Sociale wetenschap
Boek: Groepsplan gedrag.
College 1
Primaire preventie:
Algemene, universele aanpak die bestemd is voor alle kinderen uit een groep
Maatregelen proactief; Effectief georganiseerd klassenmanagement, regelsysteem ordelijk
werkklimaat en/of het gebruik van een programma voor sociale en emotionele
competenties. Alles in groepsplan gedrag gaat over de hele groep
Secundaire preventie:
Voor 7-10% van de leerlingen is een aanpak op groepsniveau alleen onvoldoende.
Deze leerlingen lopen het risico om zich problematisch te ontwikkelen.
Interventie: kortdurend en intensief.
Tertiaire preventie:
Zo’n 3-5% van de leerlingen profiteert in onvoldoende mate van preventiemaatregelen op
primair en secundair niveau.
Interventie: langdurend en intensief.
De leraar
o Frontliniewerker (je moet balanceren tussen alles)
o Handelingsgericht werken (HGW): als leraar stem je af op de onderwijsbehoeften van
de leerlingen en heb je oog voor differentiatie.
Passend onderwijs: elk kind op regulier onderwijs, dus ook speciale kinderen.
1. Waarnemen: goed observeren.
2. Begrijpen: begrijpen wat er aan de hand is. (onderwijsbehoeften)
3. Plannen: onderwijs behoeften plannen voor aantal leerlingen.
4. Realiseren: uitvoeren.
Cirkel is belangrijk, KENNEN
Handelingsgericht werken (HGW): 7 uitgangspunten.
1. Onderwijs behoeften van de leerlingen staan centraal.
2. Afstemming en wisselwerking (ouders).
3. De ik maakt het verschil (je moet een rolmodel zijn voor de leerlingen).
, 4. Positieve aspecten van groot belang.
5. Constructieve samenwerking (met ouders en IB-er).
6. De werkwijze is doelgericht.
7. De werkwijze is systematisch in stoppen en transparant (je werkt altijd volgens een
vast plan).
Goed onderwijs
De leraar Omgeving
o Relatie - Bureau leraar
o Zekerheid - Leerling computers
o Consequentheid - Inrichting
o Duidelijkheid - Sfeer
o Reactie op gedrag - Gezondheid (frisse lucht)
o Reflectie
o Verwachtingen
Onderwijs
o Attributie (intern en extern) evalueren van resultaten
o Feedback geven (feedup, back en forward)
o Groeperen
o Directe instructie
o Leerdoelen
o Leertijd
o Leren
o Transities of overgangen
o Voorspelbaar
Werken met bouwstenen
o Gedragsbouwstenen kunnen in iedere klas, los van welke methode dan ook op ieder
moment van de dag, door een leraar worden ingezet.
o Passen bij het eerste preventieniveau van het groepsplan à doel: gedrag van alle
leerlingen optimaliseren.
o Beschermen tegen de (verdere) ontwikkeling van problematisch gedrag.
o “evidence based”
Verschillende bouwstenen:
o Versla de timer
Agressie, ADHD, afmaken van werk, meegaandheid
o VIP-loterij
Leerprestaties, disruptief gedragen, agressie
o Teamcompetitie
Leerprestaties, leermotivatie, disruptief gedrag, aandacht
o Rough & Tumble
Agressie, zelfcontrole, status in de groep, bevordering positief gedrag
o Begroetingen
Sociale status, agressie, vijandigheid, beleefdheid
, o Naamstokjes
Aandacht, stress, angst
Groepsvorming
o Spelletjes, geen competitie
o Samenwerkingsopdracht
o Regels opstellen (met kinderen)
Niet aan het toeval overlaten.
Klas: Verzameling van individuen, weinig gemeenschappelijks.
Groep: Verzameling personen, in zekere zin van elkaar afhankelijk om het doel te bereiken.
Fasenmodel Tuckman (1965)
o Forming: kennismaking en oriëntatie
Hoe worden we een leuke groep?
o Storming: Strijd om invloed, verkrijgen van leiderspositie
Hoe gaan we met elkaar om?
o Norming: gemeenschappelijke normen over wat wel en niet gewenst is
Regels en afspraken?
o Performing: langere periode van rust en plezierige samenwerking
Kan iedereen zijn talent laten groeien?
o Adjouring: groep houdt op met bestaan.
Hoe was het en hoe wordt het?
Wees alert:
o Storming kan al op de eerste schooldag.
o Als leerkracht loop je ook fasen door, uiteindelijk sta je boven de klas of niet.
Verstoringen:
o Nieuwe leerlingen
o Duobaan met spanningen
o Invaller
Hiërarchie in de groep:
o Populaire groep
+/- 15%, vaak meisjes, stabiel
o Gemiddelde groep
+/- 55%
o Controversiële groep
5%, bijzonder gedrag
o Genegeerde groep
10%, ‘onzichtbaar’, controle over positie, Risico internaliserende problemen
o Afgewezen groep
+/- 15%, vaak jongens, stabiel, problematisch verloop ontwikkeling
Boek: Groepsplan gedrag.
College 1
Primaire preventie:
Algemene, universele aanpak die bestemd is voor alle kinderen uit een groep
Maatregelen proactief; Effectief georganiseerd klassenmanagement, regelsysteem ordelijk
werkklimaat en/of het gebruik van een programma voor sociale en emotionele
competenties. Alles in groepsplan gedrag gaat over de hele groep
Secundaire preventie:
Voor 7-10% van de leerlingen is een aanpak op groepsniveau alleen onvoldoende.
Deze leerlingen lopen het risico om zich problematisch te ontwikkelen.
Interventie: kortdurend en intensief.
Tertiaire preventie:
Zo’n 3-5% van de leerlingen profiteert in onvoldoende mate van preventiemaatregelen op
primair en secundair niveau.
Interventie: langdurend en intensief.
De leraar
o Frontliniewerker (je moet balanceren tussen alles)
o Handelingsgericht werken (HGW): als leraar stem je af op de onderwijsbehoeften van
de leerlingen en heb je oog voor differentiatie.
Passend onderwijs: elk kind op regulier onderwijs, dus ook speciale kinderen.
1. Waarnemen: goed observeren.
2. Begrijpen: begrijpen wat er aan de hand is. (onderwijsbehoeften)
3. Plannen: onderwijs behoeften plannen voor aantal leerlingen.
4. Realiseren: uitvoeren.
Cirkel is belangrijk, KENNEN
Handelingsgericht werken (HGW): 7 uitgangspunten.
1. Onderwijs behoeften van de leerlingen staan centraal.
2. Afstemming en wisselwerking (ouders).
3. De ik maakt het verschil (je moet een rolmodel zijn voor de leerlingen).
, 4. Positieve aspecten van groot belang.
5. Constructieve samenwerking (met ouders en IB-er).
6. De werkwijze is doelgericht.
7. De werkwijze is systematisch in stoppen en transparant (je werkt altijd volgens een
vast plan).
Goed onderwijs
De leraar Omgeving
o Relatie - Bureau leraar
o Zekerheid - Leerling computers
o Consequentheid - Inrichting
o Duidelijkheid - Sfeer
o Reactie op gedrag - Gezondheid (frisse lucht)
o Reflectie
o Verwachtingen
Onderwijs
o Attributie (intern en extern) evalueren van resultaten
o Feedback geven (feedup, back en forward)
o Groeperen
o Directe instructie
o Leerdoelen
o Leertijd
o Leren
o Transities of overgangen
o Voorspelbaar
Werken met bouwstenen
o Gedragsbouwstenen kunnen in iedere klas, los van welke methode dan ook op ieder
moment van de dag, door een leraar worden ingezet.
o Passen bij het eerste preventieniveau van het groepsplan à doel: gedrag van alle
leerlingen optimaliseren.
o Beschermen tegen de (verdere) ontwikkeling van problematisch gedrag.
o “evidence based”
Verschillende bouwstenen:
o Versla de timer
Agressie, ADHD, afmaken van werk, meegaandheid
o VIP-loterij
Leerprestaties, disruptief gedragen, agressie
o Teamcompetitie
Leerprestaties, leermotivatie, disruptief gedrag, aandacht
o Rough & Tumble
Agressie, zelfcontrole, status in de groep, bevordering positief gedrag
o Begroetingen
Sociale status, agressie, vijandigheid, beleefdheid
, o Naamstokjes
Aandacht, stress, angst
Groepsvorming
o Spelletjes, geen competitie
o Samenwerkingsopdracht
o Regels opstellen (met kinderen)
Niet aan het toeval overlaten.
Klas: Verzameling van individuen, weinig gemeenschappelijks.
Groep: Verzameling personen, in zekere zin van elkaar afhankelijk om het doel te bereiken.
Fasenmodel Tuckman (1965)
o Forming: kennismaking en oriëntatie
Hoe worden we een leuke groep?
o Storming: Strijd om invloed, verkrijgen van leiderspositie
Hoe gaan we met elkaar om?
o Norming: gemeenschappelijke normen over wat wel en niet gewenst is
Regels en afspraken?
o Performing: langere periode van rust en plezierige samenwerking
Kan iedereen zijn talent laten groeien?
o Adjouring: groep houdt op met bestaan.
Hoe was het en hoe wordt het?
Wees alert:
o Storming kan al op de eerste schooldag.
o Als leerkracht loop je ook fasen door, uiteindelijk sta je boven de klas of niet.
Verstoringen:
o Nieuwe leerlingen
o Duobaan met spanningen
o Invaller
Hiërarchie in de groep:
o Populaire groep
+/- 15%, vaak meisjes, stabiel
o Gemiddelde groep
+/- 55%
o Controversiële groep
5%, bijzonder gedrag
o Genegeerde groep
10%, ‘onzichtbaar’, controle over positie, Risico internaliserende problemen
o Afgewezen groep
+/- 15%, vaak jongens, stabiel, problematisch verloop ontwikkeling
