1
,Inhoud
Voorwoord...................................................................................................4
Inleiding.......................................................................................................5
1.Wat is het placebo-effect?........................................................................7
1.1 Definitie placebo-effect......................................................................8
1.2 Niet specifieke effecten......................................................................8
1.3 verklaringen.......................................................................................9
1.3.1 Het nocebo-effect.......................................................................12
1.5 Actieve placebo’s.............................................................................13
2. Wat is de geschiedenis van het placebo-effect?....................................13
2.1 Het woord ‘placebo’.........................................................................13
2.2 Onderzoeken naar het Placebo-effect..............................................14
2.3 Placebo en cultuur............................................................................18
3. Hoe kan het placebo-effect worden vergroot?......................................19
3.1 De overtuiging van de arts...............................................................19
3.2 Vertrouwen in arts en behandeling..................................................20
3.3 De kleur en grootte van een placebo...............................................21
3.4 De vorm en prijs van de placebo......................................................22
4. Hoe kan het placebo effect worden onderzocht?..................................23
4.1 Placeborespons en geneesmiddelenrespons....................................23
4.2 Meetfouten.......................................................................................23
4.3 Natuurlijke beloop............................................................................24
4.4 Niet-specifieke effecten....................................................................24
4.5 Lessebo-effect..................................................................................25
4.6 Gerandomiseerd, dubbelblind, placebo-gecontroleerd onderzoek...25
4.7 Methodes om de betrouwbaarheid te vergroten..............................26
5. Bij welke complicaties worden placebo’s toegepast?............................27
5.1 Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst............................27
5.2 Mogelijke toepassingen....................................................................28
6. Werkt het placebo effect als men weet dat het gaat om een placebo
effect?........................................................................................................29
6.1 Open label placebo...........................................................................29
7. Wat is spierpijn?....................................................................................30
2
, 7.1 Hoe zijn spieren opgebouwd?...........................................................30
7.2 Spieren trainen.................................................................................31
7.3 Vroege spierpijn en late spierpijn.....................................................31
8. Welke behandelingen zijn er tegen spierpijn?.......................................33
8.1 Spierpijn voorkómen........................................................................33
8.2 Doorbloeding verbeteren.................................................................33
8.3 Magnesium.......................................................................................33
8.4 Pijnstilling.........................................................................................34
8.5 Spierwrijfmiddelen...........................................................................34
9. Welke onderzoeken en bevindingen zijn er van het placebo effect bij
spierpijn?...................................................................................................35
9.1 Onderzoeken naar zalfjes en spierpijn.............................................35
9.2 Onderzoeken naar spierpijn en een placebo-middel........................35
Materiaal................................................................................................38
Methode.................................................................................................38
Het uitvoeren van het onderzoek...........................................................39
De sportoefeningen................................................................................39
Resultaten.................................................................................................45
Conclusie...................................................................................................54
Discussie...................................................................................................57
Nawoord....................................................................................................60
Bijlagen......................................................................................................61
Bijlage 1: Toestemming docenten..........................................................61
Bijlage 2: Informatiemail leerlingen en ouders.......................................62
Bijlage 3: Lijst met respondenten op alfabetische volgorde...................63
Bijlage 4: Vragenlijsten en informatie voor de leerlingen.......................64
Bijlage 5:Tabel resultaten twee meetmomenten...................................76
Bijlage 6:................................................................................................78
Tabellen vergelijking pijncijfers en lengtes van de twee meetmomenten
...............................................................................................................78
Geen zalf................................................................................................80
Bijlage 7: Resultaten vragenlijst.............................................................81
Bijlage 8: Verband tussen pijncijfers meting en vragenlijst....................84
3
, Bijlage 9: Literatuurlijst..........................................................................86
Bijlage 10: Logboek Mila en Minte..........................................................90
Logboek Mila ter Welle........................................................................90
Logboek Minte ten Hagen...................................................................92
Voorwoord
4
,Inhoud
Voorwoord...................................................................................................4
Inleiding.......................................................................................................5
1.Wat is het placebo-effect?........................................................................7
1.1 Definitie placebo-effect......................................................................8
1.2 Niet specifieke effecten......................................................................8
1.3 verklaringen.......................................................................................9
1.3.1 Het nocebo-effect.......................................................................12
1.5 Actieve placebo’s.............................................................................13
2. Wat is de geschiedenis van het placebo-effect?....................................13
2.1 Het woord ‘placebo’.........................................................................13
2.2 Onderzoeken naar het Placebo-effect..............................................14
2.3 Placebo en cultuur............................................................................18
3. Hoe kan het placebo-effect worden vergroot?......................................19
3.1 De overtuiging van de arts...............................................................19
3.2 Vertrouwen in arts en behandeling..................................................20
3.3 De kleur en grootte van een placebo...............................................21
3.4 De vorm en prijs van de placebo......................................................22
4. Hoe kan het placebo effect worden onderzocht?..................................23
4.1 Placeborespons en geneesmiddelenrespons....................................23
4.2 Meetfouten.......................................................................................23
4.3 Natuurlijke beloop............................................................................24
4.4 Niet-specifieke effecten....................................................................24
4.5 Lessebo-effect..................................................................................25
4.6 Gerandomiseerd, dubbelblind, placebo-gecontroleerd onderzoek...25
4.7 Methodes om de betrouwbaarheid te vergroten..............................26
5. Bij welke complicaties worden placebo’s toegepast?............................27
5.1 Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst............................27
5.2 Mogelijke toepassingen....................................................................28
6. Werkt het placebo effect als men weet dat het gaat om een placebo
effect?........................................................................................................29
6.1 Open label placebo...........................................................................29
7. Wat is spierpijn?....................................................................................30
2
, 7.1 Hoe zijn spieren opgebouwd?...........................................................30
7.2 Spieren trainen.................................................................................31
7.3 Vroege spierpijn en late spierpijn.....................................................31
8. Welke behandelingen zijn er tegen spierpijn?.......................................33
8.1 Spierpijn voorkómen........................................................................33
8.2 Doorbloeding verbeteren.................................................................33
8.3 Magnesium.......................................................................................33
8.4 Pijnstilling.........................................................................................34
8.5 Spierwrijfmiddelen...........................................................................34
9. Welke onderzoeken en bevindingen zijn er van het placebo effect bij
spierpijn?...................................................................................................35
9.1 Onderzoeken naar zalfjes en spierpijn.............................................35
9.2 Onderzoeken naar spierpijn en een placebo-middel........................35
Materiaal................................................................................................38
Methode.................................................................................................38
Het uitvoeren van het onderzoek...........................................................39
De sportoefeningen................................................................................39
Resultaten.................................................................................................45
Conclusie...................................................................................................54
Discussie...................................................................................................57
Nawoord....................................................................................................60
Bijlagen......................................................................................................61
Bijlage 1: Toestemming docenten..........................................................61
Bijlage 2: Informatiemail leerlingen en ouders.......................................62
Bijlage 3: Lijst met respondenten op alfabetische volgorde...................63
Bijlage 4: Vragenlijsten en informatie voor de leerlingen.......................64
Bijlage 5:Tabel resultaten twee meetmomenten...................................76
Bijlage 6:................................................................................................78
Tabellen vergelijking pijncijfers en lengtes van de twee meetmomenten
...............................................................................................................78
Geen zalf................................................................................................80
Bijlage 7: Resultaten vragenlijst.............................................................81
Bijlage 8: Verband tussen pijncijfers meting en vragenlijst....................84
3
, Bijlage 9: Literatuurlijst..........................................................................86
Bijlage 10: Logboek Mila en Minte..........................................................90
Logboek Mila ter Welle........................................................................90
Logboek Minte ten Hagen...................................................................92
Voorwoord
4
