Huwelijksvermogensrecht – hoorcolleges
Inhoudsopgave
Week 1 ......................................................................................................................................... 3
College 1: inleiding; rechten en verplichtingen van echtgenoten ..........................................................3
College 2: huishouding: draagplicht (vervolg) en aansprakelijkheid .................................................... 11
Week 2 ........................................................................................................................................20
College 3: Artikel 1:87 BW: vergoedingsrechten ................................................................................ 20
College 4: gezinsbeschermende bepalingen; begin bestuur .............................................................. 30
Week 3 ........................................................................................................................................41
College 5: bestuur .......................................................................................................................... 41
Week 4 ........................................................................................................................................51
College 6: huwelijksgemeenschap: introductie ................................................................................ 51
College 7: verknochtheid, schulden van de gemeenschap en verhaal voor schulden van echtgenoten 64
Week 5 ........................................................................................................................................74
College 8: bestuur over gemeenschapsgoederen (II); ontbinding der gemeenschap ........................... 74
College 9: afstand van de OHG; de ‘boek 3-gemeenschap’; verdeling OGH ........................................ 83
Week 6 ........................................................................................................................................93
College 10: dweilcollege ................................................................................................................. 93
Week 7 ...................................................................................................................................... 105
College 11: huwelijksvoorwaarden algemeen ................................................................................. 105
College 12: huwelijksvoorwaarden algemeen ................................................................................. 115
Week 8 ...................................................................................................................................... 127
College 13: beperkte gemeenschap en koude uitsluiting ................................................................. 127
College 14: ongelijke breukdelengemeenschap ............................................................................. 142
Week 9 ...................................................................................................................................... 153
College 15: verrekenbedingen ....................................................................................................... 153
College 16: verdieping verrekenbeding .......................................................................................... 167
Week 10 .................................................................................................................................... 182
College 17: verrekenbedingen: verdieping, vervolg ......................................................................... 182
College 18: faillissement, schuldsanering en samenloop ................................................................ 193
,Week 11 .................................................................................................................................... 203
College 19: pensioen, samenwoners ............................................................................................. 203
College 20: informele samenwoners ............................................................................................. 215
Week 12 .................................................................................................................................... 227
College 21: formele samenwoners ................................................................................................ 227
,Week 1
College 1: inleiding; rechten en verplichtingen van echtgenoten
01/09/2025
Huwelijksvermogensrecht
Onderdeel van het personen- en familierecht (boek 1).
Het huwelijksvermogensrecht behelst regels betreffende de:
• 1. De vermogensrechtelijke verhouding tussen echtgenoten (intern)
o Is een goed gemeenschappelijk of privé?
o Zijn echtgenoten elkaar iets verschuldigd?
• 2. De verhouding van echtgenoten jegens derden (extern)
o Wie mag rechtshandelingen verrichten ten aanzien van goederen?
o Wie is aansprakelijk voor schulden?
o Op welke goederen mag een derde zich verhalen?
Huwelijksvermogensrecht – bronnen
Dus we zitten in boek 1.
• Kern:
o Titel 1.6: rechten en verplichtingen van echtgenoten
▪ Algemene titel; ongeacht huwelijksvermogensregime
o Titel 1.7: de wettelijke gemeenschap van goederen
o Titel 1.8: huwelijkse voorwaarden
▪ Afwijken van het wettelijk systeem
• Maar ook:
o Titel 1.9: alimentatie, pensioenverevening
o Titel 3.7: Gemeenschap
▪ Erg belangrijk!
▪ Gemeenschap die geldt voor eenieder; niet-gehuwden
o Elders in het BW (bijvoorbeeld artikel 7:226 BW, huurrecht)
o En daarbuiten (bijvoorbeeld artikel 61 en 63 FW: wet verevening
pensioenrechten)
• En titel 1.5A: geregistreerd partnerschap
o Echtgenoten = partners
, Intermezzo: GP – titel 1.5A
• Artikel 1:80a e.v. BW
• Sinds 01/01/1998: wetgever was nog niet klaar om te accepteren dat mensen van gelijk
geslacht met elkaar trouwden. Daarom bedacht men het GP; lijkt erg op het huwelijk.
o Sinds 01/04/2001: huwelijk personen gelijk geslacht mogelijk, maar GP blijft
bestaan. Iets meer dan drie jaar later dus wel klaar voor huwelijk voor gelijk
geslacht.
o Trouwen handig in landen waar GP niet wordt geaccepteerd.
• Huwelijksvermogensrecht van overeenkomstige toepassing; bijna alles gelijk
o Artikel 1:80b BW: titels 1.6,1.7 en 1.8 van overeenkomstige toepassing
o Dus zie je GP in de vraag: benoem dit artikel even
o M.u.v. bepaalde omtrent scheiding van tafel en bed
• ‘’Relatievermogensrecht’’ zou je het ook kunnen noemen, maar dat doen we in Leiden
niet. Dit zou verwarring kunnen scheppen: ook niet-gehuwde/niet-geregistreerde hebben
een relatie.
• Einde GP, artikel 1:80c BW
o Lid 1 sub c: met wederzijds goedvinden (mits kinderloos, zie lid 3)
▪ Vgl. artikel 1:99 lid 1 sub e BW)
o Lid 1 sub d: door ontbinding in het kader van GP
▪ Vgl. artikel 1:99 lid 1 sub b BW
• Diverse echtscheidingsbepaling van overeenkomstige toepassing
o Artikel 1:80d lid 2 en 1:80e lid 1 BW
• Omzetting in huwelijk
o Artikel 1:80g BW
o Omgekeerde (flitsscheiding) niet (meer) mogelijk
Huwelijksvermogensrecht – de eerste vraag die u zich ALTIJD dient te stellen: is er een
gemeenschap van goederen (gemeenschap van goederen)?
Zo ja → op grond van wet of op grond van huwelijkse voorwaarden?
• Op grond van de wet (= wettelijke gemeenschap van goederen) → wat valt erin? Wat
schrijft de wet voor wat in die gemeenschap valt?
We kennen twee verschillende wettelijke gemeenschap van goederen:
o 1. Getrouwd voor 2018 → algehele gemeenschap van goederen: alles werd
gemeenschappelijk (paar uitzonderingen daargelaten)
o 2. Getrouwd na 01-01-2018 → beperkte gemeenschap van goederen (alles wat u
tot aan huwelijk heeft, blijft privé. Vanaf huwelijkssluiting valt in de gemeenschap
(hier zijn wel een aantal uitzonderingen op).
• Op grond van huwelijkse voorwaarden → wat valt erin? Kijk in de huwelijkse voorwaarden
wat echtgenoten met elkaar hebben afgesproken.
Zo nee (dit is het geval als dit bepaald is in de huwelijkse voorwaarden, want je wijkt af van het
wettelijke systeem: de wettelijke (beperkte) gemeenschap van goederen) → wat is er dan
geregeld?
Inhoudsopgave
Week 1 ......................................................................................................................................... 3
College 1: inleiding; rechten en verplichtingen van echtgenoten ..........................................................3
College 2: huishouding: draagplicht (vervolg) en aansprakelijkheid .................................................... 11
Week 2 ........................................................................................................................................20
College 3: Artikel 1:87 BW: vergoedingsrechten ................................................................................ 20
College 4: gezinsbeschermende bepalingen; begin bestuur .............................................................. 30
Week 3 ........................................................................................................................................41
College 5: bestuur .......................................................................................................................... 41
Week 4 ........................................................................................................................................51
College 6: huwelijksgemeenschap: introductie ................................................................................ 51
College 7: verknochtheid, schulden van de gemeenschap en verhaal voor schulden van echtgenoten 64
Week 5 ........................................................................................................................................74
College 8: bestuur over gemeenschapsgoederen (II); ontbinding der gemeenschap ........................... 74
College 9: afstand van de OHG; de ‘boek 3-gemeenschap’; verdeling OGH ........................................ 83
Week 6 ........................................................................................................................................93
College 10: dweilcollege ................................................................................................................. 93
Week 7 ...................................................................................................................................... 105
College 11: huwelijksvoorwaarden algemeen ................................................................................. 105
College 12: huwelijksvoorwaarden algemeen ................................................................................. 115
Week 8 ...................................................................................................................................... 127
College 13: beperkte gemeenschap en koude uitsluiting ................................................................. 127
College 14: ongelijke breukdelengemeenschap ............................................................................. 142
Week 9 ...................................................................................................................................... 153
College 15: verrekenbedingen ....................................................................................................... 153
College 16: verdieping verrekenbeding .......................................................................................... 167
Week 10 .................................................................................................................................... 182
College 17: verrekenbedingen: verdieping, vervolg ......................................................................... 182
College 18: faillissement, schuldsanering en samenloop ................................................................ 193
,Week 11 .................................................................................................................................... 203
College 19: pensioen, samenwoners ............................................................................................. 203
College 20: informele samenwoners ............................................................................................. 215
Week 12 .................................................................................................................................... 227
College 21: formele samenwoners ................................................................................................ 227
,Week 1
College 1: inleiding; rechten en verplichtingen van echtgenoten
01/09/2025
Huwelijksvermogensrecht
Onderdeel van het personen- en familierecht (boek 1).
Het huwelijksvermogensrecht behelst regels betreffende de:
• 1. De vermogensrechtelijke verhouding tussen echtgenoten (intern)
o Is een goed gemeenschappelijk of privé?
o Zijn echtgenoten elkaar iets verschuldigd?
• 2. De verhouding van echtgenoten jegens derden (extern)
o Wie mag rechtshandelingen verrichten ten aanzien van goederen?
o Wie is aansprakelijk voor schulden?
o Op welke goederen mag een derde zich verhalen?
Huwelijksvermogensrecht – bronnen
Dus we zitten in boek 1.
• Kern:
o Titel 1.6: rechten en verplichtingen van echtgenoten
▪ Algemene titel; ongeacht huwelijksvermogensregime
o Titel 1.7: de wettelijke gemeenschap van goederen
o Titel 1.8: huwelijkse voorwaarden
▪ Afwijken van het wettelijk systeem
• Maar ook:
o Titel 1.9: alimentatie, pensioenverevening
o Titel 3.7: Gemeenschap
▪ Erg belangrijk!
▪ Gemeenschap die geldt voor eenieder; niet-gehuwden
o Elders in het BW (bijvoorbeeld artikel 7:226 BW, huurrecht)
o En daarbuiten (bijvoorbeeld artikel 61 en 63 FW: wet verevening
pensioenrechten)
• En titel 1.5A: geregistreerd partnerschap
o Echtgenoten = partners
, Intermezzo: GP – titel 1.5A
• Artikel 1:80a e.v. BW
• Sinds 01/01/1998: wetgever was nog niet klaar om te accepteren dat mensen van gelijk
geslacht met elkaar trouwden. Daarom bedacht men het GP; lijkt erg op het huwelijk.
o Sinds 01/04/2001: huwelijk personen gelijk geslacht mogelijk, maar GP blijft
bestaan. Iets meer dan drie jaar later dus wel klaar voor huwelijk voor gelijk
geslacht.
o Trouwen handig in landen waar GP niet wordt geaccepteerd.
• Huwelijksvermogensrecht van overeenkomstige toepassing; bijna alles gelijk
o Artikel 1:80b BW: titels 1.6,1.7 en 1.8 van overeenkomstige toepassing
o Dus zie je GP in de vraag: benoem dit artikel even
o M.u.v. bepaalde omtrent scheiding van tafel en bed
• ‘’Relatievermogensrecht’’ zou je het ook kunnen noemen, maar dat doen we in Leiden
niet. Dit zou verwarring kunnen scheppen: ook niet-gehuwde/niet-geregistreerde hebben
een relatie.
• Einde GP, artikel 1:80c BW
o Lid 1 sub c: met wederzijds goedvinden (mits kinderloos, zie lid 3)
▪ Vgl. artikel 1:99 lid 1 sub e BW)
o Lid 1 sub d: door ontbinding in het kader van GP
▪ Vgl. artikel 1:99 lid 1 sub b BW
• Diverse echtscheidingsbepaling van overeenkomstige toepassing
o Artikel 1:80d lid 2 en 1:80e lid 1 BW
• Omzetting in huwelijk
o Artikel 1:80g BW
o Omgekeerde (flitsscheiding) niet (meer) mogelijk
Huwelijksvermogensrecht – de eerste vraag die u zich ALTIJD dient te stellen: is er een
gemeenschap van goederen (gemeenschap van goederen)?
Zo ja → op grond van wet of op grond van huwelijkse voorwaarden?
• Op grond van de wet (= wettelijke gemeenschap van goederen) → wat valt erin? Wat
schrijft de wet voor wat in die gemeenschap valt?
We kennen twee verschillende wettelijke gemeenschap van goederen:
o 1. Getrouwd voor 2018 → algehele gemeenschap van goederen: alles werd
gemeenschappelijk (paar uitzonderingen daargelaten)
o 2. Getrouwd na 01-01-2018 → beperkte gemeenschap van goederen (alles wat u
tot aan huwelijk heeft, blijft privé. Vanaf huwelijkssluiting valt in de gemeenschap
(hier zijn wel een aantal uitzonderingen op).
• Op grond van huwelijkse voorwaarden → wat valt erin? Kijk in de huwelijkse voorwaarden
wat echtgenoten met elkaar hebben afgesproken.
Zo nee (dit is het geval als dit bepaald is in de huwelijkse voorwaarden, want je wijkt af van het
wettelijke systeem: de wettelijke (beperkte) gemeenschap van goederen) → wat is er dan
geregeld?
