Omgaan met
beroepsdilemma’s in de
GGZ
NAAM: ELA ERAYABAKAN
VAK:C47- OMGAAN MET BEROEPSDILEMMA’S
LOCATIE: HOGESCHOOL SAXION PARTTIME SCHOOL DEVENTER
STUDENTNUMMER: 578540
EMAIL:
DOCENT: SARA LAURIJSSEN
EMAIL DOCENT:
INLEVERDATUM: 23 JANUARI 2026
1
, Casus
Het morele dilemma
Morele vraag
Waarom dit een moreel dilemma is
Handelingsopties
Wetgeving
Beroepscode
Plichtethiek – in deze casus – argumenten
Inhoudsopgave Gevolgenethiek – in deze casus – argumenten
Deugdenethiek – in deze casus – argumenten
Zorgethiek – in deze casus - argumenten
Afweging
Morele beslissing
Plan van aanpak
Morele schade& herstel
Literatuurlijst
2
, Casus
Mijn casus komt uit mijn werk binnen een herstelgerichte GGZ-stadkliniek. Het gaat om een 64-jarige vrijwillig
opgenomen cliënt met autisme, dwangmatig gedrag, angst en beperkte emotieregulatie. In de dagelijkse
praktijk valt op dat hij sterk vastloopt in herhalende vragen, onrustig rondloopt over de afdeling, verbaal
ontregeld raakt wanneer iets niet gaat zoals hij het verwacht, en bij oplopende spanning dreigt te escaleren
richting agressie. Dit leidt regelmatig tot onveiligheidsmomenten voor hemzelf, medecliënten en collega’s.
Doordat hij snel overprikkeld raakt en moeilijk kan schakelen, ontstaan er situaties waarbij hij dwingend komt
eisen, gefixeerd raakt op thema’s (zoals geld of controle), of verbaal dreigend wordt wanneer grenzen
worden aangegeven. Tijdens drukke momenten op de afdeling kan dit een grote impact hebben op de
groepsdynamiek en voelen collega’s zich genoodzaakt om acuut in te grijpen. Tegelijkertijd ervaart hij
begrenzing al snel als afwijzing, wat maakt dat zijn spanning juist verder oploopt.
Om spanning en onrust te voorkomen is er een kamerprogramma opgesteld: na een duidelijke
waarschuwing dient hij vier uur op zijn kamer te verblijven om prikkels te verminderen en escalatie te
voorkomen. De cliënt weigert dit regelmatig, geeft aan het niet eerlijk te vinden en voelt zich door deze
maatregel onbegrepen. Hierdoor ontstaat een dilemma tussen enerzijds het respecteren van zijn
autonomie als vrijwillige cliënt, en anderzijds het bieden van veiligheid, voorspelbaarheid en duidelijke
grenzen voor hemzelf en de rest van de afdeling.
Dilemma’s tussen autonomie van de cliënt en veiligheid van de omgeving komen
vaker voor binnen de GGZ en worden in de literatuur beschreven als moreel
complexe situaties die kunnen leiden tot morele stress bij zorgverleners (KNMG,
2017).
3
beroepsdilemma’s in de
GGZ
NAAM: ELA ERAYABAKAN
VAK:C47- OMGAAN MET BEROEPSDILEMMA’S
LOCATIE: HOGESCHOOL SAXION PARTTIME SCHOOL DEVENTER
STUDENTNUMMER: 578540
EMAIL:
DOCENT: SARA LAURIJSSEN
EMAIL DOCENT:
INLEVERDATUM: 23 JANUARI 2026
1
, Casus
Het morele dilemma
Morele vraag
Waarom dit een moreel dilemma is
Handelingsopties
Wetgeving
Beroepscode
Plichtethiek – in deze casus – argumenten
Inhoudsopgave Gevolgenethiek – in deze casus – argumenten
Deugdenethiek – in deze casus – argumenten
Zorgethiek – in deze casus - argumenten
Afweging
Morele beslissing
Plan van aanpak
Morele schade& herstel
Literatuurlijst
2
, Casus
Mijn casus komt uit mijn werk binnen een herstelgerichte GGZ-stadkliniek. Het gaat om een 64-jarige vrijwillig
opgenomen cliënt met autisme, dwangmatig gedrag, angst en beperkte emotieregulatie. In de dagelijkse
praktijk valt op dat hij sterk vastloopt in herhalende vragen, onrustig rondloopt over de afdeling, verbaal
ontregeld raakt wanneer iets niet gaat zoals hij het verwacht, en bij oplopende spanning dreigt te escaleren
richting agressie. Dit leidt regelmatig tot onveiligheidsmomenten voor hemzelf, medecliënten en collega’s.
Doordat hij snel overprikkeld raakt en moeilijk kan schakelen, ontstaan er situaties waarbij hij dwingend komt
eisen, gefixeerd raakt op thema’s (zoals geld of controle), of verbaal dreigend wordt wanneer grenzen
worden aangegeven. Tijdens drukke momenten op de afdeling kan dit een grote impact hebben op de
groepsdynamiek en voelen collega’s zich genoodzaakt om acuut in te grijpen. Tegelijkertijd ervaart hij
begrenzing al snel als afwijzing, wat maakt dat zijn spanning juist verder oploopt.
Om spanning en onrust te voorkomen is er een kamerprogramma opgesteld: na een duidelijke
waarschuwing dient hij vier uur op zijn kamer te verblijven om prikkels te verminderen en escalatie te
voorkomen. De cliënt weigert dit regelmatig, geeft aan het niet eerlijk te vinden en voelt zich door deze
maatregel onbegrepen. Hierdoor ontstaat een dilemma tussen enerzijds het respecteren van zijn
autonomie als vrijwillige cliënt, en anderzijds het bieden van veiligheid, voorspelbaarheid en duidelijke
grenzen voor hemzelf en de rest van de afdeling.
Dilemma’s tussen autonomie van de cliënt en veiligheid van de omgeving komen
vaker voor binnen de GGZ en worden in de literatuur beschreven als moreel
complexe situaties die kunnen leiden tot morele stress bij zorgverleners (KNMG,
2017).
3
