Mondeling en Schriftelijk Communiceren in Organisaties
Complete Samenvatting voor HBO
Versie: 2026
Geschikt voor: Alle HBO-opleidingen (communicatie is een verplicht vak bij
vrijwel elke opleiding)
Inhoud: Alle kernthema’s zakelijke communicatie + begrippenlijst + tenta-
mentips
� Heeft deze samenvatting je geholpen bij je tentamen? Laat dan een
review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Inleiding Communicatie
2. Communicatiemodellen
3. Mondeling Communiceren
4. Vergaderingen en Overleg
5. Presenteren
6. Zakelijk Schrijven
7. Rapportage en Verslaglegging
8. Corresponderen (Brief, E-mail, Memo)
9. Solliciteren
10. Gespreksvaardigheden
11. Interculturele Communicatie
12. Digitale en Online Communicatie
Hoofdstuk 1: Inleiding Communicatie
1.1 Wat is Communicatie?
Communicatie = het proces van het overbrengen van informatie van een zen-
der naar een ontvanger via een kanaal.
1.2 Communicatiefuncties
Functie Voorbeeld
Informatief Feiten delen, instructies geven
1
, Functie Voorbeeld
Persuasief Overtuigen, beïnvloeden
Expressief Gevoelens en meningen uiten
Relationeel Relatie opbouwen en onderhouden
Appellerend Iemand aanzetten tot actie
1.3 Intern vs. Extern
Interne communicatie Externe communicatie
Doelgroep
Medewerkers Klanten, leveranciers,
stakeholders
Doel Afstemming, motivatie Imago, relatie, verkoop
Voorbeeld
Intranet, vergadering, memo Persbericht, website, offerte
1.4 Formeel vs. Informeel
Formeel Informeel
Kenmerk Officiële kanalen, vast Spontaan, niet-officieel
patroon
Voorbeeld Vergadering, rapport, Koffieautomaat, WhatsApp
memo
Risico Traag, bureaucratisch Roddelcircuit, misinformatie
Hoofdstuk 2: Communicatiemodellen
2.1 Zender-Ontvanger Model (Shannon & Weaver)
Zender → Codering → Kanaal → Decodering → Ontvanger
↑
Ruis
↓
← Feedback ←
2.2 Kernbegrippen
Begrip Definitie
Zender Degene die de boodschap stuurt
Ontvanger Degene die de boodschap ontvangt
Boodschap De inhoud van de communicatie
2