Somatosensorisch
I. indeling
II. tactiele gevoeligheid
III. pijngevoeligheid
IV. temperatuurgevoeligheid
1
,• ≠ andere sensoriële modaliteiten : somatosensoriëel
systeem heeft meerdere modaliteiten.
• Waarneming van externe/interne prikkels + koppeling
motorisch systeem
2
, Gedrag: somatisch of somatosensoriëel systeem
(i.t.t. somatomotorisch) draagt 2 grote gevoeligheden
somesthesie (huidgevoeligheid): “OPPERVLAKKIG”
exteroceptie
• (1) tactiele gevoeligheid/ mechanoreceptie
– oppervlakkige tastzin (discriminatieve en grove)
– Druk waarneming
– Vibratie waarneming
• (2) temperatuurgevoeligheid (warm/koud) / thermoreceptie
• (3) pijngevoeligheid / nociceptie
proprioceptie “DIEP”
• bewust/onbewust
• positie lidmaten (statisch)
• beweging lidmaten (dynamisch): kinesthesie
Ook: interoceptieve functie (info over fysiologische/pathofysiologische toestand
organen)
3
, Anatomie: 3 systemen
1. lemniscaal systeem:
bewuste proprioceptie (positie/beweging ledematen)
vibratiezin
fijne tast- en drukzin (2-punt discriminatie)
2. anterolateraal systeem (spino-thalamisch):
grove tast- en drukzin
temperatuurgevoeligheid
pijngevoeligheid
3. spinocerebellair systeem:
onbewuste proprioceptie
1 & 2 projecteren corticaal (d.w.z. cerebrale ctx) bewuste sensaties
1 is analytisch, sterk corticaal projecterend (fylogenetisch jong)
2 is vitaal, sterk subcorticaal projecterend (fylogenetisch oud)
3 projecteert cerebellair: zie motorisch systeem 4
I. indeling
II. tactiele gevoeligheid
III. pijngevoeligheid
IV. temperatuurgevoeligheid
1
,• ≠ andere sensoriële modaliteiten : somatosensoriëel
systeem heeft meerdere modaliteiten.
• Waarneming van externe/interne prikkels + koppeling
motorisch systeem
2
, Gedrag: somatisch of somatosensoriëel systeem
(i.t.t. somatomotorisch) draagt 2 grote gevoeligheden
somesthesie (huidgevoeligheid): “OPPERVLAKKIG”
exteroceptie
• (1) tactiele gevoeligheid/ mechanoreceptie
– oppervlakkige tastzin (discriminatieve en grove)
– Druk waarneming
– Vibratie waarneming
• (2) temperatuurgevoeligheid (warm/koud) / thermoreceptie
• (3) pijngevoeligheid / nociceptie
proprioceptie “DIEP”
• bewust/onbewust
• positie lidmaten (statisch)
• beweging lidmaten (dynamisch): kinesthesie
Ook: interoceptieve functie (info over fysiologische/pathofysiologische toestand
organen)
3
, Anatomie: 3 systemen
1. lemniscaal systeem:
bewuste proprioceptie (positie/beweging ledematen)
vibratiezin
fijne tast- en drukzin (2-punt discriminatie)
2. anterolateraal systeem (spino-thalamisch):
grove tast- en drukzin
temperatuurgevoeligheid
pijngevoeligheid
3. spinocerebellair systeem:
onbewuste proprioceptie
1 & 2 projecteren corticaal (d.w.z. cerebrale ctx) bewuste sensaties
1 is analytisch, sterk corticaal projecterend (fylogenetisch jong)
2 is vitaal, sterk subcorticaal projecterend (fylogenetisch oud)
3 projecteert cerebellair: zie motorisch systeem 4
