Samenvatting Criminologie
Criminaliteitstheorieën, Strafrechtsketen en Veiligheid-
skunde
Complete Samenvatting voor HBO & WO
Versie: 2026
Geschikt voor: HBO Rechten, HBO Integrale Veiligheidskunde (IVK), Bestu-
urskunde, Social Work; WO Criminologie
Inhoud: Alle kernthema’s criminologie + begrippenlijst + tentamentips
� Heeft deze samenvatting je geholpen bij je tentamen? Laat dan een
review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Inleiding Criminologie
2. Klassieke en Positivistische School
3. Sociologische Theorieën
4. Psychologische en Biologische Theorieën
5. Kritische Criminologie
6. Soorten Criminaliteit
7. Slachtofferschap en Victimologie
8. De Strafrechtsketen
9. Criminaliteitspreventie
10. Jeugdcriminaliteit
11. Georganiseerde en Ondermijnende Criminaliteit
12. Actuele Thema’s en Trends
Hoofdstuk 1: Inleiding Criminologie
1.1 Wat is Criminologie?
Criminologie = de wetenschappelijke studie van criminaliteit, daders, slachtof-
fers en de maatschappelijke reactie op criminaliteit.
1.2 Kernvragen
1
, Vraag Discipline
Wat is criminaliteit? Definitiekwestie (legalistisch vs. sociologisch)
Hoeveel criminaliteit is Omvangsvraag (statistiek)
er?
Waarom plegen mensen Etiologie (verklaring)
criminaliteit?
Hoe reageert de Reactievraag (strafrecht, preventie)
samenleving?
1.3 Meetmethoden
Methode Beschrijving Beperking
Politiestatistieken Geregistreerde criminaliteit Dark number
(niet-geregistreerd)
CBS/Veiligheidsmonitor
Slachtofferenquêtes Afhankelijk van
meldingsbereidheid
Zelfrapportage Daders bevragen Sociaal wenselijk
antwoorden
Dark number Verschil werkelijke en Altijd aanwezig
geregistreerde criminaliteit
Hoofdstuk 2: Klassieke en Positivistische School
2.1 Klassieke School (18e eeuw)
Denker Kernidee
Beccaria (1764) Straf moet proportioneel, snel en zeker zijn
Bentham Hedonistisch calculus: mens weighs pleasure vs. pain
Vrije wil Mens kiest rationeel voor criminaliteit
Afschrikking Straf als afschrikking (generale preventie)
2.2 Positivistische School (19e eeuw)
Denker Kernidee
Lombroso “Geboren misdadiger” (atavisme) —
fysionomie
Ferri Sociale factoren als oorzaak
Garofalo Natuurlijk delict (universeel
verwerpelijk gedrag)
2
Criminaliteitstheorieën, Strafrechtsketen en Veiligheid-
skunde
Complete Samenvatting voor HBO & WO
Versie: 2026
Geschikt voor: HBO Rechten, HBO Integrale Veiligheidskunde (IVK), Bestu-
urskunde, Social Work; WO Criminologie
Inhoud: Alle kernthema’s criminologie + begrippenlijst + tentamentips
� Heeft deze samenvatting je geholpen bij je tentamen? Laat dan een
review achter op Stuvia!
Inhoudsopgave
1. Inleiding Criminologie
2. Klassieke en Positivistische School
3. Sociologische Theorieën
4. Psychologische en Biologische Theorieën
5. Kritische Criminologie
6. Soorten Criminaliteit
7. Slachtofferschap en Victimologie
8. De Strafrechtsketen
9. Criminaliteitspreventie
10. Jeugdcriminaliteit
11. Georganiseerde en Ondermijnende Criminaliteit
12. Actuele Thema’s en Trends
Hoofdstuk 1: Inleiding Criminologie
1.1 Wat is Criminologie?
Criminologie = de wetenschappelijke studie van criminaliteit, daders, slachtof-
fers en de maatschappelijke reactie op criminaliteit.
1.2 Kernvragen
1
, Vraag Discipline
Wat is criminaliteit? Definitiekwestie (legalistisch vs. sociologisch)
Hoeveel criminaliteit is Omvangsvraag (statistiek)
er?
Waarom plegen mensen Etiologie (verklaring)
criminaliteit?
Hoe reageert de Reactievraag (strafrecht, preventie)
samenleving?
1.3 Meetmethoden
Methode Beschrijving Beperking
Politiestatistieken Geregistreerde criminaliteit Dark number
(niet-geregistreerd)
CBS/Veiligheidsmonitor
Slachtofferenquêtes Afhankelijk van
meldingsbereidheid
Zelfrapportage Daders bevragen Sociaal wenselijk
antwoorden
Dark number Verschil werkelijke en Altijd aanwezig
geregistreerde criminaliteit
Hoofdstuk 2: Klassieke en Positivistische School
2.1 Klassieke School (18e eeuw)
Denker Kernidee
Beccaria (1764) Straf moet proportioneel, snel en zeker zijn
Bentham Hedonistisch calculus: mens weighs pleasure vs. pain
Vrije wil Mens kiest rationeel voor criminaliteit
Afschrikking Straf als afschrikking (generale preventie)
2.2 Positivistische School (19e eeuw)
Denker Kernidee
Lombroso “Geboren misdadiger” (atavisme) —
fysionomie
Ferri Sociale factoren als oorzaak
Garofalo Natuurlijk delict (universeel
verwerpelijk gedrag)
2
