Van gedachten wisselen
Richard de Brabander, Derde, herziende druk 2019
Hoofdstuk 1: De zelfoefening van het denken
De ontwikkelingen in de medische technologie, de biotechnologie en de computertechnologie
veranderen het beeld dat wij van onszelf hebben en wat het betekent mens te zijn. Hierdoor komt er
meer interesse in filosofie (p. 16).
Historicus Yuval Noah Harari: het ‘algoritme’ is het allerbelangrijkste begrip van onze wereld en het
zal ons beeld van wat de mens is en wie wij zijn fundamenteel veranderen. Een algoritme is een
logische methode van redeneren en instructie (p. 17).
We worden afhankelijk van algoritmes die we meer en meer vertrouwen. We luisteren liever naar
onze TomTom, dan dat we iemand de weg vragen (p. 18).
Volgens filosoof Slavoj Zizek leven we in een tijd waarin iedereen op een bepaalde manier wordt
gedwongen om een soort filosoof te zijn. Steeds vaker worden we in ons dagelijkse leven
geconfronteerd met vragen die een filosofisch en ethisch-politiek karakter hebben (p. 18).
De manier waarop de overheid zich tot burgers verhoudt roept filosofische vragen op.
De verzorgingsstaat maakte burgers volgens de overheid lui. Daarom wil zij de
participatiesamenleving realiseren waarin iedereen actief deelneemt (eigen regie, eigen kracht, eigen
verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid) (p. 19).
In het overheidsbeleid gaat een mensbeeld schuil. De mens wordt gezien als een rationeel en
autonoom wezen dat zelf kan bepalen wat goed voor hem is. O.b.v. het beeld dat de mens in
beginsel autonoom is, wordt de verzorgingsstaat gezien als een obstakel voor de individuele vrijheid,
met als gevolg dat hij tot minimum moet worden beperkt (pp. 19-20).
Definitie van de overheid, zelfredzaamheid: geen beroep doen op professionele hulp (p. 20).
Sociaal werk: een praktijkgerichte professie en een academische discipline die maatschappelijke
verandering, sociale cohesie en de emancipatie en zelfstandigheid van mensen bevordert. Principes
van sociale rechtvaardigheid. Mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor
diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Versterkt door theorieën van sociaal werk, sociale
wetenschappen, geesteswetenschappen en relevante lokale kennis, stimuleert het sociaal werk
mensen en instituties om uitdagingen in het leven aan te gaan en het welzijn van individu en
samenleving te verbeteren (p. 21).
Waarden en normen zijn abstract en kunnen op verschillende manieren een concrete invulling
krijgen (p. 24).
Zelfredzaamheid, eigen verantwoordelijkheid, eigen kracht en eigen regie zijn waarden die de
overheid centraal stelt (p. 24).
Kernwaarden van professionals in het sociaal werk (p. 26).
Volgens socioloog Bruna Latour is de praktijk van het sociaal werk een onontwarbare kluwen van
wetenschap, politiek, recht, beleid, ethiek en methodiek, waarbij elke draad onlosmakelijk is
verweven met andere draden (p. 27).
Richard de Brabander, Derde, herziende druk 2019
Hoofdstuk 1: De zelfoefening van het denken
De ontwikkelingen in de medische technologie, de biotechnologie en de computertechnologie
veranderen het beeld dat wij van onszelf hebben en wat het betekent mens te zijn. Hierdoor komt er
meer interesse in filosofie (p. 16).
Historicus Yuval Noah Harari: het ‘algoritme’ is het allerbelangrijkste begrip van onze wereld en het
zal ons beeld van wat de mens is en wie wij zijn fundamenteel veranderen. Een algoritme is een
logische methode van redeneren en instructie (p. 17).
We worden afhankelijk van algoritmes die we meer en meer vertrouwen. We luisteren liever naar
onze TomTom, dan dat we iemand de weg vragen (p. 18).
Volgens filosoof Slavoj Zizek leven we in een tijd waarin iedereen op een bepaalde manier wordt
gedwongen om een soort filosoof te zijn. Steeds vaker worden we in ons dagelijkse leven
geconfronteerd met vragen die een filosofisch en ethisch-politiek karakter hebben (p. 18).
De manier waarop de overheid zich tot burgers verhoudt roept filosofische vragen op.
De verzorgingsstaat maakte burgers volgens de overheid lui. Daarom wil zij de
participatiesamenleving realiseren waarin iedereen actief deelneemt (eigen regie, eigen kracht, eigen
verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid) (p. 19).
In het overheidsbeleid gaat een mensbeeld schuil. De mens wordt gezien als een rationeel en
autonoom wezen dat zelf kan bepalen wat goed voor hem is. O.b.v. het beeld dat de mens in
beginsel autonoom is, wordt de verzorgingsstaat gezien als een obstakel voor de individuele vrijheid,
met als gevolg dat hij tot minimum moet worden beperkt (pp. 19-20).
Definitie van de overheid, zelfredzaamheid: geen beroep doen op professionele hulp (p. 20).
Sociaal werk: een praktijkgerichte professie en een academische discipline die maatschappelijke
verandering, sociale cohesie en de emancipatie en zelfstandigheid van mensen bevordert. Principes
van sociale rechtvaardigheid. Mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor
diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Versterkt door theorieën van sociaal werk, sociale
wetenschappen, geesteswetenschappen en relevante lokale kennis, stimuleert het sociaal werk
mensen en instituties om uitdagingen in het leven aan te gaan en het welzijn van individu en
samenleving te verbeteren (p. 21).
Waarden en normen zijn abstract en kunnen op verschillende manieren een concrete invulling
krijgen (p. 24).
Zelfredzaamheid, eigen verantwoordelijkheid, eigen kracht en eigen regie zijn waarden die de
overheid centraal stelt (p. 24).
Kernwaarden van professionals in het sociaal werk (p. 26).
Volgens socioloog Bruna Latour is de praktijk van het sociaal werk een onontwarbare kluwen van
wetenschap, politiek, recht, beleid, ethiek en methodiek, waarbij elke draad onlosmakelijk is
verweven met andere draden (p. 27).
