THEMAWEEK
HOORCOLLEGE ZELFMANAGEMENT
De student weet wat het belang is van zelfmanagement voor de patiënt en wat het
belang is van zelfmanagement voor goede kwaliteit van leven en zorg. De student
weet wat zelfmanagement betekent voor de patiënt.
Zelfmanagement kan leiden tot:
- Betere kwaliteit van leven
- Minder lichamelijke klachten
- Positieve effecten op angst en depressieve gevoelens
- Minder zorggebruik
De student weet wat zelfmanagement vraagt van de verpleegkundige.
- Kennis en vaardigheden
- Motivatie
- Mogelijkheden
5A-Model → methodische manier om zelfmanagement te ondersteunen.
- Achterhalen
- Adviseren
- Afspreken
- Assisteren
- Arrangeren
Zelfmanagement = het vermogen van individuen om met de symptomen, behandeling,
fysieke en psychosociale consequenties en levensstijl veranderingen die inherent zijn aan
leven met een chronische aandoening om te gaan. Zelfmanagement is nodig om de
zorgvraag de komende jaren aan te kunnen. Legt de nadruk op zelf bepalen en kwaliteit van
leven.
Eigen regie = het vermogen om je eigen leven en noodzakelijke ondersteuning te regelen
en het praktische vermogen om jezelf te redden in lichamelijk, sociaal en psychisch opzicht.
Het gaat om het zelf beslissen over je leven en zorg en ondersteuning daarbij. Onderdeel
van zelfmanagement.
Zelfredzaamheid = de mate waarin iemand zichzelf kan redden op diverse levensterreinen,
zoals lichamelijk, psychisch en cognitief functioneren met zo min mogelijk professionele
ondersteuning en zorg. Legt de nadruk op zelfstandig functioneren en zelf doen.
Wat is hierbij de rol als verpleegkundige?
● Educatie over de aandoening
● Ondersteuning bij medicatiemanagement
● Stimuleren van symptoommonitoring
● Ondersteuning bij besliskunde
● Relatie met zorgverlener
● Hulp bij actieplannen
● Hulp bij problemen oplossen
● Verandering in leefstijl
,ONDERZOEKEND VERMOGEN
De student weet hoe zij een interview moet voorbereiden met behulp van een
interview guide.
Interview guide = leidraad bij het interview.
Topic list → maakt onderdeel uit van de interview guide, bevat onderwerpen en/of vragen die
relevant zijn voor de beantwoording van de onderzoeksvraag.
De student kent de eerste stappen van de data-analyse in kwalitatief onderzoek:
transcriberen, memberchecking, fragmenteren en coderen.
Transcriberen ad verbatim = letterlijk uittypen van het interview.
Member checking = tekst (transcript) ter controle langs respondent.
Fragment = een klein relevant deel van het interview dat je in één begrip of trefwoord kunt
vatten.
Fragmenteren = bepalen van fragmenten (opdelen van het interview).
Code = omschrijving van het fragment in één begrip of trefwoord (of een paar woorden).
- Volledig coderen → inductief, van begin tot eind, antwoord is onbekend.
- Selectief coderen → deductief, op zoek naar specifieke informatie, je weet van
tevoren al waar je naar op zoek bent.
VERPLEEGKUNDIG LEIDERSCHAP
De student heeft kennis van de 11 beïnvloedingstactieken van Yukl.
Rationeel overtuigen → gebruik logische argumenten en feiten om aan te geven dat een
verzoek of voorstel uitvoerbaar is en van belang is om gestelde doelen te behalen.
Inspireren → inspelen op de waarden en idealen van een persoon of enthousiasme
opwekken om steun voor een verzoek of voorstel te verkrijgen.
Consulteren → vragen om suggesties voor verbetering of een persoon vragen om te helpen
met het plannen van een activiteit of verandering die hij of zij moet steunen of uitvoeren
(bevordert zelfmanagement).
Steun aanbieden → aanbieden van relevante ondersteuning als de persoon een verzoek
wil uitvoeren of instemt met een voorgestelde verwachting.
Voordeel tonen → uitleggen hoe het uitvoeren van een verzoek of het steunen van een
voorstel een persoon voordeel oplevert of kan helpen in zijn of haar carrière.
Gunstige sfeer creëren → complimenteren en vleien om een persoon een verzoek uit te
laten voeren of een voorstel te laten steunen.
Persoonlijk beroep doen → vragen om als vriendendienst een verzoek uit te voeren of een
voorstel te steunen, of een persoonlijke gunst vragen voor te zeggen waar het om gaat.
Onderhandelen → aanbieden van iets wat een persoon wil of aanbieden later iets terug te
doen als hij of zij instemt met een verzoek.
Coalitie sluiten → wijzen op steun van anderen of anderen inzetten om een persoon iets te
laten doen.
,Legitimeren → wijzen op legitimiteit van een verzoek of aantonen dat het gerechtvaardigd
is om het verzoek uit te voeren.
Druk uitoefenen → eisen stellen, herhaaldelijk controleren en op indringende wijze duidelijk
maken dat een persoon een voorstel of taak moet uitvoeren.
CASUS 1.1
CGO
De student kan uitleggen wat de ICF is.
ICF (International Classification of Functioning) = een model dat gebruikt kan worden om
de gezondheidstoestand van iemand in kaart te brengen. Het beschrijft het functioneren van
mensen en de factoren die daarop van invloed zijn, maar ook hoe mensen omgaan met hun
gezondheidstoestand. Vanuit drie perspectieven:
1. De mens als organisme (functioneren & anatomische eigenschappen)
2. Het menselijk handelen (activiteiten)
3. Deelname aan de samenleving (participatie)
In de ICF wordt gezondheid bekeken vanuit een biopsychosociaal model en wordt
de mens gezien als holistische eenheid.
De student kan uitleggen wat de 'Gezonde school aanpak' inhoudt.
Een gezonde leefstijl vanzelfsprekend maken voor leerlingen en studenten door met een
stappenplan te werken aan een gezondheidsthema dat de school zelf kiest. Eerst bekijk je
wat de school al doet aan het thema en dan versterk je wat goed gaat. Voor elk
gezondheidsthema werk je aan de vier pijlers van Gezonde School:
- Educatie: besteed structureel aandacht aan het gezondheidsthema in de lessen.
- Schoolomgeving: pas de fysieke en sociale omgeving van de school aan om
gezond gedrag te stimuleren.
- Signaleren: weet waaraan je vroeg gezondheids- of leefstijlproblemen onder
leerlingen of je studenten herkent.
- Beleid: leg maatregelen voor gezondheidsbevordering vast in het schoolbeleid.
VTV
De student kan indicaties benoemen voor het inbrengen van een perifeer infuus
De toe te dienen vloeistof heeft een niet of nauwelijks irriterende werking op de
bloedvatwand en deze kan niet op een andere wijze worden toegediend. De toediening is
naar verwachting kortdurend (minder dan twee weken). Er zijn drie of meer perifere aders
geschikt en beschikbaar om aan te prikken.
, De student kan contra indicaties benoemen voor het inbrengen van een perifeer
infuus
Een okselkliertoilet in de voorgeschiedenis van de patiënt aan de dominante zijde. Bij
voorkeur niet aan een paretische zijde bij een patiënt met een CVA in de voorgeschiedenis.
De benen en voeten van diabetici en patiënten met aandoeningen aan de perifere vaten
mogen nooit worden gebruikt. Ook moet worden gedacht aan het activiteitsniveau van de
patiënt en aan de verwachte duur van de behandeling met het infuus.
- Verlamd lichaamsdeel
- Littekenweefsel
- Hematoom
- Lymfeklieren verwijderd
- Trombose in de ledematen
- Slechte aderen, minder dan drie om goed aan te prikken
- Dialyseshunt
De student kent de mogelijke complicaties en nodige handelingen/interventies bij het
inbrengen van een perifeer infuus
- De ader wordt niet voldoende zichtbaar → laat patiënt meerdere malen een vuist
sluiten en openen.
- De ader voelt hard aan → conditie van de ader is niet optimaal, zoek een andere
geschikte ader.
- De ader rolt weg → fixeer de ader door de huid strak te houden.
- Er stroomt helderrood pulserend bloed in de buis of spuit → waarschijnlijk een
slagader aangeprikt, verwijder de naald, druk de punctieplaats af en leg een
drukverband aan.
- Er ontstaat zwelling → de naald heeft een ader doorboord, maak de stuwband los en
trek de naald voorzichtig uit de ader.
- De naald ligt naast de ader → corrigeer de ligging van de naald of prik opnieuw,
beweeg de naald niet van links naar rechts.
- Er komt geen bloed in de buis → bloedvat is niet goed aangeprikt, trek de buis zover
terug dat de onderdruk behouden blijft, probeer alsnog goed aan te prikken.
Complicaties
- Hematoomvorming
- Infectie
- Flebitis
- Roodheid, warmte, zwelling, pijn
- Subcutaan lopen
- Vertraagde inloopsnelheid van het infuus
- Huid rondom insteekplaats voelt koud en ziet bleek
- Een zwelling is zichtbaar
- Pijn, afhankelijk van het soort vloeistof
De student kan toelichten welke plaatsen geschikt zijn voor het inbrengen van een
perifeer infuus
Kies bij voorkeur een ader in de bovenkant van de niet-dominante onderarm van de patiënt.
De ader moet aan de oppervlakte liggen, gemakkelijk palpeerbaar zijn en zo groot dat de
naald kan worden ingebracht en vooruit kan worden geschoven. Het gebied moet vrij zijn
HOORCOLLEGE ZELFMANAGEMENT
De student weet wat het belang is van zelfmanagement voor de patiënt en wat het
belang is van zelfmanagement voor goede kwaliteit van leven en zorg. De student
weet wat zelfmanagement betekent voor de patiënt.
Zelfmanagement kan leiden tot:
- Betere kwaliteit van leven
- Minder lichamelijke klachten
- Positieve effecten op angst en depressieve gevoelens
- Minder zorggebruik
De student weet wat zelfmanagement vraagt van de verpleegkundige.
- Kennis en vaardigheden
- Motivatie
- Mogelijkheden
5A-Model → methodische manier om zelfmanagement te ondersteunen.
- Achterhalen
- Adviseren
- Afspreken
- Assisteren
- Arrangeren
Zelfmanagement = het vermogen van individuen om met de symptomen, behandeling,
fysieke en psychosociale consequenties en levensstijl veranderingen die inherent zijn aan
leven met een chronische aandoening om te gaan. Zelfmanagement is nodig om de
zorgvraag de komende jaren aan te kunnen. Legt de nadruk op zelf bepalen en kwaliteit van
leven.
Eigen regie = het vermogen om je eigen leven en noodzakelijke ondersteuning te regelen
en het praktische vermogen om jezelf te redden in lichamelijk, sociaal en psychisch opzicht.
Het gaat om het zelf beslissen over je leven en zorg en ondersteuning daarbij. Onderdeel
van zelfmanagement.
Zelfredzaamheid = de mate waarin iemand zichzelf kan redden op diverse levensterreinen,
zoals lichamelijk, psychisch en cognitief functioneren met zo min mogelijk professionele
ondersteuning en zorg. Legt de nadruk op zelfstandig functioneren en zelf doen.
Wat is hierbij de rol als verpleegkundige?
● Educatie over de aandoening
● Ondersteuning bij medicatiemanagement
● Stimuleren van symptoommonitoring
● Ondersteuning bij besliskunde
● Relatie met zorgverlener
● Hulp bij actieplannen
● Hulp bij problemen oplossen
● Verandering in leefstijl
,ONDERZOEKEND VERMOGEN
De student weet hoe zij een interview moet voorbereiden met behulp van een
interview guide.
Interview guide = leidraad bij het interview.
Topic list → maakt onderdeel uit van de interview guide, bevat onderwerpen en/of vragen die
relevant zijn voor de beantwoording van de onderzoeksvraag.
De student kent de eerste stappen van de data-analyse in kwalitatief onderzoek:
transcriberen, memberchecking, fragmenteren en coderen.
Transcriberen ad verbatim = letterlijk uittypen van het interview.
Member checking = tekst (transcript) ter controle langs respondent.
Fragment = een klein relevant deel van het interview dat je in één begrip of trefwoord kunt
vatten.
Fragmenteren = bepalen van fragmenten (opdelen van het interview).
Code = omschrijving van het fragment in één begrip of trefwoord (of een paar woorden).
- Volledig coderen → inductief, van begin tot eind, antwoord is onbekend.
- Selectief coderen → deductief, op zoek naar specifieke informatie, je weet van
tevoren al waar je naar op zoek bent.
VERPLEEGKUNDIG LEIDERSCHAP
De student heeft kennis van de 11 beïnvloedingstactieken van Yukl.
Rationeel overtuigen → gebruik logische argumenten en feiten om aan te geven dat een
verzoek of voorstel uitvoerbaar is en van belang is om gestelde doelen te behalen.
Inspireren → inspelen op de waarden en idealen van een persoon of enthousiasme
opwekken om steun voor een verzoek of voorstel te verkrijgen.
Consulteren → vragen om suggesties voor verbetering of een persoon vragen om te helpen
met het plannen van een activiteit of verandering die hij of zij moet steunen of uitvoeren
(bevordert zelfmanagement).
Steun aanbieden → aanbieden van relevante ondersteuning als de persoon een verzoek
wil uitvoeren of instemt met een voorgestelde verwachting.
Voordeel tonen → uitleggen hoe het uitvoeren van een verzoek of het steunen van een
voorstel een persoon voordeel oplevert of kan helpen in zijn of haar carrière.
Gunstige sfeer creëren → complimenteren en vleien om een persoon een verzoek uit te
laten voeren of een voorstel te laten steunen.
Persoonlijk beroep doen → vragen om als vriendendienst een verzoek uit te voeren of een
voorstel te steunen, of een persoonlijke gunst vragen voor te zeggen waar het om gaat.
Onderhandelen → aanbieden van iets wat een persoon wil of aanbieden later iets terug te
doen als hij of zij instemt met een verzoek.
Coalitie sluiten → wijzen op steun van anderen of anderen inzetten om een persoon iets te
laten doen.
,Legitimeren → wijzen op legitimiteit van een verzoek of aantonen dat het gerechtvaardigd
is om het verzoek uit te voeren.
Druk uitoefenen → eisen stellen, herhaaldelijk controleren en op indringende wijze duidelijk
maken dat een persoon een voorstel of taak moet uitvoeren.
CASUS 1.1
CGO
De student kan uitleggen wat de ICF is.
ICF (International Classification of Functioning) = een model dat gebruikt kan worden om
de gezondheidstoestand van iemand in kaart te brengen. Het beschrijft het functioneren van
mensen en de factoren die daarop van invloed zijn, maar ook hoe mensen omgaan met hun
gezondheidstoestand. Vanuit drie perspectieven:
1. De mens als organisme (functioneren & anatomische eigenschappen)
2. Het menselijk handelen (activiteiten)
3. Deelname aan de samenleving (participatie)
In de ICF wordt gezondheid bekeken vanuit een biopsychosociaal model en wordt
de mens gezien als holistische eenheid.
De student kan uitleggen wat de 'Gezonde school aanpak' inhoudt.
Een gezonde leefstijl vanzelfsprekend maken voor leerlingen en studenten door met een
stappenplan te werken aan een gezondheidsthema dat de school zelf kiest. Eerst bekijk je
wat de school al doet aan het thema en dan versterk je wat goed gaat. Voor elk
gezondheidsthema werk je aan de vier pijlers van Gezonde School:
- Educatie: besteed structureel aandacht aan het gezondheidsthema in de lessen.
- Schoolomgeving: pas de fysieke en sociale omgeving van de school aan om
gezond gedrag te stimuleren.
- Signaleren: weet waaraan je vroeg gezondheids- of leefstijlproblemen onder
leerlingen of je studenten herkent.
- Beleid: leg maatregelen voor gezondheidsbevordering vast in het schoolbeleid.
VTV
De student kan indicaties benoemen voor het inbrengen van een perifeer infuus
De toe te dienen vloeistof heeft een niet of nauwelijks irriterende werking op de
bloedvatwand en deze kan niet op een andere wijze worden toegediend. De toediening is
naar verwachting kortdurend (minder dan twee weken). Er zijn drie of meer perifere aders
geschikt en beschikbaar om aan te prikken.
, De student kan contra indicaties benoemen voor het inbrengen van een perifeer
infuus
Een okselkliertoilet in de voorgeschiedenis van de patiënt aan de dominante zijde. Bij
voorkeur niet aan een paretische zijde bij een patiënt met een CVA in de voorgeschiedenis.
De benen en voeten van diabetici en patiënten met aandoeningen aan de perifere vaten
mogen nooit worden gebruikt. Ook moet worden gedacht aan het activiteitsniveau van de
patiënt en aan de verwachte duur van de behandeling met het infuus.
- Verlamd lichaamsdeel
- Littekenweefsel
- Hematoom
- Lymfeklieren verwijderd
- Trombose in de ledematen
- Slechte aderen, minder dan drie om goed aan te prikken
- Dialyseshunt
De student kent de mogelijke complicaties en nodige handelingen/interventies bij het
inbrengen van een perifeer infuus
- De ader wordt niet voldoende zichtbaar → laat patiënt meerdere malen een vuist
sluiten en openen.
- De ader voelt hard aan → conditie van de ader is niet optimaal, zoek een andere
geschikte ader.
- De ader rolt weg → fixeer de ader door de huid strak te houden.
- Er stroomt helderrood pulserend bloed in de buis of spuit → waarschijnlijk een
slagader aangeprikt, verwijder de naald, druk de punctieplaats af en leg een
drukverband aan.
- Er ontstaat zwelling → de naald heeft een ader doorboord, maak de stuwband los en
trek de naald voorzichtig uit de ader.
- De naald ligt naast de ader → corrigeer de ligging van de naald of prik opnieuw,
beweeg de naald niet van links naar rechts.
- Er komt geen bloed in de buis → bloedvat is niet goed aangeprikt, trek de buis zover
terug dat de onderdruk behouden blijft, probeer alsnog goed aan te prikken.
Complicaties
- Hematoomvorming
- Infectie
- Flebitis
- Roodheid, warmte, zwelling, pijn
- Subcutaan lopen
- Vertraagde inloopsnelheid van het infuus
- Huid rondom insteekplaats voelt koud en ziet bleek
- Een zwelling is zichtbaar
- Pijn, afhankelijk van het soort vloeistof
De student kan toelichten welke plaatsen geschikt zijn voor het inbrengen van een
perifeer infuus
Kies bij voorkeur een ader in de bovenkant van de niet-dominante onderarm van de patiënt.
De ader moet aan de oppervlakte liggen, gemakkelijk palpeerbaar zijn en zo groot dat de
naald kan worden ingebracht en vooruit kan worden geschoven. Het gebied moet vrij zijn
