Nederlands leesvaardigheid
Esmée van Maasakker
, Leesstrategieën
Oriënterend lezen onderwerp vaststellen, snel bepalen of deze tekst
nuttig/interessant is
Aanpak bij een boek: titel , flaptekst, inhoudsopgave, voorwoord en auteur bekijken
Aanpak bij een artikel: titel, lead, eerste alinea, tussenkoppen, illustraties, laatste
alinea, auteur, plaats
Globaal lezen deelonderwerpen vaststellen
Aanpak: lees de voorkeursplaatsen: eerste en laatste alinea, eerste en laatste zin van
tussenliggende allinea’ let op de tussen koppen en witregels
Intensief lezen de tekst helemaal goed begrijpen en de hoofdzaken van de
tekst vinden
Aanpak: tekst geheel lezen, betekenis van moeilijke woorden vast stellen, kernzinnen
en signaalwoorden zoeken die een verband aangeven, bepaal de hoofdgedachte
Zoekend lezen bruikbare informatie vinden (in de tekst)
Aanpak: kijk naar anders gedrukte woorden, let op opvallende tekens
Kritisch lezen de betrouwbaarheid van de informatie en de argumentatie
in de tekst beoordelen
Aanpak: stel vast: is de informatie juist (volledig of onvolledig), is de auteur deskundig
en onpartijdig,
Worden er bronnen vernoemt (hoe actueel zijn deze), geeft de auteur voldoende
onderbouwde argumenten,
Noemt en weerlegt de auteur belangrijke tegenargumenten? Bevat de tekst
drogredenen?
Studerend lezen de inhoud van de tekst onthouden
Aanpak: lees de tekst orriënterend, globaal en intensief. Maak overhoorvragen en
beantwoord deze juist, maak een uitreksel en lees deze meerdere keren door.
schrijfdoelen
Amuseren: lezers vermaken door iets leuks of interessants te vertellen
Ook kranten artikelen kunnen amuserend geschreven zijn, ze geven dan wel informatie
maar schrijven dit zo dat het grappig overkomt. (vogel verdacht van spionage)
Informeren lezers vertellen wat er gebeurt is of gebeuren zal; uitleggen hoe
iets in elkaar zit
Uiteenzetting: een tekst die bedoeld is om de lezer iets te leren, het onderwerp word
objectief uitgewerkt
Er word vaak veel uitleg gegeven en er staan vaak veel feiten en voorbeelden in
vernoemd
Als hoofdgedachten: constatering (vaststelling van een feit of verschijnsel)
Opiniëren lezers de gelegenheid geven zich een mening te vormen over een
onderwerp
Beschouwing: een tekst die bedoeld is om de lezer over iets te laten denken met als
schrijfdoel: opiniëren, hij laat beide kanten van één onderwerp zien en laat de lezer
hier zelf een conclusie uit trekken
Overtuigen lezers met argumenten overhalen tot een bepaalde
mening/standpunt
Betoog: een tekst die bedoeld is om de lezer hetzelfde standpunt te laten krijgen als de
schrijver.
Er worden standpunten geven waarom jij dit standpunt moet hebben, soms
worden er tegenargumenten weerlegd. Hoofdgedachten: een mening.
Activeren lezers aanzetten om iets te doen
Esmée van Maasakker
, Leesstrategieën
Oriënterend lezen onderwerp vaststellen, snel bepalen of deze tekst
nuttig/interessant is
Aanpak bij een boek: titel , flaptekst, inhoudsopgave, voorwoord en auteur bekijken
Aanpak bij een artikel: titel, lead, eerste alinea, tussenkoppen, illustraties, laatste
alinea, auteur, plaats
Globaal lezen deelonderwerpen vaststellen
Aanpak: lees de voorkeursplaatsen: eerste en laatste alinea, eerste en laatste zin van
tussenliggende allinea’ let op de tussen koppen en witregels
Intensief lezen de tekst helemaal goed begrijpen en de hoofdzaken van de
tekst vinden
Aanpak: tekst geheel lezen, betekenis van moeilijke woorden vast stellen, kernzinnen
en signaalwoorden zoeken die een verband aangeven, bepaal de hoofdgedachte
Zoekend lezen bruikbare informatie vinden (in de tekst)
Aanpak: kijk naar anders gedrukte woorden, let op opvallende tekens
Kritisch lezen de betrouwbaarheid van de informatie en de argumentatie
in de tekst beoordelen
Aanpak: stel vast: is de informatie juist (volledig of onvolledig), is de auteur deskundig
en onpartijdig,
Worden er bronnen vernoemt (hoe actueel zijn deze), geeft de auteur voldoende
onderbouwde argumenten,
Noemt en weerlegt de auteur belangrijke tegenargumenten? Bevat de tekst
drogredenen?
Studerend lezen de inhoud van de tekst onthouden
Aanpak: lees de tekst orriënterend, globaal en intensief. Maak overhoorvragen en
beantwoord deze juist, maak een uitreksel en lees deze meerdere keren door.
schrijfdoelen
Amuseren: lezers vermaken door iets leuks of interessants te vertellen
Ook kranten artikelen kunnen amuserend geschreven zijn, ze geven dan wel informatie
maar schrijven dit zo dat het grappig overkomt. (vogel verdacht van spionage)
Informeren lezers vertellen wat er gebeurt is of gebeuren zal; uitleggen hoe
iets in elkaar zit
Uiteenzetting: een tekst die bedoeld is om de lezer iets te leren, het onderwerp word
objectief uitgewerkt
Er word vaak veel uitleg gegeven en er staan vaak veel feiten en voorbeelden in
vernoemd
Als hoofdgedachten: constatering (vaststelling van een feit of verschijnsel)
Opiniëren lezers de gelegenheid geven zich een mening te vormen over een
onderwerp
Beschouwing: een tekst die bedoeld is om de lezer over iets te laten denken met als
schrijfdoel: opiniëren, hij laat beide kanten van één onderwerp zien en laat de lezer
hier zelf een conclusie uit trekken
Overtuigen lezers met argumenten overhalen tot een bepaalde
mening/standpunt
Betoog: een tekst die bedoeld is om de lezer hetzelfde standpunt te laten krijgen als de
schrijver.
Er worden standpunten geven waarom jij dit standpunt moet hebben, soms
worden er tegenargumenten weerlegd. Hoofdgedachten: een mening.
Activeren lezers aanzetten om iets te doen
