Week 26: normale zwangerschap, bevalling en
postnatale periode
Organisatie verloskundige zorg
1. Eerste lijn: huisarts, zelfstandige verloskundigen
oa. thuisbevalling
2. Tweede lijn: perifere ziekenhuizen, gynaecoloog, tweede-lijns (klinisch)
verloskundigen
3. Derde lijn: academische centra voor hoogcomplexe zorg
o Kindje is <1200 gram en < 32 weken
o Aangeboren afwijkingen
o Ernstig zieke moeder
Tussen deze lijnen wordt continu geschakeld en wordt er verwezen naar een andere lijn
indien nodig. De risicoselectie vindt plaats op basis van de VIL: Verloskundige indicatielijst: •
A: eerstelijns verloskundige zorg • B: overlegsituatie • C: tweedelijns verloskundige zorg • D:
poliklinisch/klinisch onder eerste lijn (“medium risk”)
Preconceptie advisering is een consult voor de zwangerschap, samen met een
verloskundige, huisarts of gynaecoloog, om de risico’s voor moeder en kind te minimaliseren,
en omvat:
Zwangerwijzer (vragenlijst)
Leefstijladvies
o Stoppen met roken en alcohol
Voedingscentrum
o Geen rauw vlees
Medicatiegebruik (en evt aanpassingen)
Bestaande gezondheidsproblemen
Familiaire gezondheidsproblemen
Klinische genetica
Foliumzuur: elke dag een pil met 0,4 mg tot week 10 van de zwangerschap. Verkleind kans op
baby met open rug.
Vitamine D: elke dag 10 microgram tijdens hele zwangerschap. nodig voor groei botten van
baby. Te kort kan leiden tot een kleinere baby bij geboorte, piepende adem of
zwangerschapsdiabetes.
Geen multivitamine-pil: Te veel vitamine A is schadelijk voor de baby
,Beloop van gezonde zwangerschap
De normale range van een zwangerschap liggen tussen de 37 en 42 weken, gerekend vanaf
eerste dag na laatste menstruatie
Nederland = jaarlijks 60.000 baby’s geboren.
Belangrijkste hormonen tijdens de zwangerschap:
Progesteron : Slijmvlies in baarmoeder wordt dikker en er stroomt meer bloed heen →
baarmoederwand blijft aantrekkelijk om in te blijven. Remt je immuunsysteem. Verslapt
spieren en vaatwanden.
Hcg: Zorgt dat het corpus luteum in stand blijft
Estrogeen: groei baarmoeder en ontwikkeling baby. stimuleert groei melkklieren. Maakt
baarmoeder vlak voor bevalling gevoelig voor oxytocine.
Prolactine: groei melkklieren en productie moedermelk
Oxytocine: knuffelhormoon en zorgt voor weeën. Zorgt voor stroming moedermelk naar
tepels. Progesteron remt oxytocine, door daling progesteron voor bevalling stijgt oxytocine.
Oxytocine uteruscontractie minder bloedverlies na bevalling
hPL: metabool hormoon, belangrijk voor suikerstofwisseling, waardoor baby genoeg glucose
krijgt. Zorgt voor lipolyse en insulineresistentie bij moeder. Remt prolactine.
, Maternale adapties
Tijdens de zwangerschap past het lichaam van de moeder zich aan.
Endocrien systeem
De placenta is een endocrien orgaan, en produceert:
HcG
Oestrogeen
Progesteron
Humaan placentaal lactogeen (hPL)
CRH
Prolactine
Deze hormonen hebben invloed op verschillende organen die hormonen produceren,
waaronder:
Bijnier: CRH stimuleert de hypofyse tot aanmaak ACTH, wat de bijnier stimuleert, hierdoor
heb je een verhoogd corticosteroiden, en aldosteron
Schildklier: HCG lijkt op TSH, en bindt aan TSH-receptoren, de totale T3/T4 productie
verhoogd, maar vrij T4 blijft gelijk.
Cardiovasculaire systeem
CO verhoogd
o Hartslag stijgt (10-20 bpm)
o Slagvolume stijgt
Verminderde vasculaire weerstand
o vaatverwijding door progesteron
o Bloeddruk daalt licht (tweede trimester)
Symptomen:
Hartkloppingen
Duizeligheid
Oedeem
o Door afname colloid osmotische druk en obstructie baarmoeder op venen
Hematologie
Toename bloedvolume met 40%
o Toename plasma volume
o Toename RBC → minder in verhouding met plasma→ verdunningsanemie
o Toename stollingsfactoren
o Afname albumine en colloid osmotische druk
Klinisch
Oedeem
Verhoogd trombose risico
postnatale periode
Organisatie verloskundige zorg
1. Eerste lijn: huisarts, zelfstandige verloskundigen
oa. thuisbevalling
2. Tweede lijn: perifere ziekenhuizen, gynaecoloog, tweede-lijns (klinisch)
verloskundigen
3. Derde lijn: academische centra voor hoogcomplexe zorg
o Kindje is <1200 gram en < 32 weken
o Aangeboren afwijkingen
o Ernstig zieke moeder
Tussen deze lijnen wordt continu geschakeld en wordt er verwezen naar een andere lijn
indien nodig. De risicoselectie vindt plaats op basis van de VIL: Verloskundige indicatielijst: •
A: eerstelijns verloskundige zorg • B: overlegsituatie • C: tweedelijns verloskundige zorg • D:
poliklinisch/klinisch onder eerste lijn (“medium risk”)
Preconceptie advisering is een consult voor de zwangerschap, samen met een
verloskundige, huisarts of gynaecoloog, om de risico’s voor moeder en kind te minimaliseren,
en omvat:
Zwangerwijzer (vragenlijst)
Leefstijladvies
o Stoppen met roken en alcohol
Voedingscentrum
o Geen rauw vlees
Medicatiegebruik (en evt aanpassingen)
Bestaande gezondheidsproblemen
Familiaire gezondheidsproblemen
Klinische genetica
Foliumzuur: elke dag een pil met 0,4 mg tot week 10 van de zwangerschap. Verkleind kans op
baby met open rug.
Vitamine D: elke dag 10 microgram tijdens hele zwangerschap. nodig voor groei botten van
baby. Te kort kan leiden tot een kleinere baby bij geboorte, piepende adem of
zwangerschapsdiabetes.
Geen multivitamine-pil: Te veel vitamine A is schadelijk voor de baby
,Beloop van gezonde zwangerschap
De normale range van een zwangerschap liggen tussen de 37 en 42 weken, gerekend vanaf
eerste dag na laatste menstruatie
Nederland = jaarlijks 60.000 baby’s geboren.
Belangrijkste hormonen tijdens de zwangerschap:
Progesteron : Slijmvlies in baarmoeder wordt dikker en er stroomt meer bloed heen →
baarmoederwand blijft aantrekkelijk om in te blijven. Remt je immuunsysteem. Verslapt
spieren en vaatwanden.
Hcg: Zorgt dat het corpus luteum in stand blijft
Estrogeen: groei baarmoeder en ontwikkeling baby. stimuleert groei melkklieren. Maakt
baarmoeder vlak voor bevalling gevoelig voor oxytocine.
Prolactine: groei melkklieren en productie moedermelk
Oxytocine: knuffelhormoon en zorgt voor weeën. Zorgt voor stroming moedermelk naar
tepels. Progesteron remt oxytocine, door daling progesteron voor bevalling stijgt oxytocine.
Oxytocine uteruscontractie minder bloedverlies na bevalling
hPL: metabool hormoon, belangrijk voor suikerstofwisseling, waardoor baby genoeg glucose
krijgt. Zorgt voor lipolyse en insulineresistentie bij moeder. Remt prolactine.
, Maternale adapties
Tijdens de zwangerschap past het lichaam van de moeder zich aan.
Endocrien systeem
De placenta is een endocrien orgaan, en produceert:
HcG
Oestrogeen
Progesteron
Humaan placentaal lactogeen (hPL)
CRH
Prolactine
Deze hormonen hebben invloed op verschillende organen die hormonen produceren,
waaronder:
Bijnier: CRH stimuleert de hypofyse tot aanmaak ACTH, wat de bijnier stimuleert, hierdoor
heb je een verhoogd corticosteroiden, en aldosteron
Schildklier: HCG lijkt op TSH, en bindt aan TSH-receptoren, de totale T3/T4 productie
verhoogd, maar vrij T4 blijft gelijk.
Cardiovasculaire systeem
CO verhoogd
o Hartslag stijgt (10-20 bpm)
o Slagvolume stijgt
Verminderde vasculaire weerstand
o vaatverwijding door progesteron
o Bloeddruk daalt licht (tweede trimester)
Symptomen:
Hartkloppingen
Duizeligheid
Oedeem
o Door afname colloid osmotische druk en obstructie baarmoeder op venen
Hematologie
Toename bloedvolume met 40%
o Toename plasma volume
o Toename RBC → minder in verhouding met plasma→ verdunningsanemie
o Toename stollingsfactoren
o Afname albumine en colloid osmotische druk
Klinisch
Oedeem
Verhoogd trombose risico
