Dit is een samenvatting van ‘Coachen 3.0, Deel 1 Motiverende gespreksvoering’ geschreven
door Sergio van der Pluijm.
Hoofdstuk 1
Een open, nieuwsgierig en oprecht geïnteresseerde houding is de basis voor de MVG
methode
MGV is een samenwerking gerichte, doelgerichte gespreksstijl met bijzondere aandacht voor
verandertaal. MGV is ontworpen om de persoonlijke motivatie en het commitment voor een
bepaald doel te versterken door het ontlokken en verkennen van iemands eigen redenen om
te veranderen in een sfeer van acceptatie en compassie
➔ Bij MGV is er altijd sprake van een voorkeursrichting bv. een gezondere leefstijl,
effectief studie gedrag, participatie op de arbeidsmarkt
➔ Met verandertaal wordt bedoeld: alles wat de coachee zegt, dat voor verandering is
of tegen de huidige gang van zaken
Hoe beter jij naar de coachee luistert, hoe meer de coachee open zal staan voor wat jij te
vertellen hebt
Ambivalentie: aan de ene kant wel willen veranderen en aan de andere kan ook niet.
Ineffectief gedrag: heeft weliswaar een functie maar keert zich tegen je op de lange termijn
Amotivatie: Zaken die we echt niet willen doen, omdat ze bijvoorbeeld tegen onze waarden
en normen ingaan/ we denken dat we het niet kunnen/ we het te eng vinden
Gecontroleerde motivatie: iets doen omdat er anders een vorm van straf volgd
Intrinsieke motivatie: je vind de activiteit zelf leuk om te doen
Autonome motivatie: activiteiten die je niet altijd prettig of leuk vind maar waarvan je wel
vind dat je ze moet doen omdat ze vaak verbonden zijn aan waarden of persoonlijke doelen.
(denk aan fitnessen, tanden poetsen en de hond uitlaten).
➔ MGV richt zich vooral op autonome motivatie
➔ Autonome motivatie kan ook veranderen in intrinsieke motivatie
MGV kan in veel verschillende werkvelden worden ingezet. Uit de meeste onderzoeken
komt naar voren dat het een significant, positief effect heeft. Het lijkt daarbij een significant
beter effect te hebben dan de standaard behandelingen. De positieve effecten zijn onder
meer gevonden bij gezondheidsbevorderende gedragsverandering en voor therapietrouw.
MGV kan worden ingezet als opzichzelfstaande methode/ voortraject van een behandeling
in de gezondheidszorg. Kan ook worden geïntegreerd met cognitieve gedragstherapie
MGV lijkt goed te werken voor mensen met gewoontegedrag dat op de een of andere
manier problematisch is.
MGV kan worden toegepast op kinderen vanaf 12 jaar. Het sluit ook goed aan op pubers
vanwege het ondersteunen van de autonomie.
,Als mensen om welke reden dan ook niet wilsbekwaam zijn, is MGV niet de goede keuze.
Het is namelijk niet raadzaam iemand tegen te spreken op zijn eigen verantwoordelijkheid
als hij die niet op zich kan nemen. Om dan de veiligheid te waarborgen is dan een meer
sturende aanpak nodig.
Als de coachee niet (geheel) vrijwillig voor coaching heeft gekozen (denk aan kinder- en
jeugdbescherming, onderwijs, dienst, reclassering, verslavingszorg en gevangenis), is MGV
bewezen als goede conversatiestijl.
Tot slot is MGV ook niet geschikt voor mensen die al gemotiveerd zijn. Hierbij is een
oplossingsgerichte methode passender.
MGV is GEEN:
● Geen therapievorm (het doel is, anders dan bij therapie, motivatie versterken)
● Niet hetzelfde als ‘neutraal counselen’ (er is namelijk een voorkeursrichting bij de
professional)
● Geen manipulatie trucje
● Niet een of ander techniekje (meer een manier van zijn met de cliënten)
● Niet gemakkelijk te leren maar oefening baart kunst
● Geen wondermiddel (als iemand bijv heel gemotiveerd is, maar weinig zelf
vertrouwen heeft in zijn eigen kunnen, is oplossingsgericht meer op zijn plaats. Als
iemand vermijdend of vastzit in allerlei overtuigingen, heeft ACT de voorkeur.
● Geen peptalk (je luistert namelijk meer dan je praat)
Hoofdstuk 2
Bij ambivalentie is er vaak een dubbel gevoel omdat het probleem vaak een lust en een last
is. Daarbij is het belangrijk dat er goed geluisterd wordt naar beide (eerst positieve kanten,
eindigen met negatieve kanten) en dat het volledig bespreekbaar is. Dit kan alleen als de
coachee zich veilig en geaccepteerd voelt. Daarom moeten wij onze reparatie reflex
inhouden tot de ambivalentie van de coachee verdwijnt.
➔ De reparatiereflex werkt averechts en kan op allerlei manieren, denk aan:
◆ Overtuigen (met argumenten die ze waarschijnlijk al kennen)
◆ Oordelen (verbaal of nonverbaal)
◆ Onmiddellijk oplossingen aandragen
◆ Ongevraagd adviezen aandragen
◆ het probleem analyseren zonder dat hierom is gevraagd/ de les lezen
◆ moraliseren of berispen
◆ kil confronteren
◆ waarschuwen over onheil in de toekomst
◆ half luisteren (ogenschijnlijk luisteren maar ondertussen hard nadenken over
je volgende vraag)
Ambivalentie werkt als een wipwap. Hoe meer gewicht jij aan de ene kant legt, hoe meer
gewicht de coachee er aan de andere kant legt. Hierdoor wordt de kans op verandering
kleiner. Dit kun je herkennen als veel van de argumenten van de coachee beginnen met ‘ja
maar…’
, Als je prille verander wensen hoort, stel je je nieuwsgierig op en gaat LSD’en (Luisteren,
Samenvatten, Doorvragen) zodat de verandertaal sterker wordt.
Voorbereidende verandertaal: coachee is voorzichtig aan het nadenken over verandering
Mobiliserende verandertaal: er is al een zekere vastberadenheid en de coachee
overweegt zelfs concrete stappen te zetten
Soorten verandertaal (kunnen ook voorkomen als behoudtaal)
WeRKeN (Willen, Redeneren, Kunnen, Noodzaak) en CASH (Commitment, Actietaal,
Stappen zetten, Hoop houden
➔ Willen: ik wil graag gezond ouder worden (alles wat iemand zegt te willen in de
voorkeursrichting, of zegt niet meer te willen mbt het problematische gedrag valt
onder taal van willen)
➔ Redeneren: omdat ik dan lekkerder in mijn vel zit (persoonlijke redenen van de
coachee zijn van belang)
➔ Kunnen: Ik heb eerder een dieet volgehouden dus ik weet dat ik dit kan (zolang de
coachee zelf geen mogelijkheden ziet om te veranderen zullen zij weinig
ondernemen. Maak onderscheid tussen ‘feitelijke mogelijkheden’ en ‘geloof in eigen
kunnen’. Geloof in eigen kunnen kun je aanwakkeren door vertrouwenstaal uit te
lokken. Over de feitelijke mogelijkheden kun je objectieve informatie verschaffen en
eventuele misvattingen kun je voorzichtig uitdagen.)
➔ Noodzaak: ‘’Volgens de huisarts/ familielid/ baas moet er snel iets veranderen
➔ Commitment: ‘’ik spreek met mezelf af dat ik in 6 maanden tijd 15 kilo afval’’
(Commitment van coachee inschatten bv door te kijken naar verschil tussen ‘’ik ga
proberen om..’ en ‘’ik ga dit doen’’)
➔ Actietaal: ‘’Misschien moet ik eens....’’ (Acties die overwogen worden, minder sterk
dan commitment maar de moeite zeker waard om aan te moedigen en uit te vragen
➔ Stappen zetten: ‘’Ik heb nu al een beetje uitgezocht welke dieten er zijn’’
➔ Hoop houden: ‘’Gelukkig heb ik een fijne vriendin die mee doet’’ (Om hoop uit te
lokken kan de volgende vraag gesteld worden: ‘Waar hoop je op?’
Soms zegt de coachee iets waarbij je aanvoelt dat het met verandering te maken heeft
zonder dat het direct in 1 van deze hokjes geplaatst kan worden. Ga dan op je intuïtie af, en
vraag nieuwsgierig door
Behoudtaal: ‘Alle uitingen van de coachee die tegen verandering pleiten en voor de status
quo’’ (Ja, maar..)
❖ Wees je ervan bewust dat de kans op verandering kleiner wordt als jouw coachee
behoud taal spreekt. Hoe meer jij aan het ‘repareren’ bent, hoe meer de coachee
argumenten zal geven en zichzelf zal overtuigen. Dit werkt gelukkig ook de andere
kant om
❖ Het is ook een noodzakelijk kwaad: Laat zien dat je de ander in zijn waarde laat, niet
veroordeelt en dat alles bespreekbaar is. Toon begrip (geen goedkeuring) voor het
gedrag en laat de ander vertellen wat er ook allemaal fijn is aan het gedrag
❖ Een goede manier om hier op te reageren is door het te samenvatten waardoor de
coachee weet dat je hem gehoord hebt en zichzelf niet hoeft te blijven samenvatten
door Sergio van der Pluijm.
Hoofdstuk 1
Een open, nieuwsgierig en oprecht geïnteresseerde houding is de basis voor de MVG
methode
MGV is een samenwerking gerichte, doelgerichte gespreksstijl met bijzondere aandacht voor
verandertaal. MGV is ontworpen om de persoonlijke motivatie en het commitment voor een
bepaald doel te versterken door het ontlokken en verkennen van iemands eigen redenen om
te veranderen in een sfeer van acceptatie en compassie
➔ Bij MGV is er altijd sprake van een voorkeursrichting bv. een gezondere leefstijl,
effectief studie gedrag, participatie op de arbeidsmarkt
➔ Met verandertaal wordt bedoeld: alles wat de coachee zegt, dat voor verandering is
of tegen de huidige gang van zaken
Hoe beter jij naar de coachee luistert, hoe meer de coachee open zal staan voor wat jij te
vertellen hebt
Ambivalentie: aan de ene kant wel willen veranderen en aan de andere kan ook niet.
Ineffectief gedrag: heeft weliswaar een functie maar keert zich tegen je op de lange termijn
Amotivatie: Zaken die we echt niet willen doen, omdat ze bijvoorbeeld tegen onze waarden
en normen ingaan/ we denken dat we het niet kunnen/ we het te eng vinden
Gecontroleerde motivatie: iets doen omdat er anders een vorm van straf volgd
Intrinsieke motivatie: je vind de activiteit zelf leuk om te doen
Autonome motivatie: activiteiten die je niet altijd prettig of leuk vind maar waarvan je wel
vind dat je ze moet doen omdat ze vaak verbonden zijn aan waarden of persoonlijke doelen.
(denk aan fitnessen, tanden poetsen en de hond uitlaten).
➔ MGV richt zich vooral op autonome motivatie
➔ Autonome motivatie kan ook veranderen in intrinsieke motivatie
MGV kan in veel verschillende werkvelden worden ingezet. Uit de meeste onderzoeken
komt naar voren dat het een significant, positief effect heeft. Het lijkt daarbij een significant
beter effect te hebben dan de standaard behandelingen. De positieve effecten zijn onder
meer gevonden bij gezondheidsbevorderende gedragsverandering en voor therapietrouw.
MGV kan worden ingezet als opzichzelfstaande methode/ voortraject van een behandeling
in de gezondheidszorg. Kan ook worden geïntegreerd met cognitieve gedragstherapie
MGV lijkt goed te werken voor mensen met gewoontegedrag dat op de een of andere
manier problematisch is.
MGV kan worden toegepast op kinderen vanaf 12 jaar. Het sluit ook goed aan op pubers
vanwege het ondersteunen van de autonomie.
,Als mensen om welke reden dan ook niet wilsbekwaam zijn, is MGV niet de goede keuze.
Het is namelijk niet raadzaam iemand tegen te spreken op zijn eigen verantwoordelijkheid
als hij die niet op zich kan nemen. Om dan de veiligheid te waarborgen is dan een meer
sturende aanpak nodig.
Als de coachee niet (geheel) vrijwillig voor coaching heeft gekozen (denk aan kinder- en
jeugdbescherming, onderwijs, dienst, reclassering, verslavingszorg en gevangenis), is MGV
bewezen als goede conversatiestijl.
Tot slot is MGV ook niet geschikt voor mensen die al gemotiveerd zijn. Hierbij is een
oplossingsgerichte methode passender.
MGV is GEEN:
● Geen therapievorm (het doel is, anders dan bij therapie, motivatie versterken)
● Niet hetzelfde als ‘neutraal counselen’ (er is namelijk een voorkeursrichting bij de
professional)
● Geen manipulatie trucje
● Niet een of ander techniekje (meer een manier van zijn met de cliënten)
● Niet gemakkelijk te leren maar oefening baart kunst
● Geen wondermiddel (als iemand bijv heel gemotiveerd is, maar weinig zelf
vertrouwen heeft in zijn eigen kunnen, is oplossingsgericht meer op zijn plaats. Als
iemand vermijdend of vastzit in allerlei overtuigingen, heeft ACT de voorkeur.
● Geen peptalk (je luistert namelijk meer dan je praat)
Hoofdstuk 2
Bij ambivalentie is er vaak een dubbel gevoel omdat het probleem vaak een lust en een last
is. Daarbij is het belangrijk dat er goed geluisterd wordt naar beide (eerst positieve kanten,
eindigen met negatieve kanten) en dat het volledig bespreekbaar is. Dit kan alleen als de
coachee zich veilig en geaccepteerd voelt. Daarom moeten wij onze reparatie reflex
inhouden tot de ambivalentie van de coachee verdwijnt.
➔ De reparatiereflex werkt averechts en kan op allerlei manieren, denk aan:
◆ Overtuigen (met argumenten die ze waarschijnlijk al kennen)
◆ Oordelen (verbaal of nonverbaal)
◆ Onmiddellijk oplossingen aandragen
◆ Ongevraagd adviezen aandragen
◆ het probleem analyseren zonder dat hierom is gevraagd/ de les lezen
◆ moraliseren of berispen
◆ kil confronteren
◆ waarschuwen over onheil in de toekomst
◆ half luisteren (ogenschijnlijk luisteren maar ondertussen hard nadenken over
je volgende vraag)
Ambivalentie werkt als een wipwap. Hoe meer gewicht jij aan de ene kant legt, hoe meer
gewicht de coachee er aan de andere kant legt. Hierdoor wordt de kans op verandering
kleiner. Dit kun je herkennen als veel van de argumenten van de coachee beginnen met ‘ja
maar…’
, Als je prille verander wensen hoort, stel je je nieuwsgierig op en gaat LSD’en (Luisteren,
Samenvatten, Doorvragen) zodat de verandertaal sterker wordt.
Voorbereidende verandertaal: coachee is voorzichtig aan het nadenken over verandering
Mobiliserende verandertaal: er is al een zekere vastberadenheid en de coachee
overweegt zelfs concrete stappen te zetten
Soorten verandertaal (kunnen ook voorkomen als behoudtaal)
WeRKeN (Willen, Redeneren, Kunnen, Noodzaak) en CASH (Commitment, Actietaal,
Stappen zetten, Hoop houden
➔ Willen: ik wil graag gezond ouder worden (alles wat iemand zegt te willen in de
voorkeursrichting, of zegt niet meer te willen mbt het problematische gedrag valt
onder taal van willen)
➔ Redeneren: omdat ik dan lekkerder in mijn vel zit (persoonlijke redenen van de
coachee zijn van belang)
➔ Kunnen: Ik heb eerder een dieet volgehouden dus ik weet dat ik dit kan (zolang de
coachee zelf geen mogelijkheden ziet om te veranderen zullen zij weinig
ondernemen. Maak onderscheid tussen ‘feitelijke mogelijkheden’ en ‘geloof in eigen
kunnen’. Geloof in eigen kunnen kun je aanwakkeren door vertrouwenstaal uit te
lokken. Over de feitelijke mogelijkheden kun je objectieve informatie verschaffen en
eventuele misvattingen kun je voorzichtig uitdagen.)
➔ Noodzaak: ‘’Volgens de huisarts/ familielid/ baas moet er snel iets veranderen
➔ Commitment: ‘’ik spreek met mezelf af dat ik in 6 maanden tijd 15 kilo afval’’
(Commitment van coachee inschatten bv door te kijken naar verschil tussen ‘’ik ga
proberen om..’ en ‘’ik ga dit doen’’)
➔ Actietaal: ‘’Misschien moet ik eens....’’ (Acties die overwogen worden, minder sterk
dan commitment maar de moeite zeker waard om aan te moedigen en uit te vragen
➔ Stappen zetten: ‘’Ik heb nu al een beetje uitgezocht welke dieten er zijn’’
➔ Hoop houden: ‘’Gelukkig heb ik een fijne vriendin die mee doet’’ (Om hoop uit te
lokken kan de volgende vraag gesteld worden: ‘Waar hoop je op?’
Soms zegt de coachee iets waarbij je aanvoelt dat het met verandering te maken heeft
zonder dat het direct in 1 van deze hokjes geplaatst kan worden. Ga dan op je intuïtie af, en
vraag nieuwsgierig door
Behoudtaal: ‘Alle uitingen van de coachee die tegen verandering pleiten en voor de status
quo’’ (Ja, maar..)
❖ Wees je ervan bewust dat de kans op verandering kleiner wordt als jouw coachee
behoud taal spreekt. Hoe meer jij aan het ‘repareren’ bent, hoe meer de coachee
argumenten zal geven en zichzelf zal overtuigen. Dit werkt gelukkig ook de andere
kant om
❖ Het is ook een noodzakelijk kwaad: Laat zien dat je de ander in zijn waarde laat, niet
veroordeelt en dat alles bespreekbaar is. Toon begrip (geen goedkeuring) voor het
gedrag en laat de ander vertellen wat er ook allemaal fijn is aan het gedrag
❖ Een goede manier om hier op te reageren is door het te samenvatten waardoor de
coachee weet dat je hem gehoord hebt en zichzelf niet hoeft te blijven samenvatten
