Kenmerkende aspecten:
1: Het streven van vorsten naar absolute macht.
2: De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht
van de Nederlandse Republiek.
3: Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een
wereldeconomie.
4: De wetenschappelijke revolutie.
Samenvatting 6.1
- In 1549 kwamen negen kooplieden bij elkaar in Amsterdam m een compagnie op te
richten voor een ontdekkingsreis naar Azië. Ze legden geld bij elkaar voor alle
benodigdheden. Zo maakten ze de eerste reis van Nederlanders naar Oost-Azië
mogelijk.
- Door handel in luxeproducten was het kapitalisme ontstaan, het economisch
systeem waarbij personen geld in een onderneming investeren om winst te maken.
- Handelaren zetten ook vaak arbeiders aan het werk. Ze hielden zich dus bezig met
handel en nijverheid, handel was de hoofdzaak. Deze vroege voor van kapitalisme
heet daarom handelskapitalisme.
- In 1600 waren er al 8 Nederlandse compagnieën voor de handel op Oost-Azië. In
1602 gingen die op in een groot bedrijf: de Verenigde Oost-Indische Compagnie,
VOC. Zij kregen van de Nederlandse overheid het recht als enige Nederlandse
onderneming in Azië handel te drijven. Naast dit monopolie kreeg de compagnie
andere rechten: ze mocht verdragen sluiten met vorsten, oorlog voeren en gebieden
besturen.
- Om te starten verkocht de VOC aandelen, papier waarmee kopers mede-eigenaar
werden van het bedrijf. Een deel van de winst ging jaarlijks naar aandeelhouders de
rest werd in het bedrijf gestoken.
- Met geweld veroverde de VOC een monopolie op de Molukken, Ze verjaagden de
Portugezen, Spanjaarden en de Engelsen en dwong de Molukkers alleen aan de
VOC te verkopen. De VOC stichtte daar landbouwbedrijven en verbouwden er
nootmuskaat.
- Gouverneur-generaal Jan Pieterszoon Coen had bevel gegeven tot de uitroeiing van
de Bandezen. Hij had in 1618 ook een nieuwe stad laten bouwen op Java, Batavia
het hoofdkwartier van de VOC in Azië.
- De wereldwijde handelscontacten die de handelskapitalisteiche compagnieen
aanknoopten, vormden het befin van de wereldeconomie.
- Voor de handel op en rondom de Atlantische Oceaan werd in 1621 de West-Indische
Compagnie (WIC) opgericht. De WIC richtte zich meer op de handel van goud, suiker
en slaven.
Samenvatting 6.2
- Op de Dam in Amsterdam werd van 1648 tot 1665 een nieuw stadhuis gebouwd. Het
werd de grootste van Europa, met veel kunstwerken die de grootheid van de
handelsstad Amsterdam uitbeelden.
- De zeven gewesten in Nederland werkten samen in de Staten-Generaal. Die
beslisten over het leger en de vloot, de gezamenlijke buitenlandse politiek en het
bestuur van de generaliteitslanden, de gebieden die in de 17e eeuw op de