Samenvatting tentamen 2
B1
Lees 2.1 t/m 2.4 Recht, een introductie van Samim/Bolk
Een verbintenis is een rechtsbetrekking tussen 2 of meer personen, waarbij deze
personen jegens elkaar rechten en plichten hebben. Bij een verbintenis is de een
verplicht om een prestatie te leveren, deze persoon wordt aangeduid als
schuldenaar of debiteur. De ander heeft recht op die prestatie, en deze
noemen we schuldeiser of crediteur.
Om van een verbintenis te spreken moet er spraken zijn van:
Een rechtsbetrekking (heeft juridische gevolgen), die
Vermogensrechtelijk (de rechtsbetrekking moet op geld waardeerbaar zijn) is,
en
Tussen twee of meer personen geldt.
Een verbintenis kan ontstaan uit de rechtshandeling (bijv. een overeenkomst)
of uit de wet
je verricht een
je sluit een handeling waaraan de
overeenkomst met een wet een gevolg
ander verbindt zonder dat je
dit gevolg gewild hebt
er
ontstaat
een
verbinten
is
Verbintenis uit een overeenkomst: 2 partijen gaan met elkaar een overeenkomst
aan en zo ontstaat er een verbintenis.
Wanneer een verbintenis uit de wet voortvloeit hebben partijen geen afspraak
met elkaar om een bepaalde verbintenis te laten ontstaan. Er ontstaat dus een
verbintenis zonder partijafspraken, omdat de wet dat zo bepaalt. Er kan
bijvoorbeeld een verbintenis ontstaan zonder dat je dit wil. Stel ik laat Murat zijn
iPad uit het raam vallen, dan moet ik voor de schade opdraaien, ook al hebben
wij dit niet afgesproken. Dit is een verbintenis (rechten en plichten) tussen mij en
Murat. Deze verbintenis is ontstaan omdat de wet bepaalt dat in dergelijke
gevallen verbintenissen kunnen ontstaan.
Het eerste geval waarin verbintenissen uit de wet kunnen ontstaan:
onrechtmatige daad. Wanneer iemand een onrechtmatige daad jegens jou
pleegt waardoor jij schade lijdt, is hij verplicht de schade te vergoeden.
Het tweede geval waarin verbintenissen uit de wet kunnen ontstaan:
rechtmatige daad.
Er is sprake van rechtmatige daad in de volgende gevallen:
De rechtmatige daad: verbintenissen die uit de wet voortvloeien
, 1. Onverschuldigde betaling (6:203 BW): denk aan een verkeerde
overboeking of dubbele betaling van een bedrag. Dus betaling zonder
rechtsgrond (zonder dat de andere partij er echt recht op heeft) gevolg: je
moet terugbetalen.
2. Ongerechtvaardigde verrijking (6:212 BW): denk aan rente ontvangen
wegens een bedrag dat ten onrechte op je bankrekening stond. Dus
vermeerdering van vermogen zonder rechtsgrond en zonder dat er sprake
is van onverschuldigde betaling. Rechtsgevolg> gevolg is een verbintenis
tot vergoeding tot het bedrag van de verrijking
3. Zaakwaarneming (6:198 BW): denk aan jouw buren zijn op vakantie.
Tijdens een storm breekt het raam van jouw buren. Jij zorgt voor herstel en
maakt daarbij kosten. Dus willens en wetens en op redelijke grond zich
bezighouden met de behartiging van de belangen van een derde, zonder
bevoegdheid (toestemming). Rechtsgevolg: gevolg is dat je als
zaakwaarnemer recht hebt op vergoeding van de redelijke kosten.
Lees 3.1 t/m 3.3 Recht, een introductie van Samim/Bolk
Totstandkoming van een overeenkomst:
Een overeenkomst is eigenlijk een afspraak tussen twee of meer personen. Aan
een overeenkomst ben je juridisch gebonden Om een overeenkomst tot stand te
brengen moet er sprake zijn van een rechtshandeling. Bovendien moet er
sprake zijn van een aanbod dat aanvaard wordt om een overeenkomst tot stand
te brengen.
Een rechtshandeling is een handeling die je verricht met de bedoeling om een
rechtsgevolg (= juridisch gevolg, je krijgt rechten en plichten) te laten ontstaan.
Eenzijdige rechtshandeling: dit is wanneer je jouw wil kenbaar maakt en jouw
verklaring degene bereikt tot wie deze gericht is.
Meerzijdige rechtshandeling: de wilsverklaringen van twee of meer personen
zijn vereist. De wilsverklaringen van beide personen zijn dan gericht op hetzelfde
rechtsgevolg. De meerzijdige rechtshandeling komt tot stand wanneer de
wilsverklaring van Lisa, Karin heeft bereikt EN wanneer de wilsverklaring van
Karin Lisa heeft bereikt.
Rechtshandelingen kunnen nietig of vernietigbaar zijn.
Nietig: de rechtshandeling is vanaf het begin niet geldig. Het rechtsgevolg
ontstaat niet.
Vernietigbaar: rechtshandeling komt rechtsgeldig tot stand, maar kan achteraf
ongeldig gemaakt worden.
Lees 2.1 t/m 2.3 Bijzondere overeenkomsten van Timmer
Regels in het BW kunnen aanvullend of dwingend karakter hebben.
Aanvullend (regelend) recht: Aanvullende regels gelden als partijen over een
bepaald aspect van de overeenkomst zelf niets hebben afgesproken. Aanvullende
regels voorkomen conflicten. Partijen mogen deze onderwerpen dus wel zelf
, regelen; ze zijn vrij om af te wijken van hetgeen de wetgever in de aanvullende
regel heeft bepaald.
Dwingend recht: van dwingrechtelijke regels mag niet worden afgeweken.
Wanneer een bepaling een beschermend karakter heeft, is deze van dwingend
recht. Het is wel toegestaan om afspraken te maken die ten voordele (gunstiger)
zijn voor de partij die beschermd wordt.
Wanneer dwingend, wanneer aanvullend? 7:6
Of een bepaling een dwingend of aanvullend karakter heeft wordt soms in de wet
aangegeven. Soms kan je het zelf ook opmaken uit de wet, vraag je hierbij af of
er iemand door de wet beschermd wordt (huurder, koper etc.). Zo ja dwingend
recht. Als er in een wet iets staat zoals dit is slechts toegestaan bij … dan kan je
al afleiden dat het niet de bedoeling is om hiervan af te wijken. Er is daarom
sprake van dwingend recht. Als het echt niet duidelijk is maakt de rechter de
beslissing of het aanvullend of dwingend recht is. Dwingend recht is de
uitzondering, aanvullend recht de hoofdregen. De meeste wetten in boek 7 BW
hebben een aanvullend karakter.
Semidwingend recht: een bepaling waarvan alleen mag worden afgeweken bij
schriftelijke overeenkomst. Het idee hierbij is dat partijen in het algemeen langer
stil zullen staan bij een schriftelijke overeenkomst. Doordat de afwijkende
bepaling op schrift staan verklein je de kans op bewijsproblemen.
Driekwartdwingend recht: komt in het arbeidsrecht voor. Dit zijn bepalingen
waarvan alleen bij collectieve arbeidsovereenkomst (cao) of speciale
publiekrechtelijke regeling mag worden afgeweken. Soms kunnen er voor
bepaalde sectoren of branches goede redenen zijn om van een algemene regel af
te wijken. Bij het opstellen van een cao zijn altijd vertegenwoordigers van de
vakbeweging betrokken.
Pacta sunt servanda: een verbintenis uit (bijzondere) overeenkomst moet worden
nagekomen. Denk aan belofte maakt schuld.
Uitleg van overeenkomsten
Om vast te stellen of een verbintenis uit overeenkomst niet goed is nagekomen
moet eerst worden vastgesteld wat de verbintenis precies inhoudt: de
overeenkomst moet worden uitgelegd. Vaak is dit heel simpel, soms is dit lastiger
te bepalen. Je kijkt in dit laatste geval naar de volgende factoren (art. 6:248 lid 1
BW). Dit artikel zegt dat overeenkomsten niet alleen de rechtsgevolgen heeft die
de partijen zijn overeengekomen, maar ook die uit de aard van de overeenkomst,
de wet, de gewoonte of de eisen van redelijkheid en billijkheid voortvloeien.
Volgens het beginsel Pacta sunt servanda is de overeenkomst de belangrijkste
bron van rechtsgevolgen. Voor bovenstaande factoren is geen ruimte als de
afspraken van partijen duidelijk zijn en niet in strijd met het dwingend recht zijn.
Als partijen het eens zijn over de uitleg zal de rechter zich hier ook altijd aan
houden.
Haviltex-criterium
Het Haviltex-criterium wordt gebruikt bij de uitleg van onduidelijke
contractsbepalingen. Volgens de Hoge Raad moet bij de uitleg niet alleen worden
gekeken naar de letterlijke betekenis van de bepaling, maar ook naar wat partijen
B1
Lees 2.1 t/m 2.4 Recht, een introductie van Samim/Bolk
Een verbintenis is een rechtsbetrekking tussen 2 of meer personen, waarbij deze
personen jegens elkaar rechten en plichten hebben. Bij een verbintenis is de een
verplicht om een prestatie te leveren, deze persoon wordt aangeduid als
schuldenaar of debiteur. De ander heeft recht op die prestatie, en deze
noemen we schuldeiser of crediteur.
Om van een verbintenis te spreken moet er spraken zijn van:
Een rechtsbetrekking (heeft juridische gevolgen), die
Vermogensrechtelijk (de rechtsbetrekking moet op geld waardeerbaar zijn) is,
en
Tussen twee of meer personen geldt.
Een verbintenis kan ontstaan uit de rechtshandeling (bijv. een overeenkomst)
of uit de wet
je verricht een
je sluit een handeling waaraan de
overeenkomst met een wet een gevolg
ander verbindt zonder dat je
dit gevolg gewild hebt
er
ontstaat
een
verbinten
is
Verbintenis uit een overeenkomst: 2 partijen gaan met elkaar een overeenkomst
aan en zo ontstaat er een verbintenis.
Wanneer een verbintenis uit de wet voortvloeit hebben partijen geen afspraak
met elkaar om een bepaalde verbintenis te laten ontstaan. Er ontstaat dus een
verbintenis zonder partijafspraken, omdat de wet dat zo bepaalt. Er kan
bijvoorbeeld een verbintenis ontstaan zonder dat je dit wil. Stel ik laat Murat zijn
iPad uit het raam vallen, dan moet ik voor de schade opdraaien, ook al hebben
wij dit niet afgesproken. Dit is een verbintenis (rechten en plichten) tussen mij en
Murat. Deze verbintenis is ontstaan omdat de wet bepaalt dat in dergelijke
gevallen verbintenissen kunnen ontstaan.
Het eerste geval waarin verbintenissen uit de wet kunnen ontstaan:
onrechtmatige daad. Wanneer iemand een onrechtmatige daad jegens jou
pleegt waardoor jij schade lijdt, is hij verplicht de schade te vergoeden.
Het tweede geval waarin verbintenissen uit de wet kunnen ontstaan:
rechtmatige daad.
Er is sprake van rechtmatige daad in de volgende gevallen:
De rechtmatige daad: verbintenissen die uit de wet voortvloeien
, 1. Onverschuldigde betaling (6:203 BW): denk aan een verkeerde
overboeking of dubbele betaling van een bedrag. Dus betaling zonder
rechtsgrond (zonder dat de andere partij er echt recht op heeft) gevolg: je
moet terugbetalen.
2. Ongerechtvaardigde verrijking (6:212 BW): denk aan rente ontvangen
wegens een bedrag dat ten onrechte op je bankrekening stond. Dus
vermeerdering van vermogen zonder rechtsgrond en zonder dat er sprake
is van onverschuldigde betaling. Rechtsgevolg> gevolg is een verbintenis
tot vergoeding tot het bedrag van de verrijking
3. Zaakwaarneming (6:198 BW): denk aan jouw buren zijn op vakantie.
Tijdens een storm breekt het raam van jouw buren. Jij zorgt voor herstel en
maakt daarbij kosten. Dus willens en wetens en op redelijke grond zich
bezighouden met de behartiging van de belangen van een derde, zonder
bevoegdheid (toestemming). Rechtsgevolg: gevolg is dat je als
zaakwaarnemer recht hebt op vergoeding van de redelijke kosten.
Lees 3.1 t/m 3.3 Recht, een introductie van Samim/Bolk
Totstandkoming van een overeenkomst:
Een overeenkomst is eigenlijk een afspraak tussen twee of meer personen. Aan
een overeenkomst ben je juridisch gebonden Om een overeenkomst tot stand te
brengen moet er sprake zijn van een rechtshandeling. Bovendien moet er
sprake zijn van een aanbod dat aanvaard wordt om een overeenkomst tot stand
te brengen.
Een rechtshandeling is een handeling die je verricht met de bedoeling om een
rechtsgevolg (= juridisch gevolg, je krijgt rechten en plichten) te laten ontstaan.
Eenzijdige rechtshandeling: dit is wanneer je jouw wil kenbaar maakt en jouw
verklaring degene bereikt tot wie deze gericht is.
Meerzijdige rechtshandeling: de wilsverklaringen van twee of meer personen
zijn vereist. De wilsverklaringen van beide personen zijn dan gericht op hetzelfde
rechtsgevolg. De meerzijdige rechtshandeling komt tot stand wanneer de
wilsverklaring van Lisa, Karin heeft bereikt EN wanneer de wilsverklaring van
Karin Lisa heeft bereikt.
Rechtshandelingen kunnen nietig of vernietigbaar zijn.
Nietig: de rechtshandeling is vanaf het begin niet geldig. Het rechtsgevolg
ontstaat niet.
Vernietigbaar: rechtshandeling komt rechtsgeldig tot stand, maar kan achteraf
ongeldig gemaakt worden.
Lees 2.1 t/m 2.3 Bijzondere overeenkomsten van Timmer
Regels in het BW kunnen aanvullend of dwingend karakter hebben.
Aanvullend (regelend) recht: Aanvullende regels gelden als partijen over een
bepaald aspect van de overeenkomst zelf niets hebben afgesproken. Aanvullende
regels voorkomen conflicten. Partijen mogen deze onderwerpen dus wel zelf
, regelen; ze zijn vrij om af te wijken van hetgeen de wetgever in de aanvullende
regel heeft bepaald.
Dwingend recht: van dwingrechtelijke regels mag niet worden afgeweken.
Wanneer een bepaling een beschermend karakter heeft, is deze van dwingend
recht. Het is wel toegestaan om afspraken te maken die ten voordele (gunstiger)
zijn voor de partij die beschermd wordt.
Wanneer dwingend, wanneer aanvullend? 7:6
Of een bepaling een dwingend of aanvullend karakter heeft wordt soms in de wet
aangegeven. Soms kan je het zelf ook opmaken uit de wet, vraag je hierbij af of
er iemand door de wet beschermd wordt (huurder, koper etc.). Zo ja dwingend
recht. Als er in een wet iets staat zoals dit is slechts toegestaan bij … dan kan je
al afleiden dat het niet de bedoeling is om hiervan af te wijken. Er is daarom
sprake van dwingend recht. Als het echt niet duidelijk is maakt de rechter de
beslissing of het aanvullend of dwingend recht is. Dwingend recht is de
uitzondering, aanvullend recht de hoofdregen. De meeste wetten in boek 7 BW
hebben een aanvullend karakter.
Semidwingend recht: een bepaling waarvan alleen mag worden afgeweken bij
schriftelijke overeenkomst. Het idee hierbij is dat partijen in het algemeen langer
stil zullen staan bij een schriftelijke overeenkomst. Doordat de afwijkende
bepaling op schrift staan verklein je de kans op bewijsproblemen.
Driekwartdwingend recht: komt in het arbeidsrecht voor. Dit zijn bepalingen
waarvan alleen bij collectieve arbeidsovereenkomst (cao) of speciale
publiekrechtelijke regeling mag worden afgeweken. Soms kunnen er voor
bepaalde sectoren of branches goede redenen zijn om van een algemene regel af
te wijken. Bij het opstellen van een cao zijn altijd vertegenwoordigers van de
vakbeweging betrokken.
Pacta sunt servanda: een verbintenis uit (bijzondere) overeenkomst moet worden
nagekomen. Denk aan belofte maakt schuld.
Uitleg van overeenkomsten
Om vast te stellen of een verbintenis uit overeenkomst niet goed is nagekomen
moet eerst worden vastgesteld wat de verbintenis precies inhoudt: de
overeenkomst moet worden uitgelegd. Vaak is dit heel simpel, soms is dit lastiger
te bepalen. Je kijkt in dit laatste geval naar de volgende factoren (art. 6:248 lid 1
BW). Dit artikel zegt dat overeenkomsten niet alleen de rechtsgevolgen heeft die
de partijen zijn overeengekomen, maar ook die uit de aard van de overeenkomst,
de wet, de gewoonte of de eisen van redelijkheid en billijkheid voortvloeien.
Volgens het beginsel Pacta sunt servanda is de overeenkomst de belangrijkste
bron van rechtsgevolgen. Voor bovenstaande factoren is geen ruimte als de
afspraken van partijen duidelijk zijn en niet in strijd met het dwingend recht zijn.
Als partijen het eens zijn over de uitleg zal de rechter zich hier ook altijd aan
houden.
Haviltex-criterium
Het Haviltex-criterium wordt gebruikt bij de uitleg van onduidelijke
contractsbepalingen. Volgens de Hoge Raad moet bij de uitleg niet alleen worden
gekeken naar de letterlijke betekenis van de bepaling, maar ook naar wat partijen
