste
kennismaking met nicotine was.. Volgens Trimbos-instituut (2025) weet bijna 40
procent van de jongeren niet eens hoeveel nicotine zij binnenkrijgen via hun
vape, laat staan het denken aan de gevolgen. Veel jongeren beseffen niet dat een
vape nicotinezouten bevat, een vorm van nicotine die zachter aanvoelt in de
keel, maar juist extra verslavend is en daardoor risicovoller.
Nicotinegebruik op jonge leeftijd kan leiden tot veranderingen in de
hersenstructuur, wat invloed heeft op onder andere het geheugen, de
concentratie en de emotionele regulatie. Langdurig gebruik wordt in verband
gebracht met een verhoogd risico op depressie, verslavingsgevoeligheid en
aandachtsproblemen (Trimbos-instituut, 2023). NVK (2024) heeft aangekondigd,
dat vapen onder jongeren opnames in het ziekhuis heeft veroorzaakt. Diverse
klachten zij bij deze jongeren zichtbaar, nadat zij de dampen van een vape
hebben geïnhaleerd. Zo is er een klaplong gesignaleerd, ophoesten van bloed,
ernstig verlaagde longfunctie, benauwdheid en kortademigheid. Zeer sterke
vapes zijn hier de boosdoener van.
Om jongeren bewust te maken van de risico’s van vapen, hebben enkele artsen
in 2021 een TikTok-account aangemaakt. Via dit platform waarschuwen zij
jongeren voor de mogelijke gevolgen. Dit gebeurde onder andere naar aanleiding
van video’s van jonge influencers met een vape, die op verschillende platforms
rondgingen (NU.nl, 2021). Ondanks het verbod blijven vapes via sociale media
eenvoudig verkrijgbaar, meldt GGD GHOR Nederland (2024). Dit blijkt ook uit
4.2.2 visie op sociaal werk
Naam: van Lammeren
Inleverdatum: 25 mei 2025
, Ogen worden geopend, tijdens de landelijke ouderavond over vapen
“Het zonnetje schijnt, wijntje en vape erbij. Ik ben aan het genieten met jullie!”,
zei Manou (gefingeerde naam). Terwijl wij met onze vriendinnengroep buiten op
het terras zaten. De vape ging rond alsof het een vast onderdeel van het
samenzijn was. Wat mij opvalt, is hoe vanzelfsprekend en sociaal geaccepteerd
het gebruik van een vape is geworden onder jongeren. Vapen is blijkbaar
smaakvol, onschuldig en populair.
Net zoals Manou gebruiken veel jongeren vapes. Uit onderzoek blijkt dat
smaakjes met een zoete of fruitige geur de aantrekkingskracht versterkt (Schaap
et al., 2023). Om deze trend tegen te gaan heeft de overheid, per 1 januari 2024
een verbod op smaakjes in e-sigaretten ingevoerd. Toch blijkt uit recent
onderzoek van het Trimbos-instituut (2024b) dat jongeren deze producten nog
steeds via illegale wegen kunnen aanschaffen. Wat betekent dit voor de jongeren,
de samenleving, maar ook binnen het sociaal werk?
De jongeren en zijn omgeving
Jongeren bevinden zich in een fase waarin zij zoeken naar hun identiteit. Ze
willen erbij horen, zich onderscheiden en experimenteren met grenzen. Jongeren
zijn in deze fase gevoelig voor groepsdruk, mede doordat de banden met
opvoeders losser wordt en leeftijdsgenoten juist een grotere rol gaan spelen in
het dagelijks leven (Zimbardo et al., 2017). Hier sluit Trimbos-instituut (2025) zich
bij aan met bevindingen binnen het onderzoek over tabaks- en nicotineproducten
onder jongeren. Aan de jongeren is gevraagd wat hun beweegreden waren om te
beginnen met onder andere vapen. Het meest voorkomende antwoord was
vanwege sociale invloed en nieuwsgierigheid. Een voorbeeld hiervan is een
jongere (12 jaar) die ik begeleide als coach. Doordat hij niet meer naar school
ging, omdat hij geschorst was, was hij veel op straat te vinden. De jongens van
de straat hadden een fatbike en oefenden invloed op hem uit. Niet veel later had
hij er zelf ook één. Is vapen het volgende? Het is geen gekke vraag als je kijkt dat
in 2023 bijna 22 procent van de jongeren onder de 18 jaar een vape gebruikte
(Trimbos-instituut, 2023). Daarbij gaf een groot deel aan dat vapen hun eerste
kennismaking met nicotine was.. Volgens Trimbos-instituut (2025) weet bijna 40
procent van de jongeren niet eens hoeveel nicotine zij binnenkrijgen via hun
vape, laat staan het denken aan de gevolgen. Veel jongeren beseffen niet dat een
vape nicotinezouten bevat, een vorm van nicotine die zachter aanvoelt in de
keel, maar juist extra verslavend is en daardoor risicovoller.
Nicotinegebruik op jonge leeftijd kan leiden tot veranderingen in de
hersenstructuur, wat invloed heeft op onder andere het geheugen, de
concentratie en de emotionele regulatie. Langdurig gebruik wordt in verband
gebracht met een verhoogd risico op depressie, verslavingsgevoeligheid en
aandachtsproblemen (Trimbos-instituut, 2023). NVK (2024) heeft aangekondigd,
dat vapen onder jongeren opnames in het ziekhuis heeft veroorzaakt. Diverse
klachten zij bij deze jongeren zichtbaar, nadat zij de dampen van een vape
hebben geïnhaleerd. Zo is er een klaplong gesignaleerd, ophoesten van bloed,
ernstig verlaagde longfunctie, benauwdheid en kortademigheid. Zeer sterke
vapes zijn hier de boosdoener van.
Om jongeren bewust te maken van de risico’s van vapen, hebben enkele artsen
in 2021 een TikTok-account aangemaakt. Via dit platform waarschuwen zij
jongeren voor de mogelijke gevolgen. Dit gebeurde onder andere naar aanleiding
van video’s van jonge influencers met een vape, die op verschillende platforms
rondgingen (NU.nl, 2021). Ondanks het verbod blijven vapes via sociale media
eenvoudig verkrijgbaar, meldt GGD GHOR Nederland (2024). Dit blijkt ook uit
