Samenvatting Neuropsychologie
Radboud Universiteit Nijmegen
Neuropsychologie
Bachelor jaar 3, Premaster jaar 2
PWB2240
1
,Inhoud
COLLEGE 1 – INTRODUCTIE & ONDERZOEKSMETHODEN - HOOFDSTUK 7 ........... 9
7.1 measuring and manipulating brain and behavior ............................................................. 9
7.1.1 Early origins of behavioral neuroscience .................................................................. 9
7.1.2 Methods of behavioral neuroscience ......................................................................... 9
7.1.3 Manipulating brain-behavior interactions ................................................................. 9
7.2 Measuring the brain’s electrical activity ........................................................................ 10
7.2.1 Recording action potentials form single cells ......................................................... 10
7.2.2 EEG: recording graded potentials from thousands of cells ..................................... 10
7.2.3 Mapping brain function with event-related potentials ............................................ 11
7.2.4 Magnetoencephalography ....................................................................................... 11
7.3 Anatomical imaging techniques: CT and MRI .............................................................. 11
7.4 Functional brain imaging ............................................................................................... 12
COLLEGE 2 – ANATOMIE – HOOFDSTUK 1 .................................................................... 13
1.1 The brain in the 21st century ..................................................................................... 13
1.1.1 Waarom de hersenen en gedrag bestuderen? ................................................... 13
1.1.2 What is the brain? .................................................................................................... 13
1.1.3 Wat is gedrag? ......................................................................................................... 13
1.2 Benaderingen van hersenen en gedrag ..................................................................... 14
1.2.1 Aristoteles en mentalisme ................................................................................ 14
1.2.2 Descartes en Dualisme ..................................................................................... 14
1.2.3 Darwin en materialisme ................................................................................... 14
1.3 Evolutie van hersenen en gedrag .............................................................................. 14
COLLEGE 2 – ANATOMIE – HOOFDSTUK 2 .................................................................... 15
2.1 Overzicht van hersenfunctie en -structuur ..................................................................... 15
2.1.1 plasticiteit van neurale patronen .............................................................................. 15
2.1.2 Functional organization of the nervous system ....................................................... 15
2.1.3 De oppervlaktekenmerken van de hersenen ............................................................ 16
2.1.4 Interne kenmerken van de hersenen ........................................................................ 17
2.2 Het bewaarde patroon van de ontwikkeling van het zenuwstelsel ................................. 17
2.2.1 Vergelijkende evolutie van de hersenen .................................................................. 17
2.2.2 Het zenuwstelsel en intelligente gedragingen ......................................................... 18
2.3 Het centrale zenuwstelsel: het bemiddelen van gedrag .................................................. 18
2.3.1 Ruggenmerg ............................................................................................................ 18
2.3.2 Hersenstam .............................................................................................................. 18
2.3.3 Forebrain (voorhersenen) ........................................................................................ 19
2.3.4 Cerebrale cortex ...................................................................................................... 19
2
, 2.3.5 Basale ganglia ......................................................................................................... 20
2.4 Somatic nervous system: transmitting information ........................................................ 20
2.4.1 Hersenzenuwen (cranial nerves) ............................................................................. 20
2.4.2 Ruggenmergzenuwen (spinal nerves) ..................................................................... 20
2.4.3 Verbindingen van het somatisch zenuwstelsel (Somatic nervous system
connections) ..................................................................................................................... 21
2.4.4 Integratie van ruggenmerg functies ......................................................................... 21
2.5 Autonoom en enterisch zenuwstelsel ............................................................................. 21
2.5.1 Autonoom zenuwstelsel (ANS): Regelen van Interne functies ............................... 21
2.5.2 Enterisch zenuwstelsel (ENS): controle over de darm ............................................ 21
2.6 Tien principes van de functie van het zenuwstelsel ....................................................... 21
COLLEGE 3 – COMMUNICATIE TUSSEN NEURONEN – HOOFDSTUK 4 ................... 23
4.1 Zoeken naar elektrische activiteit in het zenuwstelsel ................................................... 23
4.1.1 Vroege aanwijzingen die elektriciteit aan neurale activiteit koppelen .................... 23
4.1.2 Hulpmiddelen om de elektrische activiteit van een neuron te meten ...................... 24
4.1.3 Hoe ionbeweging elektrische ladingen opwekt ....................................................... 24
4.2 Elektrische activiteit in dendriet en cellichaam .............................................................. 25
4.2.1 Rustpotentiaal .......................................................................................................... 25
4.2.2 Instandhouden van het rustpotentiaal ...................................................................... 25
4.2.3 Graded Potentials .................................................................................................... 26
4.2.4 Hoe neuronen informatie integreren........................................................................ 26
4.2.5 Exciterende en inhiberende postsynaptische potentialen ........................................ 26
4.2.6 Optelling van input .................................................................................................. 27
4.3 Hoe neuronen informatie integreren .............................................................................. 27
4.3.1 Het opwekken van een actiepotentiaal .................................................................... 27
4.3.2 De rol van spanningsgevoelige ionkanalen ............................................................. 27
4.3.3 Het veelzijdige neuron ............................................................................................ 28
4.3.4 Actiepotentialen en refractaire perioden ................................................................. 28
4.3.5 Zenuwimpuls ........................................................................................................... 28
4.3.6 Refractaire perioden en zenuwactiviteit .................................................................. 28
4.3.7 Saltatoire impulsgeleiding en de myelineschede .................................................... 28
4.4 Het zenuwstelsel in en weer uit ...................................................................................... 29
4.4.1 Hoe zintuiglijke prikkels actiepotentialen opwekken ............................................. 29
4.4.2 Hoe zenuwimpulsen beweging veroorzaken ........................................................... 29
COLLEGE 3 – HOOFDSTUK 5 – HOE COMMUNICEREN EN PASSEN NEURONEN
ZICH AAN? ............................................................................................................................. 29
5.1 Chemisch signal ............................................................................................................. 29
5.1.1 Structuur van synapsen............................................................................................ 30
3
, 5.1.2 Neurotransmissie in vijf stappen ............................................................................. 30
5.1.3 Verschillende soorten synapsen .............................................................................. 31
5.1.4 Exciterende en inhiberende boodschappen ............................................................. 31
5.2 Verschillende soorten neurotransmitters en receptoren ................................................. 32
5.2.1 Vier criteria voor het identificeren van neurotransmitters ...................................... 32
5.2.2 Klassen van neurotransmitters ................................................................................ 32
5.2.3 Verschillende soorten receptoren ............................................................................ 33
5.3 Neurotransmittersystemen en gedrag ............................................................................. 33
5.3.1 Neurotransmissie in het somatische zenuwtstelsel (SNS)....................................... 33
5.3.2 Dubbele activeringssystemen van het autonome zenuwstelsen (ANS) .................. 33
COLLEGE 4 – ONTWIKKELIN ............................................................................................ 33
HOOFDSTUK 8 – HOE ONTWIKKELT EN PAST HET ZENUWSTELSEL ZICH AAN? 33
8.1 Drie perspectieven op hersenontwikkeling .................................................................... 33
8.1.1 Het in verband brengen van opkomende hersenstructuren met opkomend gedrag . 33
8.1.2 Het in verband brengen van opkomend gedrag met neurale rijping ....................... 34
8.1.3 Het identificeren van invloeden op hersenen en gedrag.......................................... 34
8.2 Neurobiologie van de ontwikkeling ............................................................................... 34
8.2.1 Grove ontwikkeling van het menselijk zenuwstelsel .............................................. 34
8.2.2 Oorsprong van neuronen en glia ............................................................................. 34
8.2.3 Groei en ontwikkeling van neuronen ...................................................................... 34
8.2.4 Gliale ontwikkeling ................................................................................................. 35
8.2.5 Unieke aspecten van de ontwikkeling van de frontale kwab .................................. 36
8.3 Het gebruik van opkomend gedrag om neurale rijping af te leiden ............................... 36
8.3.1 Motorisch gedrag ..................................................................................................... 36
8.3.2 Taalontwikkeling ..................................................................................................... 36
8.3.3 Ontwikkeling van probleemoplossend vermogen ................................................... 36
8.3.4 Vereist voor het rijpen van leren en geheugen? ...................................................... 36
8.3.5 Een waarschuwing bij het verbinden van correlatie aan causaliteit ........................ 36
8.4 Hersenontwikkeling en de omgeving ............................................................................. 36
8.4.1 Ervaring en corticale organisatie ............................................................................. 36
8.4.2 Hersenen jong houden door muziek te maken ........................................................ 36
8.4.3 Ervaring en neurale connectiviteit ........................................................................... 37
8.4.4 Kritieke perioden voor ervaring en hersenontwikkeling ......................................... 37
8.5 Abnormale ervaring en hersenontwikkeling .................................................................. 37
8.5.1 Aversieve ervaringen en hersenontwikkeling ......................................................... 37
8.5.2 Roemeense weeskinderen ....................................................................................... 37
8.5.3 Andere oorzaken van abnormale hersenontwikkeling ............................................ 37
4
Radboud Universiteit Nijmegen
Neuropsychologie
Bachelor jaar 3, Premaster jaar 2
PWB2240
1
,Inhoud
COLLEGE 1 – INTRODUCTIE & ONDERZOEKSMETHODEN - HOOFDSTUK 7 ........... 9
7.1 measuring and manipulating brain and behavior ............................................................. 9
7.1.1 Early origins of behavioral neuroscience .................................................................. 9
7.1.2 Methods of behavioral neuroscience ......................................................................... 9
7.1.3 Manipulating brain-behavior interactions ................................................................. 9
7.2 Measuring the brain’s electrical activity ........................................................................ 10
7.2.1 Recording action potentials form single cells ......................................................... 10
7.2.2 EEG: recording graded potentials from thousands of cells ..................................... 10
7.2.3 Mapping brain function with event-related potentials ............................................ 11
7.2.4 Magnetoencephalography ....................................................................................... 11
7.3 Anatomical imaging techniques: CT and MRI .............................................................. 11
7.4 Functional brain imaging ............................................................................................... 12
COLLEGE 2 – ANATOMIE – HOOFDSTUK 1 .................................................................... 13
1.1 The brain in the 21st century ..................................................................................... 13
1.1.1 Waarom de hersenen en gedrag bestuderen? ................................................... 13
1.1.2 What is the brain? .................................................................................................... 13
1.1.3 Wat is gedrag? ......................................................................................................... 13
1.2 Benaderingen van hersenen en gedrag ..................................................................... 14
1.2.1 Aristoteles en mentalisme ................................................................................ 14
1.2.2 Descartes en Dualisme ..................................................................................... 14
1.2.3 Darwin en materialisme ................................................................................... 14
1.3 Evolutie van hersenen en gedrag .............................................................................. 14
COLLEGE 2 – ANATOMIE – HOOFDSTUK 2 .................................................................... 15
2.1 Overzicht van hersenfunctie en -structuur ..................................................................... 15
2.1.1 plasticiteit van neurale patronen .............................................................................. 15
2.1.2 Functional organization of the nervous system ....................................................... 15
2.1.3 De oppervlaktekenmerken van de hersenen ............................................................ 16
2.1.4 Interne kenmerken van de hersenen ........................................................................ 17
2.2 Het bewaarde patroon van de ontwikkeling van het zenuwstelsel ................................. 17
2.2.1 Vergelijkende evolutie van de hersenen .................................................................. 17
2.2.2 Het zenuwstelsel en intelligente gedragingen ......................................................... 18
2.3 Het centrale zenuwstelsel: het bemiddelen van gedrag .................................................. 18
2.3.1 Ruggenmerg ............................................................................................................ 18
2.3.2 Hersenstam .............................................................................................................. 18
2.3.3 Forebrain (voorhersenen) ........................................................................................ 19
2.3.4 Cerebrale cortex ...................................................................................................... 19
2
, 2.3.5 Basale ganglia ......................................................................................................... 20
2.4 Somatic nervous system: transmitting information ........................................................ 20
2.4.1 Hersenzenuwen (cranial nerves) ............................................................................. 20
2.4.2 Ruggenmergzenuwen (spinal nerves) ..................................................................... 20
2.4.3 Verbindingen van het somatisch zenuwstelsel (Somatic nervous system
connections) ..................................................................................................................... 21
2.4.4 Integratie van ruggenmerg functies ......................................................................... 21
2.5 Autonoom en enterisch zenuwstelsel ............................................................................. 21
2.5.1 Autonoom zenuwstelsel (ANS): Regelen van Interne functies ............................... 21
2.5.2 Enterisch zenuwstelsel (ENS): controle over de darm ............................................ 21
2.6 Tien principes van de functie van het zenuwstelsel ....................................................... 21
COLLEGE 3 – COMMUNICATIE TUSSEN NEURONEN – HOOFDSTUK 4 ................... 23
4.1 Zoeken naar elektrische activiteit in het zenuwstelsel ................................................... 23
4.1.1 Vroege aanwijzingen die elektriciteit aan neurale activiteit koppelen .................... 23
4.1.2 Hulpmiddelen om de elektrische activiteit van een neuron te meten ...................... 24
4.1.3 Hoe ionbeweging elektrische ladingen opwekt ....................................................... 24
4.2 Elektrische activiteit in dendriet en cellichaam .............................................................. 25
4.2.1 Rustpotentiaal .......................................................................................................... 25
4.2.2 Instandhouden van het rustpotentiaal ...................................................................... 25
4.2.3 Graded Potentials .................................................................................................... 26
4.2.4 Hoe neuronen informatie integreren........................................................................ 26
4.2.5 Exciterende en inhiberende postsynaptische potentialen ........................................ 26
4.2.6 Optelling van input .................................................................................................. 27
4.3 Hoe neuronen informatie integreren .............................................................................. 27
4.3.1 Het opwekken van een actiepotentiaal .................................................................... 27
4.3.2 De rol van spanningsgevoelige ionkanalen ............................................................. 27
4.3.3 Het veelzijdige neuron ............................................................................................ 28
4.3.4 Actiepotentialen en refractaire perioden ................................................................. 28
4.3.5 Zenuwimpuls ........................................................................................................... 28
4.3.6 Refractaire perioden en zenuwactiviteit .................................................................. 28
4.3.7 Saltatoire impulsgeleiding en de myelineschede .................................................... 28
4.4 Het zenuwstelsel in en weer uit ...................................................................................... 29
4.4.1 Hoe zintuiglijke prikkels actiepotentialen opwekken ............................................. 29
4.4.2 Hoe zenuwimpulsen beweging veroorzaken ........................................................... 29
COLLEGE 3 – HOOFDSTUK 5 – HOE COMMUNICEREN EN PASSEN NEURONEN
ZICH AAN? ............................................................................................................................. 29
5.1 Chemisch signal ............................................................................................................. 29
5.1.1 Structuur van synapsen............................................................................................ 30
3
, 5.1.2 Neurotransmissie in vijf stappen ............................................................................. 30
5.1.3 Verschillende soorten synapsen .............................................................................. 31
5.1.4 Exciterende en inhiberende boodschappen ............................................................. 31
5.2 Verschillende soorten neurotransmitters en receptoren ................................................. 32
5.2.1 Vier criteria voor het identificeren van neurotransmitters ...................................... 32
5.2.2 Klassen van neurotransmitters ................................................................................ 32
5.2.3 Verschillende soorten receptoren ............................................................................ 33
5.3 Neurotransmittersystemen en gedrag ............................................................................. 33
5.3.1 Neurotransmissie in het somatische zenuwtstelsel (SNS)....................................... 33
5.3.2 Dubbele activeringssystemen van het autonome zenuwstelsen (ANS) .................. 33
COLLEGE 4 – ONTWIKKELIN ............................................................................................ 33
HOOFDSTUK 8 – HOE ONTWIKKELT EN PAST HET ZENUWSTELSEL ZICH AAN? 33
8.1 Drie perspectieven op hersenontwikkeling .................................................................... 33
8.1.1 Het in verband brengen van opkomende hersenstructuren met opkomend gedrag . 33
8.1.2 Het in verband brengen van opkomend gedrag met neurale rijping ....................... 34
8.1.3 Het identificeren van invloeden op hersenen en gedrag.......................................... 34
8.2 Neurobiologie van de ontwikkeling ............................................................................... 34
8.2.1 Grove ontwikkeling van het menselijk zenuwstelsel .............................................. 34
8.2.2 Oorsprong van neuronen en glia ............................................................................. 34
8.2.3 Groei en ontwikkeling van neuronen ...................................................................... 34
8.2.4 Gliale ontwikkeling ................................................................................................. 35
8.2.5 Unieke aspecten van de ontwikkeling van de frontale kwab .................................. 36
8.3 Het gebruik van opkomend gedrag om neurale rijping af te leiden ............................... 36
8.3.1 Motorisch gedrag ..................................................................................................... 36
8.3.2 Taalontwikkeling ..................................................................................................... 36
8.3.3 Ontwikkeling van probleemoplossend vermogen ................................................... 36
8.3.4 Vereist voor het rijpen van leren en geheugen? ...................................................... 36
8.3.5 Een waarschuwing bij het verbinden van correlatie aan causaliteit ........................ 36
8.4 Hersenontwikkeling en de omgeving ............................................................................. 36
8.4.1 Ervaring en corticale organisatie ............................................................................. 36
8.4.2 Hersenen jong houden door muziek te maken ........................................................ 36
8.4.3 Ervaring en neurale connectiviteit ........................................................................... 37
8.4.4 Kritieke perioden voor ervaring en hersenontwikkeling ......................................... 37
8.5 Abnormale ervaring en hersenontwikkeling .................................................................. 37
8.5.1 Aversieve ervaringen en hersenontwikkeling ......................................................... 37
8.5.2 Roemeense weeskinderen ....................................................................................... 37
8.5.3 Andere oorzaken van abnormale hersenontwikkeling ............................................ 37
4
