Geschiedenis examenstof 2021
Examen: 18 mei 09:00-12:00
,Hoofdstuk 1
Het Britse Rijk (1585-1900)
Deelcontext 1: Amerikaanse koloniën (1585-1833)
1620 Pilgrim Fathers stichten kolonie
1776 Onafhankelijkheidsverklaring aangenomen
1807 Verbod op slavenhandel in het Britse Rijk
1833 Verbod op slavernij in grote delen Britse Rijk
Deelcontext 2: India en het Britse Rijk (1765-1885)
1765 Verdrag van Allahabad
1857 Opstand onder Indiase soldaten
1885 Oprichting Indian National Congress
Sociaal-economische ontwikkelingen in het thuisland (1750-1900)
1832 Reform Bill aangenomen
1833 Factory Acts ingevoerd
1851 Eerste wereldtentoonstelling in Londen
1870 Begin economische concurrentie met Verenigde Staten en Duitsland
1900 Groot-Brittannië heerst over een kwart van de wereldbevolking
,Paragraaf 1 Amerikaanse koloniën (1585-1833)
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika’s?
Kenmerkende aspecten
18 Het begin van de Europese overzeese expansie
21 De protestantse Reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
25 Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie
27 Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen
29 Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniën en de
daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionisme
30 De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten,
grondrechten en staatsburgerschap
Eerste nederzettingen in Noord-Amerika
Aan het einde van de 16e eeuw verkenden de Engelsen Noord-Amerika als mogelijke locatie om zich
te vestigen.
Politiek: Op zoek naar een goede uitvalsbasis voor hun strijd tegen het katholieke Spanje.
Economie: Ondernemers hoopten hier goud en zilver aan te treffen.
In de 17e eeuw wisten Engelse kolonisten aan de oostkust van het continent hun eerste permanente
nederzettingen te stichten.
De Engelse handelscompagnieën probeerden mensen naar de koloniën te lokken door hun
een eigen stuk landbouwgrond in het vooruitzicht te stellen.
Sommige kolonisten trokken om religieuze redenen naar Noord-Amerika.
Dat gold met name voor de Pilgrim Fathers die in 1620 een belangrijke nederzetting stichtte.
10 jaar eerder waren zij Engeland ontvlucht uit angst dat zij daar om hun religieuze
opvattingen zouden worden vervolgd. Ze hadden namelijk scherpe kritiek op de anglicaanse
kerk, de Engelse staatskerk die was ontstaan tijdens de 16e-eeuwse Reformatie en die
volgens hen nog te katholiek was. In Amerika wilden deze protestanten een geheel nieuwe
samenleving opbouwen.
In de loop van de 17e eeuw trokken steeds meer Engelsen naar Noord-Amerika en groeide de groep
kolonisten gestaag.
Aanvankelijk onderhielden zij goede handelscontacten met de oorspronkelijke bevolking,
maar de kolonisatie zou uiteindelijk leiden tot grote sterfte onder deze groep.
Engelsen ziekten namen af waartegen deze bevolking geen weerstand had.
Ontstonden snel conflicten over de vraag wie eigenaar was van bepaalde gebieden.
Dit had bloedige oorlogen tot gevolg.
Dankzij het bezit van betere wapens wonnen de kolonisten deze oorlogen bijna altijd.
Pilgrim Fathers
Radicale protestanten uit Engeland die in 1620 in Noord-Amerika een kolonie stichtten. In Engeland
werden zij vanwege hun geloof tegengewerkt en soms vervolgd.
, Ontwikkeling van plantagekoloniën
Uiteindelijk zouden de Engelsen aan de oostkust van Noord-Amerika dertien koloniën stichten.
De noordelijke waren vestigingskoloniën (economie gericht op landbouw, handel, nijverheid)
De belangrijkste reden om hier naartoe te trekken was een nieuw leven op te
bouwen.
De zuidelijke waren plantage-economieën (focus op verbouwen v gewassen voor de export).
Voor het werk op de plantages waren veel arbeiders nodig.
Mensen uit Afrika als slaaf naar Amerika gehaald.
De handel in slaven vormde deel van de driehoekshandel tussen Europa, Afrika en
Amerika.
De Engelsen verdienden veel aan deze driehoekshandel. De Royal African
Company, een Engelse handelscompagnie gericht op de handel met West-
Afrika, legde zich hier dan ook al snel op toe.
vestigingskolonie
Gebied overzee waar Europeanen naartoe trokken met als hoofddoel om er een nieuw leven op te
bouwen en waar de economie dus een gevarieerd karakter had.
plantage-economie
Economie die is gericht op het verdienen van zoveel mogelijk geld door op grote landbouwbedrijven
slaven exportgewassen te laten verbouwen.
driehoekshandel
Een door Europeanen opgezette handelsroute tussen drie continenten; vanuit Europa vervoerden zij
textiel, wapens en kostbaarheden naar Afrika; vanuit Afrika slaven naar Amerika; en vanuit Amerika
voedings- en genotmiddelen naar Europa.
Royal African Company
Engelse handelscompagnie die bestond van 1660 tot 1752 en die specifiek was gericht op de handel
met de westkust van Afrika.
Examen: 18 mei 09:00-12:00
,Hoofdstuk 1
Het Britse Rijk (1585-1900)
Deelcontext 1: Amerikaanse koloniën (1585-1833)
1620 Pilgrim Fathers stichten kolonie
1776 Onafhankelijkheidsverklaring aangenomen
1807 Verbod op slavenhandel in het Britse Rijk
1833 Verbod op slavernij in grote delen Britse Rijk
Deelcontext 2: India en het Britse Rijk (1765-1885)
1765 Verdrag van Allahabad
1857 Opstand onder Indiase soldaten
1885 Oprichting Indian National Congress
Sociaal-economische ontwikkelingen in het thuisland (1750-1900)
1832 Reform Bill aangenomen
1833 Factory Acts ingevoerd
1851 Eerste wereldtentoonstelling in Londen
1870 Begin economische concurrentie met Verenigde Staten en Duitsland
1900 Groot-Brittannië heerst over een kwart van de wereldbevolking
,Paragraaf 1 Amerikaanse koloniën (1585-1833)
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika’s?
Kenmerkende aspecten
18 Het begin van de Europese overzeese expansie
21 De protestantse Reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
25 Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie
27 Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen
29 Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniën en de
daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionisme
30 De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten,
grondrechten en staatsburgerschap
Eerste nederzettingen in Noord-Amerika
Aan het einde van de 16e eeuw verkenden de Engelsen Noord-Amerika als mogelijke locatie om zich
te vestigen.
Politiek: Op zoek naar een goede uitvalsbasis voor hun strijd tegen het katholieke Spanje.
Economie: Ondernemers hoopten hier goud en zilver aan te treffen.
In de 17e eeuw wisten Engelse kolonisten aan de oostkust van het continent hun eerste permanente
nederzettingen te stichten.
De Engelse handelscompagnieën probeerden mensen naar de koloniën te lokken door hun
een eigen stuk landbouwgrond in het vooruitzicht te stellen.
Sommige kolonisten trokken om religieuze redenen naar Noord-Amerika.
Dat gold met name voor de Pilgrim Fathers die in 1620 een belangrijke nederzetting stichtte.
10 jaar eerder waren zij Engeland ontvlucht uit angst dat zij daar om hun religieuze
opvattingen zouden worden vervolgd. Ze hadden namelijk scherpe kritiek op de anglicaanse
kerk, de Engelse staatskerk die was ontstaan tijdens de 16e-eeuwse Reformatie en die
volgens hen nog te katholiek was. In Amerika wilden deze protestanten een geheel nieuwe
samenleving opbouwen.
In de loop van de 17e eeuw trokken steeds meer Engelsen naar Noord-Amerika en groeide de groep
kolonisten gestaag.
Aanvankelijk onderhielden zij goede handelscontacten met de oorspronkelijke bevolking,
maar de kolonisatie zou uiteindelijk leiden tot grote sterfte onder deze groep.
Engelsen ziekten namen af waartegen deze bevolking geen weerstand had.
Ontstonden snel conflicten over de vraag wie eigenaar was van bepaalde gebieden.
Dit had bloedige oorlogen tot gevolg.
Dankzij het bezit van betere wapens wonnen de kolonisten deze oorlogen bijna altijd.
Pilgrim Fathers
Radicale protestanten uit Engeland die in 1620 in Noord-Amerika een kolonie stichtten. In Engeland
werden zij vanwege hun geloof tegengewerkt en soms vervolgd.
, Ontwikkeling van plantagekoloniën
Uiteindelijk zouden de Engelsen aan de oostkust van Noord-Amerika dertien koloniën stichten.
De noordelijke waren vestigingskoloniën (economie gericht op landbouw, handel, nijverheid)
De belangrijkste reden om hier naartoe te trekken was een nieuw leven op te
bouwen.
De zuidelijke waren plantage-economieën (focus op verbouwen v gewassen voor de export).
Voor het werk op de plantages waren veel arbeiders nodig.
Mensen uit Afrika als slaaf naar Amerika gehaald.
De handel in slaven vormde deel van de driehoekshandel tussen Europa, Afrika en
Amerika.
De Engelsen verdienden veel aan deze driehoekshandel. De Royal African
Company, een Engelse handelscompagnie gericht op de handel met West-
Afrika, legde zich hier dan ook al snel op toe.
vestigingskolonie
Gebied overzee waar Europeanen naartoe trokken met als hoofddoel om er een nieuw leven op te
bouwen en waar de economie dus een gevarieerd karakter had.
plantage-economie
Economie die is gericht op het verdienen van zoveel mogelijk geld door op grote landbouwbedrijven
slaven exportgewassen te laten verbouwen.
driehoekshandel
Een door Europeanen opgezette handelsroute tussen drie continenten; vanuit Europa vervoerden zij
textiel, wapens en kostbaarheden naar Afrika; vanuit Afrika slaven naar Amerika; en vanuit Amerika
voedings- en genotmiddelen naar Europa.
Royal African Company
Engelse handelscompagnie die bestond van 1660 tot 1752 en die specifiek was gericht op de handel
met de westkust van Afrika.
