Samenvatting blok 1.4
Inhoudsopgave
Jaar 1................................................................................................................................................................ 2
Week 5: Histologie epitheelweefsel .................................................................................................................... 2
MMB voor dummies ........................................................................................................................................... 7
Week 13: Infecties en afweersysteem............................................................................................................... 10
Week 14: Bacteriële infecties ............................................................................................................................ 14
Week 15: Virale infecties .................................................................................................................................. 17
Week 16: Immuundefiëntie .............................................................................................................................. 21
Week 18: Allergie .............................................................................................................................................. 23
Jaar 2.............................................................................................................................................................. 28
Week 5: Systemische besmettingen .................................................................................................................. 28
Week 17: Huidkanker ........................................................................................................................................ 39
Jaar 3.............................................................................................................................................................. 45
Week 11: Vergeetachtig ................................................................................................................................... 45
Week 12: Verwardheid ..................................................................................................................................... 50
Week 13: Sombere stemming ........................................................................................................................... 55
Week 14: Angststoornissen .............................................................................................................................. 67
Week 15: Somatisch onverklaarbare klachten ................................................................................................. 73
Week 16: Verslaving ......................................................................................................................................... 77
Week 17: Psychotische stoornissen .................................................................................................................. 84
Week 18: Stagnatie .......................................................................................................................................... 92
Week 19: Acute psychiatrie ............................................................................................................................ 100
1
,Jaar 1
Week 5: Histologie epitheelweefsel
Bedekkend epitheel (oppervlakte-epitheel)
a. Eenlagig epitheel
• Eenlagig plaveiselepitheel
Dunne, platte cellen → diffusie/filtratie
Voorbeelden: alveoli, endotheel,
mesotheel
• Eenlagig kubisch epitheel
Kubusvormige cellen → secretie/absorptie
Voorbeelden: niertubuli, kliergangen
• Eenlagig cilindrisch epitheel
Hoge cellen → absorptie en secretie
Voorbeelden: darmepitheel (vaak met
microvilli)
b. Meerrijig (pseudomeerlagig) epitheel
• Alle cellen raken het basaal membraan
• Niet alle cellen bereiken het oppervlak
• Vaak trilhaardragend
• Voorbeeld: luchtwegen
c. Meerlagig epitheel
• Meerlagig plaveiselepitheel
o Niet-verhoornd (mond, oesofagus)
o Verhoornd (epidermis)
• Beschermende functie
d. Overgangsepitheel
• Meerdere lagen, cellen veranderen vorm
• Voorbeeld: urineblaas
Opbouw bindweefsel
• Bestaat uit:
o Cellen:
▪ Fibroblasten (belangrijkst)
▪ Adipocyten
▪ Macrofaag
▪ Mestcel
▪ Plasmacel
o Extracellulaire matrix (ECM):
▪ Vezels:
▪ Collagene vezels (treksterkte)
▪ Elastische vezels (rekbaarheid)
▪ Reticulaire vezels (ondersteuning)
▪ Grondsubstantie: proteoglycanen, glycoproteïnen, glycosaminoglycanen
(negatieve lading, trekt H2O aan)
• Meestal goed doorbloed (uitzonderingen: kraakbeen, pezen)
Typen bindweefsel
• Losmazig bindweefsel (areolair)
• Vetweefsel
• Dicht bindweefsel (regelmatig/onregelmatig)
• Speciaal bindweefsel (kraakbeen, bot, bloed)
2
,Opbouw huid
De huid bestaat uit de epidermis, dermis en subcutaan weefsel. De epidermis is gevormd uit het
ectoderm. De dermis is gevormd uit het mesoderm.
De epidermis bestaat uit 5 lagen:
• Stratum corneum
Bestaat uit afgeplatte, verhoornde cellen (corneocyten/squames). Geen kernen of organellen
onder normale omstandigheden.
• Stratum lucidum (alleen in dikke huid, zoals handpalmen en voetzolen). Bestaat uit platte,
eosinofiele keratinocyten, rijk aan keratine en samengehouden door desmosomen.
Geen kernen onder normale omstandigheden.
• Stratum granulosum
Bestaat uit 3–5 lagen afgeplatte cellen die keratinisatie ondergaan.
Bevat keratohyaline granula, bestaande uit filaggrine (bindt en polymeriseert
keratinefilamenten). Lamellaire lichaampjes geven lipiden af → vorming van een waterdichte
barrière (huid impermeabel).
• Stratum spinosum
Bestaat uit polygonale keratinocyten
die via desmosomen met elkaar
verbonden zijn (stekelceluiterlijk).
Synthese van keratine en vorming
van tonofibrillen (bundels
keratinefilamenten). Metabolisch
actieve cellen met relatief grote
kernen.
• Stratum basale
Eén laag cilindrische tot kubische
cellen met hoge mitotische
activiteit → continue regeneratie
van keratinocyten. Bevat
ook melanocyten en Merkelcellen.
Cellen zijn verbonden met de basale
lamina via hemidesmosomen.
3
, 4 typen cellen in de epidermis:
• Keratinocyten
Meest voorkomende celtype.
Produceren keratine en scheiden bij weefselschade cytokinen (IL, TNF) en antimicrobiële
peptiden af. Tekortkoming peptiden: atopisch eczeem.
• Melanocyten (pigmentcellen)
Gelegen in het stratum basale.
Produceren melanine, verpakt in melanosomen, die worden overgedragen aan
keratinocyten.
Bij melanoom prolifereren melanocyten en dringen ze de dermis binnen.
Bij een naevus (moedervlek) kunnen melanocyten ook in de dermis voorkomen, maar zonder
kwaadaardige proliferatie.
• Merkelcellen
Mechanoreceptoren voor fijne tast.
Liggen in het stratum basale en staan in contact met zenuwuiteinden.
Produceren o.a. serotonine (5-HT).
• Langerhanscellen
Dendritische cellen van de adaptieve immuniteit.
Functioneren als antigeen-presenterende cellen (APC’s).
Bezitten Fc- en complementreceptoren.
Vooral aanwezig in het stratum spinosum (kan overal in epidermis voorkomen)
Basaalmembraan zone: bestaat uit type 4, 7 en 10 collageen, hemidesmosomale eiwitten, integrinen
(transmembraan-receptoren) en laminine (glycoproteïne basaalmembraan). Deficiëntie hierin zorgt
voor fragiele huid + blaren.
De epidermis en de dermis zijn met elkaar verbonden via een onregelmatige connectie van dermale
papillen en epidermale richels, door deze verbinding ontstaat er versterking tussen beide lagen. Ook
zit er een basaalmembraan.
De dermis bestaat uit 2 lagen:
- Pars papillaris (collageen I & III): areolair weefsel (losmazig) bestaat uit fibroblasten,
mestcellen, dendritische cellen en leukocyten.
o Losmazig bindweefsel
- Pars reticularis (collageen I): haarwortels, talg- en zweetklieren, zenuwen en diepe plexus
van bloedvaten die doorgaan naar het subcutaan weefsel en elastische vezels.
o Irregulair/straf bindweefsel
Arrector pilli = een gladde spier in de pars reticularis van de dermis die de haarfollikel verbindt met
de oppervlakkige dermis. Contractie van deze spier, onder invloed van het autonome zenuwstelsel,
veroorzaakt pilo-erectie (kippenvel) en leidt tot compressie van de talgklier, waardoor talg wordt
uitgescheiden.
Klieren dermis
Talgklieren
• Bestaan uit sebocyten
• Holocriene secretie: de gehele cel valt uiteen
• Product bestaat uit lipiden (talg) + celresten
• Meestal uitmondend in de haarfollikel
• Functie: smering en bescherming van huid en haar
4
Inhoudsopgave
Jaar 1................................................................................................................................................................ 2
Week 5: Histologie epitheelweefsel .................................................................................................................... 2
MMB voor dummies ........................................................................................................................................... 7
Week 13: Infecties en afweersysteem............................................................................................................... 10
Week 14: Bacteriële infecties ............................................................................................................................ 14
Week 15: Virale infecties .................................................................................................................................. 17
Week 16: Immuundefiëntie .............................................................................................................................. 21
Week 18: Allergie .............................................................................................................................................. 23
Jaar 2.............................................................................................................................................................. 28
Week 5: Systemische besmettingen .................................................................................................................. 28
Week 17: Huidkanker ........................................................................................................................................ 39
Jaar 3.............................................................................................................................................................. 45
Week 11: Vergeetachtig ................................................................................................................................... 45
Week 12: Verwardheid ..................................................................................................................................... 50
Week 13: Sombere stemming ........................................................................................................................... 55
Week 14: Angststoornissen .............................................................................................................................. 67
Week 15: Somatisch onverklaarbare klachten ................................................................................................. 73
Week 16: Verslaving ......................................................................................................................................... 77
Week 17: Psychotische stoornissen .................................................................................................................. 84
Week 18: Stagnatie .......................................................................................................................................... 92
Week 19: Acute psychiatrie ............................................................................................................................ 100
1
,Jaar 1
Week 5: Histologie epitheelweefsel
Bedekkend epitheel (oppervlakte-epitheel)
a. Eenlagig epitheel
• Eenlagig plaveiselepitheel
Dunne, platte cellen → diffusie/filtratie
Voorbeelden: alveoli, endotheel,
mesotheel
• Eenlagig kubisch epitheel
Kubusvormige cellen → secretie/absorptie
Voorbeelden: niertubuli, kliergangen
• Eenlagig cilindrisch epitheel
Hoge cellen → absorptie en secretie
Voorbeelden: darmepitheel (vaak met
microvilli)
b. Meerrijig (pseudomeerlagig) epitheel
• Alle cellen raken het basaal membraan
• Niet alle cellen bereiken het oppervlak
• Vaak trilhaardragend
• Voorbeeld: luchtwegen
c. Meerlagig epitheel
• Meerlagig plaveiselepitheel
o Niet-verhoornd (mond, oesofagus)
o Verhoornd (epidermis)
• Beschermende functie
d. Overgangsepitheel
• Meerdere lagen, cellen veranderen vorm
• Voorbeeld: urineblaas
Opbouw bindweefsel
• Bestaat uit:
o Cellen:
▪ Fibroblasten (belangrijkst)
▪ Adipocyten
▪ Macrofaag
▪ Mestcel
▪ Plasmacel
o Extracellulaire matrix (ECM):
▪ Vezels:
▪ Collagene vezels (treksterkte)
▪ Elastische vezels (rekbaarheid)
▪ Reticulaire vezels (ondersteuning)
▪ Grondsubstantie: proteoglycanen, glycoproteïnen, glycosaminoglycanen
(negatieve lading, trekt H2O aan)
• Meestal goed doorbloed (uitzonderingen: kraakbeen, pezen)
Typen bindweefsel
• Losmazig bindweefsel (areolair)
• Vetweefsel
• Dicht bindweefsel (regelmatig/onregelmatig)
• Speciaal bindweefsel (kraakbeen, bot, bloed)
2
,Opbouw huid
De huid bestaat uit de epidermis, dermis en subcutaan weefsel. De epidermis is gevormd uit het
ectoderm. De dermis is gevormd uit het mesoderm.
De epidermis bestaat uit 5 lagen:
• Stratum corneum
Bestaat uit afgeplatte, verhoornde cellen (corneocyten/squames). Geen kernen of organellen
onder normale omstandigheden.
• Stratum lucidum (alleen in dikke huid, zoals handpalmen en voetzolen). Bestaat uit platte,
eosinofiele keratinocyten, rijk aan keratine en samengehouden door desmosomen.
Geen kernen onder normale omstandigheden.
• Stratum granulosum
Bestaat uit 3–5 lagen afgeplatte cellen die keratinisatie ondergaan.
Bevat keratohyaline granula, bestaande uit filaggrine (bindt en polymeriseert
keratinefilamenten). Lamellaire lichaampjes geven lipiden af → vorming van een waterdichte
barrière (huid impermeabel).
• Stratum spinosum
Bestaat uit polygonale keratinocyten
die via desmosomen met elkaar
verbonden zijn (stekelceluiterlijk).
Synthese van keratine en vorming
van tonofibrillen (bundels
keratinefilamenten). Metabolisch
actieve cellen met relatief grote
kernen.
• Stratum basale
Eén laag cilindrische tot kubische
cellen met hoge mitotische
activiteit → continue regeneratie
van keratinocyten. Bevat
ook melanocyten en Merkelcellen.
Cellen zijn verbonden met de basale
lamina via hemidesmosomen.
3
, 4 typen cellen in de epidermis:
• Keratinocyten
Meest voorkomende celtype.
Produceren keratine en scheiden bij weefselschade cytokinen (IL, TNF) en antimicrobiële
peptiden af. Tekortkoming peptiden: atopisch eczeem.
• Melanocyten (pigmentcellen)
Gelegen in het stratum basale.
Produceren melanine, verpakt in melanosomen, die worden overgedragen aan
keratinocyten.
Bij melanoom prolifereren melanocyten en dringen ze de dermis binnen.
Bij een naevus (moedervlek) kunnen melanocyten ook in de dermis voorkomen, maar zonder
kwaadaardige proliferatie.
• Merkelcellen
Mechanoreceptoren voor fijne tast.
Liggen in het stratum basale en staan in contact met zenuwuiteinden.
Produceren o.a. serotonine (5-HT).
• Langerhanscellen
Dendritische cellen van de adaptieve immuniteit.
Functioneren als antigeen-presenterende cellen (APC’s).
Bezitten Fc- en complementreceptoren.
Vooral aanwezig in het stratum spinosum (kan overal in epidermis voorkomen)
Basaalmembraan zone: bestaat uit type 4, 7 en 10 collageen, hemidesmosomale eiwitten, integrinen
(transmembraan-receptoren) en laminine (glycoproteïne basaalmembraan). Deficiëntie hierin zorgt
voor fragiele huid + blaren.
De epidermis en de dermis zijn met elkaar verbonden via een onregelmatige connectie van dermale
papillen en epidermale richels, door deze verbinding ontstaat er versterking tussen beide lagen. Ook
zit er een basaalmembraan.
De dermis bestaat uit 2 lagen:
- Pars papillaris (collageen I & III): areolair weefsel (losmazig) bestaat uit fibroblasten,
mestcellen, dendritische cellen en leukocyten.
o Losmazig bindweefsel
- Pars reticularis (collageen I): haarwortels, talg- en zweetklieren, zenuwen en diepe plexus
van bloedvaten die doorgaan naar het subcutaan weefsel en elastische vezels.
o Irregulair/straf bindweefsel
Arrector pilli = een gladde spier in de pars reticularis van de dermis die de haarfollikel verbindt met
de oppervlakkige dermis. Contractie van deze spier, onder invloed van het autonome zenuwstelsel,
veroorzaakt pilo-erectie (kippenvel) en leidt tot compressie van de talgklier, waardoor talg wordt
uitgescheiden.
Klieren dermis
Talgklieren
• Bestaan uit sebocyten
• Holocriene secretie: de gehele cel valt uiteen
• Product bestaat uit lipiden (talg) + celresten
• Meestal uitmondend in de haarfollikel
• Functie: smering en bescherming van huid en haar
4
