HC introductie
Van tandheelkunde naar mondzorg, veel breder dan je denkt.
Gezondheidszorg: geheel van activiteiten dat gericht is op de verbetering / ondersteuning van de
gezondheid van mensen.
Tandarts is de eerstelijns gezondheidszorg.
Tweedelijns: hulpverleners die slechts na verwijzing kunnen worden geconsulteerd.
Derdelijns: dienstverlening waar professionele hulpverleners beroep kunnen doen voor hun
zorgverstrekking (bijv academisch ziekenhuis).
KIMO: kwaliteit van de mondzorg verhogen.
Wanneer er meer middelen beschikbaar komen, zal het effect in het begin stijgen. Op een gegeven
moment zijn er geen voordelen meer. Ook doen meer middelen meer schade. Je moet een optimum
zien te vinden met je middelen en de effecten ervan.
Technische ontwikkelingen geven meer aanbod.
Patiënten zorgen voor de vraag.
Evidence based practice: klinische praktijk gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.
Evidence informed practice Evidence informed beslissen evidence supported beslissen.
Kwaliteit en doelmatigheid van zorg meten met indicatoren.
Richtlijnen
- Consensus based methode
■ Hoe vinden we als professie hoe we het moeten doen
- Evidence based methode
■ Wetenschappelijk bewijs + waardering evidence + klinische expertise
Apr: algemene praktijk richtlijn (geen wetenschappelijk bewijs voor maar bijvoorbeeld dossiervoering
of welke gegevens je door moet geven aan de verzekering).
,Kpr: wat we vinden, maar wel wetenschappelijk onderbouwd.
Protocol is eigenlijk een gebruiksaanwijzing.
Steeds meer aandacht naar implementatie in de praktijk na ontwikkeling van de richtlijn.
HC Ethiek
Rechtvaardigheid in de mondzorg
Probleem van schaarste
- Tijd, aandacht en geld
- Schaarste
■ Vraag groter dan aanbod middelen
■ Behoefte aan zorg groter dan we kunnen bieden
■ Behoefte aan zorg groter dan je individueel in je praktijk kunt bieden
■ Behoefte aan zorg met collectief tekort aan tandartsen
- Collectief en individueel
■ Wat betalen we samen voor ieder, wat betaalt ieder voor zich
■ Welke zorg is minimaal noodzakelijke zorg
- Verminderde solidariteti
- Meer doelmatigheid (efficiëntie) lost probleem niet helemaal op
- Oorzaken
■ Stijgende kosten gezondheidszorg
■ Vergrijzing meer mensen hebben langer mondzorg nodig en hebben complexere
klachten
■ Aanbod: ontwikkeling biedt steeds meer mogelijkheden
■ Eis van hoge kwaliteit: patiënt is mondig en veeleisend
■ Tekort aan TA in NL
■ Commercialisering tandartspraktijk
Stijging van de zorgkosten -> wat wel vergoeden en wat niet.
- Is alle zorg noodzakelijk?
- Wat is noodzakelijke zorg?
- Wat betalen we samen voor ieder en wat betaalt ieder voor zich?
➔ Keuzes maken -> welke keus is rechtvaardig?
Rechtvaardigheid
- Een keus voor het een is een keus tegen het ander
- Ethiek:
■ Het welzijn van en respect voor anderen dan jijzelf staat op het spel
■ Belangrijke waarde: solidariteit en gelijkheid
- Descriptief: hoe zijn de zaken geregeld
- Normatief: hoe zouden de zaken geregeld moeten worden
Twee ideeën:
- Iedere patiënt heeft recht op optimale zorg
- Rechtvaardigheid als gelijkheid: ieder gelijk behandelen
■ Gelijken gelijk behandelen
, ■ Ongelijken ongelijk behandelen
Keuzevragen op verschillende niveaus
- Macroniveau: overheid / zorgverzekeraars
■ Basispakket zorg -> wat wel en wat niet in het basispakket
- Mesoniveau: sectoren in de zorg
- Microniveau: tandartsen en patiënten
Verdelende rechtvaardigheid: vier benaderingen
- Utilisme
■ Waarde: nut
■ De grootst mogelijke gezondheidswinst
• The geatest good fort he greatest number
• Meeste gezondheidswinst voor bevolking tegen de minste lasten of kosten
• Nadruk op effectiviteit (doeltreffendheid) en efficiëntie (doelmatigheid)
• Maximaliseren voordelen, minimaliseren nadelen
• Solidariteit van overheidswege georganiseerd (ingebakken in macro-perspectief)
■ Problemen
• Individu telt niet, het gaat om de optelsom
• Dure zorg voor kleine groep wordt bedreigd
• Welke maatstaaf voor succes
• Economische afweging boven gezondheid en welzijn
- Liberalisme
■ Waarde: vrijheid
■ Eigen vrijheid en verantwoordelijkheid
■ Ieder heeft recht op zorg naar behoefte
■ Ieder de zorg die hij/zij kan betalen
■ Consequenties
• Individuele behoefte als sturingsbeginsel
• Klachten gebit als gevolg ongezond gedrag voor eigen rekening
• Mondzorg inrichten als markt van vraag en aanbod
• Minimale overheidsbemoeienis
• Geen paternalisme zoals verplichte verzekering of preventie
• Solidariteit alleen op basis van wederzijds voordeel
• Solidariteit zonder persoonlijk profijt is zaak van liefdadigheid, geen wettelijke
plicht
■ VVD en D66
■ Problemen
• Mensen minder vrij dan verondersteld
• Inidviduele behoeftes kunnen grenzeloos zijn
• Marginalisering van financieel zwakkeren en onverzekerden (tweedeling)
• Non-theorie van rechtvaardige verdeling op collectief niveau
• Is (mond)zorg een markt?
- Egalitarisme
■ Waarde: gelijkheid
■ Gelijke kansen in de mondzorg
■ Kijkt naar gevolgen / uitkomsten -> zo veel mogelijk gelijkheid
■ Consequenties
Van tandheelkunde naar mondzorg, veel breder dan je denkt.
Gezondheidszorg: geheel van activiteiten dat gericht is op de verbetering / ondersteuning van de
gezondheid van mensen.
Tandarts is de eerstelijns gezondheidszorg.
Tweedelijns: hulpverleners die slechts na verwijzing kunnen worden geconsulteerd.
Derdelijns: dienstverlening waar professionele hulpverleners beroep kunnen doen voor hun
zorgverstrekking (bijv academisch ziekenhuis).
KIMO: kwaliteit van de mondzorg verhogen.
Wanneer er meer middelen beschikbaar komen, zal het effect in het begin stijgen. Op een gegeven
moment zijn er geen voordelen meer. Ook doen meer middelen meer schade. Je moet een optimum
zien te vinden met je middelen en de effecten ervan.
Technische ontwikkelingen geven meer aanbod.
Patiënten zorgen voor de vraag.
Evidence based practice: klinische praktijk gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.
Evidence informed practice Evidence informed beslissen evidence supported beslissen.
Kwaliteit en doelmatigheid van zorg meten met indicatoren.
Richtlijnen
- Consensus based methode
■ Hoe vinden we als professie hoe we het moeten doen
- Evidence based methode
■ Wetenschappelijk bewijs + waardering evidence + klinische expertise
Apr: algemene praktijk richtlijn (geen wetenschappelijk bewijs voor maar bijvoorbeeld dossiervoering
of welke gegevens je door moet geven aan de verzekering).
,Kpr: wat we vinden, maar wel wetenschappelijk onderbouwd.
Protocol is eigenlijk een gebruiksaanwijzing.
Steeds meer aandacht naar implementatie in de praktijk na ontwikkeling van de richtlijn.
HC Ethiek
Rechtvaardigheid in de mondzorg
Probleem van schaarste
- Tijd, aandacht en geld
- Schaarste
■ Vraag groter dan aanbod middelen
■ Behoefte aan zorg groter dan we kunnen bieden
■ Behoefte aan zorg groter dan je individueel in je praktijk kunt bieden
■ Behoefte aan zorg met collectief tekort aan tandartsen
- Collectief en individueel
■ Wat betalen we samen voor ieder, wat betaalt ieder voor zich
■ Welke zorg is minimaal noodzakelijke zorg
- Verminderde solidariteti
- Meer doelmatigheid (efficiëntie) lost probleem niet helemaal op
- Oorzaken
■ Stijgende kosten gezondheidszorg
■ Vergrijzing meer mensen hebben langer mondzorg nodig en hebben complexere
klachten
■ Aanbod: ontwikkeling biedt steeds meer mogelijkheden
■ Eis van hoge kwaliteit: patiënt is mondig en veeleisend
■ Tekort aan TA in NL
■ Commercialisering tandartspraktijk
Stijging van de zorgkosten -> wat wel vergoeden en wat niet.
- Is alle zorg noodzakelijk?
- Wat is noodzakelijke zorg?
- Wat betalen we samen voor ieder en wat betaalt ieder voor zich?
➔ Keuzes maken -> welke keus is rechtvaardig?
Rechtvaardigheid
- Een keus voor het een is een keus tegen het ander
- Ethiek:
■ Het welzijn van en respect voor anderen dan jijzelf staat op het spel
■ Belangrijke waarde: solidariteit en gelijkheid
- Descriptief: hoe zijn de zaken geregeld
- Normatief: hoe zouden de zaken geregeld moeten worden
Twee ideeën:
- Iedere patiënt heeft recht op optimale zorg
- Rechtvaardigheid als gelijkheid: ieder gelijk behandelen
■ Gelijken gelijk behandelen
, ■ Ongelijken ongelijk behandelen
Keuzevragen op verschillende niveaus
- Macroniveau: overheid / zorgverzekeraars
■ Basispakket zorg -> wat wel en wat niet in het basispakket
- Mesoniveau: sectoren in de zorg
- Microniveau: tandartsen en patiënten
Verdelende rechtvaardigheid: vier benaderingen
- Utilisme
■ Waarde: nut
■ De grootst mogelijke gezondheidswinst
• The geatest good fort he greatest number
• Meeste gezondheidswinst voor bevolking tegen de minste lasten of kosten
• Nadruk op effectiviteit (doeltreffendheid) en efficiëntie (doelmatigheid)
• Maximaliseren voordelen, minimaliseren nadelen
• Solidariteit van overheidswege georganiseerd (ingebakken in macro-perspectief)
■ Problemen
• Individu telt niet, het gaat om de optelsom
• Dure zorg voor kleine groep wordt bedreigd
• Welke maatstaaf voor succes
• Economische afweging boven gezondheid en welzijn
- Liberalisme
■ Waarde: vrijheid
■ Eigen vrijheid en verantwoordelijkheid
■ Ieder heeft recht op zorg naar behoefte
■ Ieder de zorg die hij/zij kan betalen
■ Consequenties
• Individuele behoefte als sturingsbeginsel
• Klachten gebit als gevolg ongezond gedrag voor eigen rekening
• Mondzorg inrichten als markt van vraag en aanbod
• Minimale overheidsbemoeienis
• Geen paternalisme zoals verplichte verzekering of preventie
• Solidariteit alleen op basis van wederzijds voordeel
• Solidariteit zonder persoonlijk profijt is zaak van liefdadigheid, geen wettelijke
plicht
■ VVD en D66
■ Problemen
• Mensen minder vrij dan verondersteld
• Inidviduele behoeftes kunnen grenzeloos zijn
• Marginalisering van financieel zwakkeren en onverzekerden (tweedeling)
• Non-theorie van rechtvaardige verdeling op collectief niveau
• Is (mond)zorg een markt?
- Egalitarisme
■ Waarde: gelijkheid
■ Gelijke kansen in de mondzorg
■ Kijkt naar gevolgen / uitkomsten -> zo veel mogelijk gelijkheid
■ Consequenties
