Kennisclips lesweek 1:
Kennisclips: stadia van palliatieve zorg
Kennisclip 1: verschil tussen palliatieve en curatieve zorg
Belangrijkste verschil is de behandeling
Curatieve zorg Palliatieve zorg
Doel: genezen Behoud/ verbetering kwaliteit van leven
Behandelen Behandeling van ziekte indien mogelijk en
alleen na afweging voor- en nadelen
Maximaal reanimeerbeleid Overeengekomen reanimeerbeleid
Protocollaire zorg Zorg op maat
ADL tijdelijk afhankelijk Wisselende ADL afhankelijkheid
Uiteindelijk: integratie in persoonlijke en sociaal Uiteindelijk: gericht op kwaliteit van sterven
leven
Kennisclip 2: begrippen en thema’s bij palliatieve zorg
Curatieve fase: genezing
Palliatieve fase: kwaliteit van leven
Terminale fase: kwaliteit van sterven
Palliatieve zorg heeft 4 dimensies
1. Lichamelijke dimensie
2. Psychische dimensie
3. Sociale dimensie
4. Existentieel dimensie: meest intieme dimensie
Thema’s palliatieve zorg:
1. Kwaliteit van leven: lichamelijk, sociaal en psychisch
2. Symptomenmanagement: specifieke symptomen, ondervangen/onderdrukken
3. Multidimensionale zorg: alle dimensies
4. Zorg voor client en naasten: rouwproces, schuldgevoelens
5. Anticiperen en proactieve zorgplanning: beslissingen nemen
6. Autonomie: zelf beslissen, grenzen
Kennisclip 3: markering en ziektetrajecten bij palliatieve zorg
Wanneer start je met palliatieve zorg:
(wanneer genezing niet meer mogelijk is)
Suprise question
In hoeverre zou het mij verbazen als deze
zorgvrager binnen een jaar zou
overlijden?
NEE
Start palliatieve zorg
Bewustzijn creëren van palliatieve zorg
3 scenario’s
, 1. Plotselinge en snelle achteruitgang
- Hoog functioneringsniveau
- Langdurig ‘stabiel’
- Korte periode van snelle achteruitgang
2. Geleidelijke achteruitgang met ernstige episodes
- Lager functioneringsniveau
- Tussendoor acute fasen (ernstig ziek)
- Geleidelijke & progressieve achteruitgang
3. Lang aanwezige, onvoorspelbare achteruitgang
- Laag functioneringsniveau
- Langdurige achteruitgang
- Moeilijk in tijd te voorspellen
4:spectrum van palliatieve zorg
Stadium 1:
Markering palliatieve zorg
- Mensen met kanker
- Levensbedreigende aandoening
- Onduidelijke scheiding
- Kwetsbare ouderen
Stadium 2:
Meer ziektegericht dan symptoomgericht
- Ziektegerichte palliatie
- Symptoomgerichte palliatie
Stadium 3:
Meer symptoomgericht dan ziektegericht
- Bijwerkingen & belasting
- Kwaliteit van leven
- Balans
Stadium 4:
Palliatie in de stervensfase
- KVL > kwaliteit van sterven
- Symptoomgerichte palliatie
- Overlijden onafwendbaar
- Cognitieve functied
,Stadium 5:
Nazorg
Verpleegkundige aandachtspunten:
1. Ziekte gerichte palliatie
- Tijdelijk karakter
- Baten en lasten
- Hoop en verwachting
- staken
2. Symptoomgerichte palliatie
- Lichamelijk
- Psychisch
- Sociaal
- Existentieel
3. Palliatie in de stervensfase
- Belastende symptomen
- Comfort
- Kwaliteit van sterven
4. Nazorg
- Aandacht voor naasten
- Na het overlijden
in eigen woorden vertellen wat palliatieve zorg inhoudt;
Palliatieve zorg is de zorg en hulp die mensen krijgen in de laatste fase van het leven.
Het belangrijkste doel is ervoor zorgen dat mensen een zo goed mogelijke tijd
hebben en kwaliteit van leven houden.
de stadia van palliatieve zorg uitleggen;
Stadium van meer ziekte- dan symptoomgerichte palliatie. Stadium van meer
symptoom- dan ziektegerichte palliatie. Stervensfase.
voorbeelden geven van ziektegerichte en symptoomgerichte palliatie.
Ziektegerichte palliatie: De behandeling is erop gericht ervoor te zorgen dat de
ziekte minder wordt of stabiel blijft (genezen is dan niet meer mogelijk). Een
voorbeeld hiervan is iemand die kanker heeft. De behandeling is erop gericht de
ziekte/tumor te verkleinen en of de uitzaaiingen te verminderen.
, Symptoomgerichte palliatie: Denk aan het stoppen met behandelingen vanwege
vervelende bijwerkingen of juist het doorzetten ervan. Dit is de fase waarin keuzes
rondom het levenseinde aan de orde komen. De betrokkenen bespreken de wensen
en behoeften rondom het stervensproces.
Kennisclip: klinisch redeneren: risico-inschatting en vroeg signalering
Risico inschatting en vroeg signalering in relatie tot palliatie fase
‘palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van de [patiënten en naasten
die te maken krijgen met een levensbedreigende aandoening door het voorkomen en verlichten van
lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn
en andere symptomen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard.’
Hoe signaleer je?
Hulpbronnen
- richtlijnen pallialine over symptomen
- signaleringskaarten IKNL
Benodigde kennis en vaardigheden
- kennis van ziektebeelden, symptomen, gevolgen behandeling, bijwerking medicatie
- communicatieve vaardigheden
- observatievaardigheden; gebruik al je zintuigen!
- Methodisch werken
- Op de hoogte blijven van ontwikkelingen/ onderzoek in de palliatieve zorg
Meetinstrumenten
- Delirium Observation Screening Scale (DOSS)
- Multidimensionale Pijnanamnese
- Lastmeter
- Hospital Anxiety and Despression Scale (HADS)
- Utrecht Symptoom Dagboek
Werkgroep 1:
De student verwoordt wat het verschil is tussen curatieve en palliatieve zorg.
De behandeling die erop gericht is een ziekte te genezen heet curatieve zorg. Is
genezing niet meer mogelijk, dan krijgt de geboden zorg een ander doel.
De zorg wordt dan palliatief. Palliatieve zorg is gericht op de kwaliteit van leven.
Kennisclips: stadia van palliatieve zorg
Kennisclip 1: verschil tussen palliatieve en curatieve zorg
Belangrijkste verschil is de behandeling
Curatieve zorg Palliatieve zorg
Doel: genezen Behoud/ verbetering kwaliteit van leven
Behandelen Behandeling van ziekte indien mogelijk en
alleen na afweging voor- en nadelen
Maximaal reanimeerbeleid Overeengekomen reanimeerbeleid
Protocollaire zorg Zorg op maat
ADL tijdelijk afhankelijk Wisselende ADL afhankelijkheid
Uiteindelijk: integratie in persoonlijke en sociaal Uiteindelijk: gericht op kwaliteit van sterven
leven
Kennisclip 2: begrippen en thema’s bij palliatieve zorg
Curatieve fase: genezing
Palliatieve fase: kwaliteit van leven
Terminale fase: kwaliteit van sterven
Palliatieve zorg heeft 4 dimensies
1. Lichamelijke dimensie
2. Psychische dimensie
3. Sociale dimensie
4. Existentieel dimensie: meest intieme dimensie
Thema’s palliatieve zorg:
1. Kwaliteit van leven: lichamelijk, sociaal en psychisch
2. Symptomenmanagement: specifieke symptomen, ondervangen/onderdrukken
3. Multidimensionale zorg: alle dimensies
4. Zorg voor client en naasten: rouwproces, schuldgevoelens
5. Anticiperen en proactieve zorgplanning: beslissingen nemen
6. Autonomie: zelf beslissen, grenzen
Kennisclip 3: markering en ziektetrajecten bij palliatieve zorg
Wanneer start je met palliatieve zorg:
(wanneer genezing niet meer mogelijk is)
Suprise question
In hoeverre zou het mij verbazen als deze
zorgvrager binnen een jaar zou
overlijden?
NEE
Start palliatieve zorg
Bewustzijn creëren van palliatieve zorg
3 scenario’s
, 1. Plotselinge en snelle achteruitgang
- Hoog functioneringsniveau
- Langdurig ‘stabiel’
- Korte periode van snelle achteruitgang
2. Geleidelijke achteruitgang met ernstige episodes
- Lager functioneringsniveau
- Tussendoor acute fasen (ernstig ziek)
- Geleidelijke & progressieve achteruitgang
3. Lang aanwezige, onvoorspelbare achteruitgang
- Laag functioneringsniveau
- Langdurige achteruitgang
- Moeilijk in tijd te voorspellen
4:spectrum van palliatieve zorg
Stadium 1:
Markering palliatieve zorg
- Mensen met kanker
- Levensbedreigende aandoening
- Onduidelijke scheiding
- Kwetsbare ouderen
Stadium 2:
Meer ziektegericht dan symptoomgericht
- Ziektegerichte palliatie
- Symptoomgerichte palliatie
Stadium 3:
Meer symptoomgericht dan ziektegericht
- Bijwerkingen & belasting
- Kwaliteit van leven
- Balans
Stadium 4:
Palliatie in de stervensfase
- KVL > kwaliteit van sterven
- Symptoomgerichte palliatie
- Overlijden onafwendbaar
- Cognitieve functied
,Stadium 5:
Nazorg
Verpleegkundige aandachtspunten:
1. Ziekte gerichte palliatie
- Tijdelijk karakter
- Baten en lasten
- Hoop en verwachting
- staken
2. Symptoomgerichte palliatie
- Lichamelijk
- Psychisch
- Sociaal
- Existentieel
3. Palliatie in de stervensfase
- Belastende symptomen
- Comfort
- Kwaliteit van sterven
4. Nazorg
- Aandacht voor naasten
- Na het overlijden
in eigen woorden vertellen wat palliatieve zorg inhoudt;
Palliatieve zorg is de zorg en hulp die mensen krijgen in de laatste fase van het leven.
Het belangrijkste doel is ervoor zorgen dat mensen een zo goed mogelijke tijd
hebben en kwaliteit van leven houden.
de stadia van palliatieve zorg uitleggen;
Stadium van meer ziekte- dan symptoomgerichte palliatie. Stadium van meer
symptoom- dan ziektegerichte palliatie. Stervensfase.
voorbeelden geven van ziektegerichte en symptoomgerichte palliatie.
Ziektegerichte palliatie: De behandeling is erop gericht ervoor te zorgen dat de
ziekte minder wordt of stabiel blijft (genezen is dan niet meer mogelijk). Een
voorbeeld hiervan is iemand die kanker heeft. De behandeling is erop gericht de
ziekte/tumor te verkleinen en of de uitzaaiingen te verminderen.
, Symptoomgerichte palliatie: Denk aan het stoppen met behandelingen vanwege
vervelende bijwerkingen of juist het doorzetten ervan. Dit is de fase waarin keuzes
rondom het levenseinde aan de orde komen. De betrokkenen bespreken de wensen
en behoeften rondom het stervensproces.
Kennisclip: klinisch redeneren: risico-inschatting en vroeg signalering
Risico inschatting en vroeg signalering in relatie tot palliatie fase
‘palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van de [patiënten en naasten
die te maken krijgen met een levensbedreigende aandoening door het voorkomen en verlichten van
lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn
en andere symptomen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard.’
Hoe signaleer je?
Hulpbronnen
- richtlijnen pallialine over symptomen
- signaleringskaarten IKNL
Benodigde kennis en vaardigheden
- kennis van ziektebeelden, symptomen, gevolgen behandeling, bijwerking medicatie
- communicatieve vaardigheden
- observatievaardigheden; gebruik al je zintuigen!
- Methodisch werken
- Op de hoogte blijven van ontwikkelingen/ onderzoek in de palliatieve zorg
Meetinstrumenten
- Delirium Observation Screening Scale (DOSS)
- Multidimensionale Pijnanamnese
- Lastmeter
- Hospital Anxiety and Despression Scale (HADS)
- Utrecht Symptoom Dagboek
Werkgroep 1:
De student verwoordt wat het verschil is tussen curatieve en palliatieve zorg.
De behandeling die erop gericht is een ziekte te genezen heet curatieve zorg. Is
genezing niet meer mogelijk, dan krijgt de geboden zorg een ander doel.
De zorg wordt dan palliatief. Palliatieve zorg is gericht op de kwaliteit van leven.
