Aardrijkskunde H1 – Globalisering
1.1 Krimpende wereld
Globalisering (Mondialisering) Het proces waarbij de verwevenheid tussen gebieden en
samenlevingen op aarde toeneemt. Dit proces wordt ook wel mondialisering genoemd.
Bijv. aan de toename van de gemiddelde afstand van goederen, mensen en kapitaal zich
verplaatsen, maar ook hoe de mensen leven van de mens wordt beïnvloed door
gebeurtenissen ver weg.
- Het heeft invloed op de inrichting en functie van gebieden en het ruimtelijk gedrag van
mensen.
Door deze toenemende vervlechting van gebieden wordt de wereld ook wel een global
village genoemd.
Tijd-ruimtecompressie Proces waarbij relatieve afstand tussen plaatsen daalt, vooral als
gevild van de moderne transport- en informatietechnologie.
Drie processen spelen daarbij een rol:
1. Ligging veranderd
- Absolute ligging: De unieke ligging van een plaats om het graadnet.
- Relatieve ligging: De ligging van een plaats of gebied ten opzichte van andere
plaatsen of gebieden waar vooral gelet wordt op bereikbaarheid.
- Een gebied kan hierdoor juist vervallen of opbloeien, hier zijn 2 redenen voor:
De positie van een gebied ten opzichte van economische centra.
De ligging ten opzichte van een belangrijke vervoersas (corridor)
Mainport (Haven of luchthaven): Intercontinentaal knooppunt in een transsportnetwerk,
denk hierbij aan belangrijke lucht en zeehavens.
2. Afstand krimpt
- Relatieve afstand: De afstand uitgedrukt in tijd, geld en moeite die het kost om
deze te overbruggen.
De klassieke geografische regel van het afstandsverval geld nog wel: Het
verschijnsel dat de interactie tussen gebieden afneemt naarmate de afstand
toeneemt.
- Absolute afstand: De afstand hemelsbreed uitgedrukt in kilometers.
3. Grenzen vervagen
- Uitwisseling van informatie, ideeën, cultuur, normen en waarden wordt veel sneller
gedaan.
- Grote bedrijven letten niet meer op de grenzen, maar wat het meest gunstig voor
hun is.
! Dimensies bron 6
Blauwe banaan bron 8
, 1.2 – Transport
- Een van de belangrijkste motoren van globalisering is de ontwikkeling van
transporttechnologie Technische voorzieningen die samenhangen met het vervoer van
goederen en mensen.
Het goederentransport heeft 3 ontwikkelingen doorgemaakt:
1. Reis- en vervoerstijden zijn in de 20e eeuw snel gedaald
2. Transport is goedkoper geworden door de groei van capaciteit van schepen en
vliegtuigen.
3. Infrastructuur rond transport is enorm verbeterd.
Interactietheorie Theorie die ervan uitgaat dat uitwisseling van goederen, mensen of
ideeën tussen gebieden allee tot stand komt wanneer aan drie basisvoorwaarden wordt
voldaan: 1. Complementariteit (Gebied kan leveren waar de andere vraag naar heeft)
2. Transporteerbaarheid (Redelijke prijs & tijd)
3. Geen tussenliggende mogelijkheden (Bron 13)
Of goederen van het ene naar het andere gebied te vervoeren kan in de loop van tijd kan
veranderen door:
Verbeteren van infrastructuur van een gebied waarbij de bereikbaarheid toeneemt.
Het verdwijnen van politieke barrières tussen gebieden.
Innovaties op transportgebied.
- Belangrijkste vernieuwing sinds de oorlog is de container. (Bron 11)
Transport netwerk Het geheel van transportlijnen die zijn verbonden met knooppunten.
1.1 Krimpende wereld
Globalisering (Mondialisering) Het proces waarbij de verwevenheid tussen gebieden en
samenlevingen op aarde toeneemt. Dit proces wordt ook wel mondialisering genoemd.
Bijv. aan de toename van de gemiddelde afstand van goederen, mensen en kapitaal zich
verplaatsen, maar ook hoe de mensen leven van de mens wordt beïnvloed door
gebeurtenissen ver weg.
- Het heeft invloed op de inrichting en functie van gebieden en het ruimtelijk gedrag van
mensen.
Door deze toenemende vervlechting van gebieden wordt de wereld ook wel een global
village genoemd.
Tijd-ruimtecompressie Proces waarbij relatieve afstand tussen plaatsen daalt, vooral als
gevild van de moderne transport- en informatietechnologie.
Drie processen spelen daarbij een rol:
1. Ligging veranderd
- Absolute ligging: De unieke ligging van een plaats om het graadnet.
- Relatieve ligging: De ligging van een plaats of gebied ten opzichte van andere
plaatsen of gebieden waar vooral gelet wordt op bereikbaarheid.
- Een gebied kan hierdoor juist vervallen of opbloeien, hier zijn 2 redenen voor:
De positie van een gebied ten opzichte van economische centra.
De ligging ten opzichte van een belangrijke vervoersas (corridor)
Mainport (Haven of luchthaven): Intercontinentaal knooppunt in een transsportnetwerk,
denk hierbij aan belangrijke lucht en zeehavens.
2. Afstand krimpt
- Relatieve afstand: De afstand uitgedrukt in tijd, geld en moeite die het kost om
deze te overbruggen.
De klassieke geografische regel van het afstandsverval geld nog wel: Het
verschijnsel dat de interactie tussen gebieden afneemt naarmate de afstand
toeneemt.
- Absolute afstand: De afstand hemelsbreed uitgedrukt in kilometers.
3. Grenzen vervagen
- Uitwisseling van informatie, ideeën, cultuur, normen en waarden wordt veel sneller
gedaan.
- Grote bedrijven letten niet meer op de grenzen, maar wat het meest gunstig voor
hun is.
! Dimensies bron 6
Blauwe banaan bron 8
, 1.2 – Transport
- Een van de belangrijkste motoren van globalisering is de ontwikkeling van
transporttechnologie Technische voorzieningen die samenhangen met het vervoer van
goederen en mensen.
Het goederentransport heeft 3 ontwikkelingen doorgemaakt:
1. Reis- en vervoerstijden zijn in de 20e eeuw snel gedaald
2. Transport is goedkoper geworden door de groei van capaciteit van schepen en
vliegtuigen.
3. Infrastructuur rond transport is enorm verbeterd.
Interactietheorie Theorie die ervan uitgaat dat uitwisseling van goederen, mensen of
ideeën tussen gebieden allee tot stand komt wanneer aan drie basisvoorwaarden wordt
voldaan: 1. Complementariteit (Gebied kan leveren waar de andere vraag naar heeft)
2. Transporteerbaarheid (Redelijke prijs & tijd)
3. Geen tussenliggende mogelijkheden (Bron 13)
Of goederen van het ene naar het andere gebied te vervoeren kan in de loop van tijd kan
veranderen door:
Verbeteren van infrastructuur van een gebied waarbij de bereikbaarheid toeneemt.
Het verdwijnen van politieke barrières tussen gebieden.
Innovaties op transportgebied.
- Belangrijkste vernieuwing sinds de oorlog is de container. (Bron 11)
Transport netwerk Het geheel van transportlijnen die zijn verbonden met knooppunten.
