Maatschappijleer H1 + H2
Esmée van maasakker
,Maatschappelijke vraagstukken......................................................................................................................................2
1.1 samenleven en afspraken maken..........................................................................................................................2
1.2 de vier thema’s van maatschappijleer...................................................................................................................2
1.3 de kernconcepten..................................................................................................................................................3
1.4 analysemodel........................................................................................................................................................3
Kennis van zaken.............................................................................................................................................................4
2.1 betrouwbaarheid van informatie...........................................................................................................................4
2.2 beeldvormingen en gevolgen................................................................................................................................4
Het vrije woord............................................................................................................................................................4
2.3 beïnvloeding door de media..................................................................................................................................5
1 Idee en oorsprong van de rechtsstaat..........................................................................................................................5
1.1 wat is een rechtsstaat............................................................................................................................................6
1.2 hoe is de rechtstaat ontstaan................................................................................................................................6
1.3 de eerste rechtstaten............................................................................................................................................7
2 Grondwet en grondrechten..........................................................................................................................................7
2.1 ontstaan van de grondwet.....................................................................................................................................7
2.2 wat staat er in de grondwet..................................................................................................................................8
2.3 wat zijn de grenzen van onze vrijheid....................................................................................................................9
3 legaliteitsbeginsel.........................................................................................................................................................9
3.1 legaliteitsbeginsel en de rechtsstaat.....................................................................................................................9
1.2 uitbouw van de sociale rechtsstaat.....................................................................................................................10
1.3 Horizontale en verticale machtsverhouding........................................................................................................10
1 trias politica scheiding en evenwicht van machten....................................................................................................11
1.1 ontstaan en doel van trias politica.......................................................................................................................11
1.2 de drie machten in Nederland.............................................................................................................................11
1.3 samenspel van de drie machten..........................................................................................................................12
5 rechtsgebieden...........................................................................................................................................................13
5.1 burger tegenover burger.....................................................................................................................................13
5.2 verloop burgelijke rechtszaak..............................................................................................................................13
Burger tegen over overheid.......................................................................................................................................14
5.3 het bestuursrecht................................................................................................................................................14
6 strafrecht: opsporing en vervolging............................................................................................................................14
6.1 de rechtsstaat en het strafrecht..........................................................................................................................14
6.2 het strafproces....................................................................................................................................................15
6.3 veiligheid / vrijheid..............................................................................................................................................16
Uitbereiding vervolgingsbevoegdheden....................................................................................................................17
Wie word crimineel...................................................................................................................................................17
7 strafrecht: berechting.................................................................................................................................................17
1.1 voor de rechter....................................................................................................................................................17
, 1.2 de straf................................................................................................................................................................ 18
1.3 strafrecht in beweging.........................................................................................................................................19
Wat is maatschappijleer
Maatschappelijke vraagstukken
1.1 samenleven en afspraken maken
individuele belangen: van belang voor één persoon
collectieve belangen: van belang voor één of meerdere groepen
maatschappelijke vraagstukken: als waarden en normen van verschillende groepen met elkaar botsen en er een
gemeenschappelijke oplossing nodig is. Het zijn de belangrijkste vragen en problemen van onze huidige samenleving.
regels en wetten zijn er om botsingen tussen groepen te voorkomen
compromis: een overeen komst waarbij alle partijen iets toegeven;
in het regelgeving proces wordt naar een compromis gezocht.
Waarden en normen
Waarden: uitgangspunten/principes die mensen belangrijk vinden en willen na streven
Normen: de regels die je moet volgen om de bijpassende waarde te bereiken
Welke waarde je belangrijk vindt heeft o.a. te maken met je opvoeding, omgeving, karakter en levenservaringen
Uit waarden kunnen idealen ontstaan: dingen die je graag zou willen bereiken
Wat is een maatschappelijk vraagstuk
Maatschappijleer: de manier waarop we in de samenleving met elkaar omgaan en met de maatschappelijke
vraagstukken.
Het is een maatschappelijk vraagstuk als:
Impact heeft op grote groepen;
De problemen zijn op macroniveau (groot) maar de gevolgen zijn op microniveau merkbaar (individu)
Maatschappelijke vraagstukken raken veel mensen in de samenleving en kunnen niet alleen teruggebracht worden
tot een individuele verantwoordelijkheid
Tegengestelde belangen zijn;
Belangen: het voor- of nadeel dat iemand ergens bij heeft
Kan ontstaan uit verschillen in levensovertuiging of sociaal economische positie (werkgever of werknemer)
Dilemma: lastige keuze uit 2(+) mogelijkheden die allemaal ook nadelen hebben
Er een gemeenschappelijke oplossing nodig is.
De verschillende belangen worden tegen elkaar afgewogen, de Nederlandse politici stelt dan de nieuwe regels vast.
Het oplossen brengt vaak nieuwe regels en wetten met zich mee
Dynamische samenleving
Maatschappelijke vraagstukken worden opgelost volgens de normen, waarden en belangen van dat moment
Dynamiek van de samenleving: het constant veranderen van de normen, waarden en belangen. Dit ligt aan:
1.De tijd, 2. De plaats, 3. De groep
1.2 de vier thema’s van maatschappijleer
rechtstaat
kernvraag: hoe zorgt de rechtsstaat voor rechtvaardigheid?
Esmée van maasakker
,Maatschappelijke vraagstukken......................................................................................................................................2
1.1 samenleven en afspraken maken..........................................................................................................................2
1.2 de vier thema’s van maatschappijleer...................................................................................................................2
1.3 de kernconcepten..................................................................................................................................................3
1.4 analysemodel........................................................................................................................................................3
Kennis van zaken.............................................................................................................................................................4
2.1 betrouwbaarheid van informatie...........................................................................................................................4
2.2 beeldvormingen en gevolgen................................................................................................................................4
Het vrije woord............................................................................................................................................................4
2.3 beïnvloeding door de media..................................................................................................................................5
1 Idee en oorsprong van de rechtsstaat..........................................................................................................................5
1.1 wat is een rechtsstaat............................................................................................................................................6
1.2 hoe is de rechtstaat ontstaan................................................................................................................................6
1.3 de eerste rechtstaten............................................................................................................................................7
2 Grondwet en grondrechten..........................................................................................................................................7
2.1 ontstaan van de grondwet.....................................................................................................................................7
2.2 wat staat er in de grondwet..................................................................................................................................8
2.3 wat zijn de grenzen van onze vrijheid....................................................................................................................9
3 legaliteitsbeginsel.........................................................................................................................................................9
3.1 legaliteitsbeginsel en de rechtsstaat.....................................................................................................................9
1.2 uitbouw van de sociale rechtsstaat.....................................................................................................................10
1.3 Horizontale en verticale machtsverhouding........................................................................................................10
1 trias politica scheiding en evenwicht van machten....................................................................................................11
1.1 ontstaan en doel van trias politica.......................................................................................................................11
1.2 de drie machten in Nederland.............................................................................................................................11
1.3 samenspel van de drie machten..........................................................................................................................12
5 rechtsgebieden...........................................................................................................................................................13
5.1 burger tegenover burger.....................................................................................................................................13
5.2 verloop burgelijke rechtszaak..............................................................................................................................13
Burger tegen over overheid.......................................................................................................................................14
5.3 het bestuursrecht................................................................................................................................................14
6 strafrecht: opsporing en vervolging............................................................................................................................14
6.1 de rechtsstaat en het strafrecht..........................................................................................................................14
6.2 het strafproces....................................................................................................................................................15
6.3 veiligheid / vrijheid..............................................................................................................................................16
Uitbereiding vervolgingsbevoegdheden....................................................................................................................17
Wie word crimineel...................................................................................................................................................17
7 strafrecht: berechting.................................................................................................................................................17
1.1 voor de rechter....................................................................................................................................................17
, 1.2 de straf................................................................................................................................................................ 18
1.3 strafrecht in beweging.........................................................................................................................................19
Wat is maatschappijleer
Maatschappelijke vraagstukken
1.1 samenleven en afspraken maken
individuele belangen: van belang voor één persoon
collectieve belangen: van belang voor één of meerdere groepen
maatschappelijke vraagstukken: als waarden en normen van verschillende groepen met elkaar botsen en er een
gemeenschappelijke oplossing nodig is. Het zijn de belangrijkste vragen en problemen van onze huidige samenleving.
regels en wetten zijn er om botsingen tussen groepen te voorkomen
compromis: een overeen komst waarbij alle partijen iets toegeven;
in het regelgeving proces wordt naar een compromis gezocht.
Waarden en normen
Waarden: uitgangspunten/principes die mensen belangrijk vinden en willen na streven
Normen: de regels die je moet volgen om de bijpassende waarde te bereiken
Welke waarde je belangrijk vindt heeft o.a. te maken met je opvoeding, omgeving, karakter en levenservaringen
Uit waarden kunnen idealen ontstaan: dingen die je graag zou willen bereiken
Wat is een maatschappelijk vraagstuk
Maatschappijleer: de manier waarop we in de samenleving met elkaar omgaan en met de maatschappelijke
vraagstukken.
Het is een maatschappelijk vraagstuk als:
Impact heeft op grote groepen;
De problemen zijn op macroniveau (groot) maar de gevolgen zijn op microniveau merkbaar (individu)
Maatschappelijke vraagstukken raken veel mensen in de samenleving en kunnen niet alleen teruggebracht worden
tot een individuele verantwoordelijkheid
Tegengestelde belangen zijn;
Belangen: het voor- of nadeel dat iemand ergens bij heeft
Kan ontstaan uit verschillen in levensovertuiging of sociaal economische positie (werkgever of werknemer)
Dilemma: lastige keuze uit 2(+) mogelijkheden die allemaal ook nadelen hebben
Er een gemeenschappelijke oplossing nodig is.
De verschillende belangen worden tegen elkaar afgewogen, de Nederlandse politici stelt dan de nieuwe regels vast.
Het oplossen brengt vaak nieuwe regels en wetten met zich mee
Dynamische samenleving
Maatschappelijke vraagstukken worden opgelost volgens de normen, waarden en belangen van dat moment
Dynamiek van de samenleving: het constant veranderen van de normen, waarden en belangen. Dit ligt aan:
1.De tijd, 2. De plaats, 3. De groep
1.2 de vier thema’s van maatschappijleer
rechtstaat
kernvraag: hoe zorgt de rechtsstaat voor rechtvaardigheid?
