Jeugd en strafrecht samenvatting literatuur
Week 1 3
Hoorcollege week 1 3
Werkgroep week 1 10
Stelling 1 10
Stelling 2: 11
Stelling 3: 12
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, hoofdstuk 8 + paragrafen 9.1, 9.2 en 9.4 + paragrafen 10.1 en 10.2 14
Hoofdstuk 9 – Het jeugdstrafprocesrecht 22
Hoofdstuk 10 – Het jeugdsanctierecht 23
Y.N. van den Brink, M.R. Bruning & T. Liefaard, ‘Kinderrechten en het strafrecht: Over 'kindbeelden', functies van strafrecht
en de rechten van minderjarige verdachten en slachtoffers’ 26
Y.N. van den Brink & E.M. Mijnarends, ‘General Comment No. 24 – nieuw elan voor het jeugdstrafrecht: Over
leeftijdsgrenzen, ‘diversion’ en de bredere implicaties voor het jeugdstrafrecht’, Boom Strafblad 2020, afl. 1, p. 7-15. Zie
hier 29
I. Weijers, ‘Geschiedenis van het jeugdstrafrecht’, in: Jeugdstrafrecht in internationaal perspectief, Den Haag: Boom
Criminologie 2021, p. 83-102. 32
Week 2 36
Hoorcollege week 2 36
Werkgroep week 2 46
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, paragraaf 9.5 t/m 9.6.3. 52
M. Jeltes, ‘De rechtspositie van aangehouden minderjarige verdachten in de eerste fase van het strafrechtelijk onderzoek’,
Boom Strafblad 2020/1, p. 20-26. 58
Conclusie A-G Spronken, 12 december 2023, ECLI:NL:PHR:2023:1128 (Consultatie- en verhoorbijstand voor
niet-aangehouden minderjarige verdachte) 61
Hoge Raad 18 november 2025, ECLI:NL:HR:2025:1703 (Vervolging na afronding Halt-project) 63
EU Richtlijn 2016/800 betreffende procedurele waarborgen voor kinderen die verdachte of beklaagde zijn in een
strafprocedure. 65
Richtlijn en kader strafvordering jeugd incl. strafmaten Halt (2021R001), Stcrt. 2021, 2578. Z 66
Aanwijzing OM-strafbeschikking (2022A003), Stcrt. 2022, 9133. 67
Week 3 68
Hoorcollege week 3 68
Werkgroep week 3 77
Stelling 4: 78
Stelling 5: 79
Stelling 6: 80
Handboek Bruning - Van den Brink & Punselie 2024, paragraaf 9.6.4. 82
Y.N. van den Brink - Voorlopige hechtenis van jeugdigen in Nederland. Een kinder- en mensenrechtenperspectief op wet,
praktijk en recente ontwikkelingen 84
Y.N. van den Brink - Ongelijkheid ontrafeld. Een empirische verkenning van mogelijke katalysatoren van ongelijkheid in het
besluitvormingsproces over voorlopige hechtenis van jeugdige verdachten 87
E.P. Schmidt- Vrijheidsbeneming op maat 91
Y.N. van den Brink & C.M. Lanskey - Waar komen ongelijkheden in het jeugdstrafrecht vandaan? 92
Week 4 96
Hoorcollege week 4 96
Werkgroep week 4 104
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, paragrafen 9.7 en 9.8. 111
I. Weijers & J. uit Beijerse - Een eeuw jeugdstrafrechter: hoog tijd voor herbezinning op zijn rol’, NJB 2022/747 118
1
, K.E. Hepping- Het betrekken van ouders in de jeugdbeschermings- en de jeugdstraf-procedure. Wat beter kan in de
Nederlandse wet- en regelgeving 120
E.A.A. van Kalveen- Kindvriendelijke rechtspraak – wat valt te verwachten voor het jeugdstrafrecht? 123
Hoge Raad 9 december 2025, ECLI:NL:HR:2025:1875 (Redelijke termijn jeugdstrafzaken) 126
EHRM 16 december 1999, Appl. nr. 24724/94, T. v. Verenigd Koninkrijk (Effectieve participatie van jeugdigen in het
strafproces 128
Week 5 131
Hoorcollege week 5 131
Werkgroep week 5 140
Stelling 7: 140
Stelling 8: 141
Stelling 9: 141
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, hoofdstuk 10 (met uitzondering van par. 10.4.2, 10.5, 10.6.4, 10.9.3 en
10.9.4). 143
Y.N. van den Brink & N. Lynch, ‘Beyond the Life Sentence - A Children's Rights Lens on Sentencing for Murder’, The
International Journal of Children's Rights 2021/29(4), p. 972-1005. 153
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 23 december 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:11774 (Afwijzing omzetting PIJ naar TBS) 159
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 15 november 2022, ECLI:NL:RBZWB:2022:6753 (Toepassing volwassenstrafrecht op
minderjarige) 162
Conclusie A-G Lückers, 16 januari 2024, ECLI:NL:PHR:2024:64 (Toepassing volwassenstrafrecht op minderjarige en IVRK).
165
Hoge Raad 18 november 2025, ECLI:NL:HR:2025:1701 (Taakstrafverbod jeugdstrafrecht) 168
Week 6 171
Hoorcollege week 6 171
Werkgroep week 6 176
N. Lynch, ‘“The Other Child” – The Rights of the Child Victim in the Youth Justice System’, The International Journal of
Children's Rights 2018/26(2), p. 228-250. Zie Canvas 181
J.E. Sondorp & C.E. Hoogeveen, De bescherming van minderjarige slachtoffers. Implementatie van internationale
voorschrift in nationale wet- en regelgeving en in de praktijk, Woerden: Van Montfoort (WODC-rapport) 2020, p. 2-8 183
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, par. 9.8.8. 185
D. Youssef, ‘Onzichtbaar beschermd? Een kinderrechtenperspectief op de positie van minderjarige slachtoffers van seksueel
geweld in het strafproces’, NTS 2025, afl. 5, p. 286-296. 186
H. Otgaar, M. Jelicic & H. Merckelbach, ‘Het kind als getuige: enkele misvattingen’, Expertise & Recht 2014/1, p. 20-26. 189
Week 7 191
Hoorcollege week 7 191
J. ten Voorde, ‘Schade in de virtuele wereld: de casus virtuele grooming’, Netherlands Journal 195
of Legal Philosophy, 2017/2, p. 177-195. 195
R.F. Aksay & M.W. Kouwenberg, 'Consensuele sexting tussen minderjarigen: een bespreking van de exceptie', Nederlands
Tijdschrift voor Strafrecht 2021/5, p. 297-310. Zie hier 199
A.E. de Hingh, 'Het wetsvoorstel seksuele misdrijven. Over online én offline sexchatten en het 203
opsporen van het online seksueel benaderen van kinderen', Computerrecht 2023/3, p. 10-18. 203
Kamerstukken II 2022-2023, 36 222, nr. 3 (MvT Wet Seksuele Misdrijven), par. 3.3 (p. 23-26). 207
Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 22 juni 2022, ECLI:NL:GHSHE:2022:2036 (Ontucht tussen 209
minderjarigen) 209
EHRM 16 februari 2021, Appl. nrs. 77587/12 en 74603/12, V.C.L. en A.N. t. Verenigd Koninkrijk, 210
m.nt. Rijken 210
2
,Week 1
Hoorcollege week 1
Bijzondere positie van jeugd in strafrecht
● Verdachten/veroordeelden + slachtoffers/getuigen
● Internationale consensus (o.a. IVRK) dat er anders met jongeren moet worden omgegaan dan met
volwassenen. Alle landen behalve VS heeft het verdrag aangenomen
● Verschillen tussen landen + door de tijd heen
○ Historische, culturele, sociale, politieke context
○ Ontwikkelingen in wetenschap, maatschappij, politiek, recht (opkomst van internationale mensen
en kinderrechten)
● Positie jeugdige in strafrecht:
○ ‘Kindbeeld’
○ Visie op strafrecht
Kindbeelden
● Paternalisme
○ Weinig autonomie en moeten beschermd worden. Geen gelijke rechten maar bijzondere rechten
● Liberation
○ Gaat uit van het heel andere uiterste, kinderen zijn volwaardige burgers, geef een stem en gelijke
rechten met volwassenen.
● Welfare
○
● Emancipation
○ Hier nu meest in Nederland
● Nederlandse JSR: van paternalistisch naar emancipatoir kindbeeld
● Invloed IVRK van groot belang geweest
3
, Visie op het jeugdstrafrecht
● Welfare
○ Vlaanderen heeft minimumleeftijd 18 dus geen jeugdstrafrecht. Op papier daardoor
minimumleeftijd heel hoog
○ Nederland heeft geen min leeftijd gehad dus daardoor heel laag op papier.
● Justice
○
● NL jeugdstrafrecht: mix van ‘justice’ en ‘welfare’ model
● Minimumwaarborgen IVRK
Visie op strafrecht: bescherming minderjarige s.o.
Internationaal + nationaal recht:
● Specifieke strafbepalingen: bescherming minderjarigen
● Groeiende aandacht voor rechten en participatie s.o. in strafproces
Dilemma’s:
● Grenzen van het strafrecht: proactief preventief optreden?
● Kindbeeld s.o.: bescherming versus autonomie + rol strafrecht?
● Child-on-child crime’: conflicterende kindbeelden + rol strafrecht?
● Jeugdige zowel verdachte als slachtoffer: rol strafrecht?
Grondslagen van jeugdstrafrecht
Casus Drillrap steekpartij
● Het betreft een 17-jarige verdachte die wordt vervolgd wegens poging tot doodslag en verboden
wapenbezit.
● Een man reed met zijn auto en zag hoe een groep jongeren een jongen aanviel. Hij zag dat er gebruik werd
gemaakt van kapmessen en is vervolgens met zijn auto op de groep ingereden. Eén jongen werd
aangehouden, een tweede jongen wist te ontkomen en een derde betrokkene bleek later te zijn
doodgestoken.
4
Week 1 3
Hoorcollege week 1 3
Werkgroep week 1 10
Stelling 1 10
Stelling 2: 11
Stelling 3: 12
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, hoofdstuk 8 + paragrafen 9.1, 9.2 en 9.4 + paragrafen 10.1 en 10.2 14
Hoofdstuk 9 – Het jeugdstrafprocesrecht 22
Hoofdstuk 10 – Het jeugdsanctierecht 23
Y.N. van den Brink, M.R. Bruning & T. Liefaard, ‘Kinderrechten en het strafrecht: Over 'kindbeelden', functies van strafrecht
en de rechten van minderjarige verdachten en slachtoffers’ 26
Y.N. van den Brink & E.M. Mijnarends, ‘General Comment No. 24 – nieuw elan voor het jeugdstrafrecht: Over
leeftijdsgrenzen, ‘diversion’ en de bredere implicaties voor het jeugdstrafrecht’, Boom Strafblad 2020, afl. 1, p. 7-15. Zie
hier 29
I. Weijers, ‘Geschiedenis van het jeugdstrafrecht’, in: Jeugdstrafrecht in internationaal perspectief, Den Haag: Boom
Criminologie 2021, p. 83-102. 32
Week 2 36
Hoorcollege week 2 36
Werkgroep week 2 46
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, paragraaf 9.5 t/m 9.6.3. 52
M. Jeltes, ‘De rechtspositie van aangehouden minderjarige verdachten in de eerste fase van het strafrechtelijk onderzoek’,
Boom Strafblad 2020/1, p. 20-26. 58
Conclusie A-G Spronken, 12 december 2023, ECLI:NL:PHR:2023:1128 (Consultatie- en verhoorbijstand voor
niet-aangehouden minderjarige verdachte) 61
Hoge Raad 18 november 2025, ECLI:NL:HR:2025:1703 (Vervolging na afronding Halt-project) 63
EU Richtlijn 2016/800 betreffende procedurele waarborgen voor kinderen die verdachte of beklaagde zijn in een
strafprocedure. 65
Richtlijn en kader strafvordering jeugd incl. strafmaten Halt (2021R001), Stcrt. 2021, 2578. Z 66
Aanwijzing OM-strafbeschikking (2022A003), Stcrt. 2022, 9133. 67
Week 3 68
Hoorcollege week 3 68
Werkgroep week 3 77
Stelling 4: 78
Stelling 5: 79
Stelling 6: 80
Handboek Bruning - Van den Brink & Punselie 2024, paragraaf 9.6.4. 82
Y.N. van den Brink - Voorlopige hechtenis van jeugdigen in Nederland. Een kinder- en mensenrechtenperspectief op wet,
praktijk en recente ontwikkelingen 84
Y.N. van den Brink - Ongelijkheid ontrafeld. Een empirische verkenning van mogelijke katalysatoren van ongelijkheid in het
besluitvormingsproces over voorlopige hechtenis van jeugdige verdachten 87
E.P. Schmidt- Vrijheidsbeneming op maat 91
Y.N. van den Brink & C.M. Lanskey - Waar komen ongelijkheden in het jeugdstrafrecht vandaan? 92
Week 4 96
Hoorcollege week 4 96
Werkgroep week 4 104
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, paragrafen 9.7 en 9.8. 111
I. Weijers & J. uit Beijerse - Een eeuw jeugdstrafrechter: hoog tijd voor herbezinning op zijn rol’, NJB 2022/747 118
1
, K.E. Hepping- Het betrekken van ouders in de jeugdbeschermings- en de jeugdstraf-procedure. Wat beter kan in de
Nederlandse wet- en regelgeving 120
E.A.A. van Kalveen- Kindvriendelijke rechtspraak – wat valt te verwachten voor het jeugdstrafrecht? 123
Hoge Raad 9 december 2025, ECLI:NL:HR:2025:1875 (Redelijke termijn jeugdstrafzaken) 126
EHRM 16 december 1999, Appl. nr. 24724/94, T. v. Verenigd Koninkrijk (Effectieve participatie van jeugdigen in het
strafproces 128
Week 5 131
Hoorcollege week 5 131
Werkgroep week 5 140
Stelling 7: 140
Stelling 8: 141
Stelling 9: 141
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, hoofdstuk 10 (met uitzondering van par. 10.4.2, 10.5, 10.6.4, 10.9.3 en
10.9.4). 143
Y.N. van den Brink & N. Lynch, ‘Beyond the Life Sentence - A Children's Rights Lens on Sentencing for Murder’, The
International Journal of Children's Rights 2021/29(4), p. 972-1005. 153
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 23 december 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:11774 (Afwijzing omzetting PIJ naar TBS) 159
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 15 november 2022, ECLI:NL:RBZWB:2022:6753 (Toepassing volwassenstrafrecht op
minderjarige) 162
Conclusie A-G Lückers, 16 januari 2024, ECLI:NL:PHR:2024:64 (Toepassing volwassenstrafrecht op minderjarige en IVRK).
165
Hoge Raad 18 november 2025, ECLI:NL:HR:2025:1701 (Taakstrafverbod jeugdstrafrecht) 168
Week 6 171
Hoorcollege week 6 171
Werkgroep week 6 176
N. Lynch, ‘“The Other Child” – The Rights of the Child Victim in the Youth Justice System’, The International Journal of
Children's Rights 2018/26(2), p. 228-250. Zie Canvas 181
J.E. Sondorp & C.E. Hoogeveen, De bescherming van minderjarige slachtoffers. Implementatie van internationale
voorschrift in nationale wet- en regelgeving en in de praktijk, Woerden: Van Montfoort (WODC-rapport) 2020, p. 2-8 183
Handboek Bruning, Van den Brink & Punselie 2024, par. 9.8.8. 185
D. Youssef, ‘Onzichtbaar beschermd? Een kinderrechtenperspectief op de positie van minderjarige slachtoffers van seksueel
geweld in het strafproces’, NTS 2025, afl. 5, p. 286-296. 186
H. Otgaar, M. Jelicic & H. Merckelbach, ‘Het kind als getuige: enkele misvattingen’, Expertise & Recht 2014/1, p. 20-26. 189
Week 7 191
Hoorcollege week 7 191
J. ten Voorde, ‘Schade in de virtuele wereld: de casus virtuele grooming’, Netherlands Journal 195
of Legal Philosophy, 2017/2, p. 177-195. 195
R.F. Aksay & M.W. Kouwenberg, 'Consensuele sexting tussen minderjarigen: een bespreking van de exceptie', Nederlands
Tijdschrift voor Strafrecht 2021/5, p. 297-310. Zie hier 199
A.E. de Hingh, 'Het wetsvoorstel seksuele misdrijven. Over online én offline sexchatten en het 203
opsporen van het online seksueel benaderen van kinderen', Computerrecht 2023/3, p. 10-18. 203
Kamerstukken II 2022-2023, 36 222, nr. 3 (MvT Wet Seksuele Misdrijven), par. 3.3 (p. 23-26). 207
Gerechtshof ’s-Hertogenbosch 22 juni 2022, ECLI:NL:GHSHE:2022:2036 (Ontucht tussen 209
minderjarigen) 209
EHRM 16 februari 2021, Appl. nrs. 77587/12 en 74603/12, V.C.L. en A.N. t. Verenigd Koninkrijk, 210
m.nt. Rijken 210
2
,Week 1
Hoorcollege week 1
Bijzondere positie van jeugd in strafrecht
● Verdachten/veroordeelden + slachtoffers/getuigen
● Internationale consensus (o.a. IVRK) dat er anders met jongeren moet worden omgegaan dan met
volwassenen. Alle landen behalve VS heeft het verdrag aangenomen
● Verschillen tussen landen + door de tijd heen
○ Historische, culturele, sociale, politieke context
○ Ontwikkelingen in wetenschap, maatschappij, politiek, recht (opkomst van internationale mensen
en kinderrechten)
● Positie jeugdige in strafrecht:
○ ‘Kindbeeld’
○ Visie op strafrecht
Kindbeelden
● Paternalisme
○ Weinig autonomie en moeten beschermd worden. Geen gelijke rechten maar bijzondere rechten
● Liberation
○ Gaat uit van het heel andere uiterste, kinderen zijn volwaardige burgers, geef een stem en gelijke
rechten met volwassenen.
● Welfare
○
● Emancipation
○ Hier nu meest in Nederland
● Nederlandse JSR: van paternalistisch naar emancipatoir kindbeeld
● Invloed IVRK van groot belang geweest
3
, Visie op het jeugdstrafrecht
● Welfare
○ Vlaanderen heeft minimumleeftijd 18 dus geen jeugdstrafrecht. Op papier daardoor
minimumleeftijd heel hoog
○ Nederland heeft geen min leeftijd gehad dus daardoor heel laag op papier.
● Justice
○
● NL jeugdstrafrecht: mix van ‘justice’ en ‘welfare’ model
● Minimumwaarborgen IVRK
Visie op strafrecht: bescherming minderjarige s.o.
Internationaal + nationaal recht:
● Specifieke strafbepalingen: bescherming minderjarigen
● Groeiende aandacht voor rechten en participatie s.o. in strafproces
Dilemma’s:
● Grenzen van het strafrecht: proactief preventief optreden?
● Kindbeeld s.o.: bescherming versus autonomie + rol strafrecht?
● Child-on-child crime’: conflicterende kindbeelden + rol strafrecht?
● Jeugdige zowel verdachte als slachtoffer: rol strafrecht?
Grondslagen van jeugdstrafrecht
Casus Drillrap steekpartij
● Het betreft een 17-jarige verdachte die wordt vervolgd wegens poging tot doodslag en verboden
wapenbezit.
● Een man reed met zijn auto en zag hoe een groep jongeren een jongen aanviel. Hij zag dat er gebruik werd
gemaakt van kapmessen en is vervolgens met zijn auto op de groep ingereden. Eén jongen werd
aangehouden, een tweede jongen wist te ontkomen en een derde betrokkene bleek later te zijn
doodgestoken.
4
