Samenvatting Gerontologie en Ouderenzorg
Veroudering, Geriatrische Syndromen en Ouderenbeleid
Complete Samenvatting voor HBO Verpleegkunde & Social Work
Versie: 2026
Geschikt voor: HBO Verpleegkunde, Social Work, Fysiotherapie, Ergothera-
pie, Diëtetiek
Inhoud: Alle kernthema’s gerontologie + begrippenlijst + tentamentips
� Heeft deze samenvatting je geholpen bij je tentamen? Laat dan een
review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Inleiding Gerontologie
2. Demografische Vergrijzing
3. Biologisch Verouderen
4. Psychologisch Verouderen
5. Sociaal Verouderen
6. Geriatrische Syndromen
7. Dementie — Verpleegkundige Zorg
8. Polyfarmacie en Medicatieveiligheid
9. Voeding en Ondervoeding bij Ouderen
10. Valpreventie
11. Ouderenbeleid en Wetgeving
12. Technologie en Zorginnovatie
Hoofdstuk 1: Inleiding
1.1 Definities
Begrip Definitie
Gerontologie Wetenschappelijke studie van het ouder
worden
Geriatrie Geneeskundige zorg voor ouderen
Senescence Biologisch verouderingsproces
Kwetsbaarheid (frailty) Verminderde reserves, verhoogde
kwetsbaarheid
1
, 1.2 Biopsychosociaal Model bij Ouderen
Biologisch verouderen (orgaanfuncties ↓)
+
Psychologisch (cognitie, coping, identiteit)
+
Sociaal (netwerk ↓, rollen ↓, eenzaamheid)
=
Functioneren / Autonomie / Kwaliteit van leven
Hoofdstuk 2: Demografische Vergrijzing
2.1 Cijfers (Nederland)
Feit Cijfer
65+ (2024) ~3,5 miljoen (~20% bevolking)
80+ (2040) Verwacht: ~1,5 miljoen (dubbele
vergrijzing)
Levensverwachting Vrouwen ~84, mannen ~81 jaar
Gezonde levensverwachting ~65 jaar (verschil = jaren met beperkingen)
2.2 Gevolgen Vergrijzing
Terrein Gevolg
Zorg Meer vraag naar ouderenzorg, personeelstekort
Kosten Stijgende zorgkosten
Wonen Tekort aan geschikte woningen
Sociaal Eenzaamheid, mantelzorgdruk
Arbeidsmarkt Minder werkenden per gepensioneerde
Hoofdstuk 3: Biologisch Verouderen
3.1 Veranderingen per Orgaansysteem
Systeem Verandering
Cardiovasculair Arteriosclerose, verminderde hartfunctie,
orthostatische hypotensie
Pulmonaal Verminderde longcapaciteit, minder
elasticiteit
2
Veroudering, Geriatrische Syndromen en Ouderenbeleid
Complete Samenvatting voor HBO Verpleegkunde & Social Work
Versie: 2026
Geschikt voor: HBO Verpleegkunde, Social Work, Fysiotherapie, Ergothera-
pie, Diëtetiek
Inhoud: Alle kernthema’s gerontologie + begrippenlijst + tentamentips
� Heeft deze samenvatting je geholpen bij je tentamen? Laat dan een
review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Inleiding Gerontologie
2. Demografische Vergrijzing
3. Biologisch Verouderen
4. Psychologisch Verouderen
5. Sociaal Verouderen
6. Geriatrische Syndromen
7. Dementie — Verpleegkundige Zorg
8. Polyfarmacie en Medicatieveiligheid
9. Voeding en Ondervoeding bij Ouderen
10. Valpreventie
11. Ouderenbeleid en Wetgeving
12. Technologie en Zorginnovatie
Hoofdstuk 1: Inleiding
1.1 Definities
Begrip Definitie
Gerontologie Wetenschappelijke studie van het ouder
worden
Geriatrie Geneeskundige zorg voor ouderen
Senescence Biologisch verouderingsproces
Kwetsbaarheid (frailty) Verminderde reserves, verhoogde
kwetsbaarheid
1
, 1.2 Biopsychosociaal Model bij Ouderen
Biologisch verouderen (orgaanfuncties ↓)
+
Psychologisch (cognitie, coping, identiteit)
+
Sociaal (netwerk ↓, rollen ↓, eenzaamheid)
=
Functioneren / Autonomie / Kwaliteit van leven
Hoofdstuk 2: Demografische Vergrijzing
2.1 Cijfers (Nederland)
Feit Cijfer
65+ (2024) ~3,5 miljoen (~20% bevolking)
80+ (2040) Verwacht: ~1,5 miljoen (dubbele
vergrijzing)
Levensverwachting Vrouwen ~84, mannen ~81 jaar
Gezonde levensverwachting ~65 jaar (verschil = jaren met beperkingen)
2.2 Gevolgen Vergrijzing
Terrein Gevolg
Zorg Meer vraag naar ouderenzorg, personeelstekort
Kosten Stijgende zorgkosten
Wonen Tekort aan geschikte woningen
Sociaal Eenzaamheid, mantelzorgdruk
Arbeidsmarkt Minder werkenden per gepensioneerde
Hoofdstuk 3: Biologisch Verouderen
3.1 Veranderingen per Orgaansysteem
Systeem Verandering
Cardiovasculair Arteriosclerose, verminderde hartfunctie,
orthostatische hypotensie
Pulmonaal Verminderde longcapaciteit, minder
elasticiteit
2
