samenvatting
filosofie
Leerjaar 2, Periode 1
, Filosofie Leerjaar 2, Periode 1
Een normatieve keuze
Een normatieve keuze is een keuze die gebaseerd is op geldende normen. Deze kunnen
vanuit de persoon komen, maar ook vanuit de omgeving of vanuit de cultuur.
De culturaliserende benadering en de risico’s
Culturalisime = Je kijkt alleen maar naar de cultuur in plaats van jij als persoon. Iemand
beoordelen vanuit zijn cultuur. In deze benadering staat de cultuur van iemand centraal. Het
gaat om de kenmerken van de cultuur waaruit iemand komt.
Culturaliserende benadering – risico’s
Cultuur verklaart niets = De herleiding van een persoon tot alleen haar of zijn
nationale, etnische of religieuze identiteit
Stereotypering = Benadering neigt naar individuele personen als representant van
een cultuur te zien, als alléén het product van hun cultuur. Dit brengt het risico van
generalisatie en stereotypering met zich mee en daarmee de miskenning dat iedere
persoon op eigen unieke wijze inhoud en betekenis geeft aan haar of zijn culturele
achtergronden.
Wij/ zij denken = Schematisch denken in de tegenstelling wij en zij. In deze benadering
is de aandacht vooral gericht op het anderszijn van migranten. Dit bevordert een
exclusief denken in termen van wij en zij: wij autochtonen versus zij migranten, of
omgekeerd.
Exclusief denken = Het haalt professionals uit hun kracht. Professionals voelen zich
tegenover cliënten met een andere etnische achtergrond handelingsverlegen,
omdat ze denken niet over de vereiste kennis te beschikken.
Het onderscheid tussen universalisme, relativisme en pluralisme en tussen
universele waarden, relatieve waarden en kernwaarden
Universalisme = Een visie op cultuur die er vanuit gaat dat er bepaalde algemene waarden
zijn die voor iedereen gelden, onafhankelijk van de cultuur die iemand aanhangt
bijvoorbeeld: gelijkheid man-vrouw.
Monisme = Een standpunt dat zegt dat er slechts één van iets is.
Sociaal-politiek monisme: De samenleving valt onder 1 idee. Het verbindt de
bevolking in een natie, een god, een taal etc. Zij willen geen multiculturele
samenleving maar slechts één nationaal-culturele samenleving. Dit leidt tot het
etnocentrisme en culturele dominantie. Plaatst de samenleving onder één
verbindend idee. Dus geen multiculturele samenleving.
Moreel monisme: een criterium voor goed en kwaad. Gaat uit van één algemeen waarden
en normen stelsel.
Cultureel monisme: er is maar 1 cultuur waarvan het mens-zijn wordt gerealiseerd. Ordent de
culturen verticaal met bovenaan de blanke westerse christelijke cultuur.
Universele waarden = waarden die boven culturen uitstijgen en op elke cultuur toepasbaar
zijn. Zijn waarden die voor iedereen gelden. (Vrijheid, rechtvaardigheid).
Relativisme = het ideeën stelsel van verscheidenheid, diversiteit: de erkenning van het
specifieke van een persoon, groep of traditie.
Cultuurrelativisme: culturen zijn niet meer verticaal geordend maar horizon naast
elkaar.
Moreel relativisme: vanuit hieruit wordt gesteld dat verschillende samenlevingen,
verschillende morele codes hebben. (tolerantie en respect, de morele waarden.)
, Filosofie Leerjaar 2, Periode 1
Relatieve waarden = Kunnen verschillen per persoon/cultuur voor betekenis. (Respect).
Gebruiken en gewoonten behoren volgens relativisme tot een bepaalde cultuur en zijn
slechts te begrijpen vanuit die cultuur.
Pluralisme = is een combinatie van relativisme en universalisme. Deze visie past het
best bij een democratische rechtsstaat. Het pluralisme gaat ervan uit dat het
onmogelijk is om te komen tot universele opvattingen, maar dat iedere interpretatie
van de werkelijkheid beperkt is. Het is noodzakelijk dat er interactie en
communicatie is tussen de verschillende culturen. Door deze interactie kan men de
eigen interpretatieschema’s uitbreiden. Het pluralisme gaat dus uit van interactieve
verscheidenheid. Je kunt in staat zijn om in interactie te gaan met de ander vanuit
een andere cultuur. Pluralisme gaat ervan uit dat er verschillen mogen zijn, rekening
houden met elkaar zonder je eigenheid te verliezen. Overeenkomsten, samenvloeien
(mensen uit het buitenland toelaten), integreren. Er mogen verschillen zijn.
Het pluralisme verzet zit tegen de extreme variant van het monisme en
cultuurrelativisme.
Pluralisme is het idee van de interactieve verscheidenheid.
(Het aangaan van interacties met andersdenkenden.)
Wij leven in een pluralistische samenleving. Gemengde samenleving.
Kernwaarden = Pluralisme kent kernwaarden. Deze waarden zijn eigenlijk hetzelfde als
universele waarden. Binnen het pluralisme is het echter zo dat deze waarden ruimte
overlaten voor eigen waarden. Men heeft bijvoorbeeld enkele universele waarden die
universeel zijn, maar ook een heleboel eigen waarden vanuit de persoon. Dit is bij het
universalisme niet het geval. Hoe wil je met anderen omgaan
Overeenkomsten en verschillen in waarden tussen hulpverlener en cliënt
herkennen
Waarden en normen: Waarden zijn ideeën die men als belangrijk ervaart, normen zijn
richtlijnen voor het handelen.
Het is vooral je maatschappelijke positie die bepaalt wat je mogelijkheden in de
maatschappij zijn. Je etnisch-culturele achtergrond staat hier in principe los van. In de theorie
van Bordieu heet de hoeveelheid aan culturele goederen die iemand bezit, cultureel
kapitaal. Dit kapitaal is voor iedereen weer anders. Hierdoor is het niet voor iedereen mogelijk
om zich even gemakkelijk te bewegen in de maatschappij. In gesprek met je cliënten moet
je rekening houden met de verschillen in cultureel kapitaal tussen jou en je cliënten.
Het meest praktische voorbeeld hiervan is dat het voor jou wellicht heel vanzelfsprekend is
dat je een opleiding volgt, terwijl een ander daar wellicht niet de behoefte toe heeft.
Beoordelen uit welk gedrag blijkt dat de hulpverlener wel/niet open staat
voor andere normatieve kaders.
Normatief houdt in dat iets aangeeft hoe dingen horen te gaan. Het gaat dus om wat
gewenst is. Normativiteit verschilt per persoon. Je kunt communicatie tussen mensen met
verschillende achtergronden analyseren met de 3 pijlers van Procee:
Pijler 1: Ondanks alle verschillen moet in iedere samenleving gelijksoortige problemen
van menselijk leven en samenleven moeten worden opgelost. Elke samenleving loopt
tegen dezelfde opgaven aan en kent daardoor algemene menselijke praktijken zoals
voedselverwerving, arbeid, opvoeding etc.
filosofie
Leerjaar 2, Periode 1
, Filosofie Leerjaar 2, Periode 1
Een normatieve keuze
Een normatieve keuze is een keuze die gebaseerd is op geldende normen. Deze kunnen
vanuit de persoon komen, maar ook vanuit de omgeving of vanuit de cultuur.
De culturaliserende benadering en de risico’s
Culturalisime = Je kijkt alleen maar naar de cultuur in plaats van jij als persoon. Iemand
beoordelen vanuit zijn cultuur. In deze benadering staat de cultuur van iemand centraal. Het
gaat om de kenmerken van de cultuur waaruit iemand komt.
Culturaliserende benadering – risico’s
Cultuur verklaart niets = De herleiding van een persoon tot alleen haar of zijn
nationale, etnische of religieuze identiteit
Stereotypering = Benadering neigt naar individuele personen als representant van
een cultuur te zien, als alléén het product van hun cultuur. Dit brengt het risico van
generalisatie en stereotypering met zich mee en daarmee de miskenning dat iedere
persoon op eigen unieke wijze inhoud en betekenis geeft aan haar of zijn culturele
achtergronden.
Wij/ zij denken = Schematisch denken in de tegenstelling wij en zij. In deze benadering
is de aandacht vooral gericht op het anderszijn van migranten. Dit bevordert een
exclusief denken in termen van wij en zij: wij autochtonen versus zij migranten, of
omgekeerd.
Exclusief denken = Het haalt professionals uit hun kracht. Professionals voelen zich
tegenover cliënten met een andere etnische achtergrond handelingsverlegen,
omdat ze denken niet over de vereiste kennis te beschikken.
Het onderscheid tussen universalisme, relativisme en pluralisme en tussen
universele waarden, relatieve waarden en kernwaarden
Universalisme = Een visie op cultuur die er vanuit gaat dat er bepaalde algemene waarden
zijn die voor iedereen gelden, onafhankelijk van de cultuur die iemand aanhangt
bijvoorbeeld: gelijkheid man-vrouw.
Monisme = Een standpunt dat zegt dat er slechts één van iets is.
Sociaal-politiek monisme: De samenleving valt onder 1 idee. Het verbindt de
bevolking in een natie, een god, een taal etc. Zij willen geen multiculturele
samenleving maar slechts één nationaal-culturele samenleving. Dit leidt tot het
etnocentrisme en culturele dominantie. Plaatst de samenleving onder één
verbindend idee. Dus geen multiculturele samenleving.
Moreel monisme: een criterium voor goed en kwaad. Gaat uit van één algemeen waarden
en normen stelsel.
Cultureel monisme: er is maar 1 cultuur waarvan het mens-zijn wordt gerealiseerd. Ordent de
culturen verticaal met bovenaan de blanke westerse christelijke cultuur.
Universele waarden = waarden die boven culturen uitstijgen en op elke cultuur toepasbaar
zijn. Zijn waarden die voor iedereen gelden. (Vrijheid, rechtvaardigheid).
Relativisme = het ideeën stelsel van verscheidenheid, diversiteit: de erkenning van het
specifieke van een persoon, groep of traditie.
Cultuurrelativisme: culturen zijn niet meer verticaal geordend maar horizon naast
elkaar.
Moreel relativisme: vanuit hieruit wordt gesteld dat verschillende samenlevingen,
verschillende morele codes hebben. (tolerantie en respect, de morele waarden.)
, Filosofie Leerjaar 2, Periode 1
Relatieve waarden = Kunnen verschillen per persoon/cultuur voor betekenis. (Respect).
Gebruiken en gewoonten behoren volgens relativisme tot een bepaalde cultuur en zijn
slechts te begrijpen vanuit die cultuur.
Pluralisme = is een combinatie van relativisme en universalisme. Deze visie past het
best bij een democratische rechtsstaat. Het pluralisme gaat ervan uit dat het
onmogelijk is om te komen tot universele opvattingen, maar dat iedere interpretatie
van de werkelijkheid beperkt is. Het is noodzakelijk dat er interactie en
communicatie is tussen de verschillende culturen. Door deze interactie kan men de
eigen interpretatieschema’s uitbreiden. Het pluralisme gaat dus uit van interactieve
verscheidenheid. Je kunt in staat zijn om in interactie te gaan met de ander vanuit
een andere cultuur. Pluralisme gaat ervan uit dat er verschillen mogen zijn, rekening
houden met elkaar zonder je eigenheid te verliezen. Overeenkomsten, samenvloeien
(mensen uit het buitenland toelaten), integreren. Er mogen verschillen zijn.
Het pluralisme verzet zit tegen de extreme variant van het monisme en
cultuurrelativisme.
Pluralisme is het idee van de interactieve verscheidenheid.
(Het aangaan van interacties met andersdenkenden.)
Wij leven in een pluralistische samenleving. Gemengde samenleving.
Kernwaarden = Pluralisme kent kernwaarden. Deze waarden zijn eigenlijk hetzelfde als
universele waarden. Binnen het pluralisme is het echter zo dat deze waarden ruimte
overlaten voor eigen waarden. Men heeft bijvoorbeeld enkele universele waarden die
universeel zijn, maar ook een heleboel eigen waarden vanuit de persoon. Dit is bij het
universalisme niet het geval. Hoe wil je met anderen omgaan
Overeenkomsten en verschillen in waarden tussen hulpverlener en cliënt
herkennen
Waarden en normen: Waarden zijn ideeën die men als belangrijk ervaart, normen zijn
richtlijnen voor het handelen.
Het is vooral je maatschappelijke positie die bepaalt wat je mogelijkheden in de
maatschappij zijn. Je etnisch-culturele achtergrond staat hier in principe los van. In de theorie
van Bordieu heet de hoeveelheid aan culturele goederen die iemand bezit, cultureel
kapitaal. Dit kapitaal is voor iedereen weer anders. Hierdoor is het niet voor iedereen mogelijk
om zich even gemakkelijk te bewegen in de maatschappij. In gesprek met je cliënten moet
je rekening houden met de verschillen in cultureel kapitaal tussen jou en je cliënten.
Het meest praktische voorbeeld hiervan is dat het voor jou wellicht heel vanzelfsprekend is
dat je een opleiding volgt, terwijl een ander daar wellicht niet de behoefte toe heeft.
Beoordelen uit welk gedrag blijkt dat de hulpverlener wel/niet open staat
voor andere normatieve kaders.
Normatief houdt in dat iets aangeeft hoe dingen horen te gaan. Het gaat dus om wat
gewenst is. Normativiteit verschilt per persoon. Je kunt communicatie tussen mensen met
verschillende achtergronden analyseren met de 3 pijlers van Procee:
Pijler 1: Ondanks alle verschillen moet in iedere samenleving gelijksoortige problemen
van menselijk leven en samenleven moeten worden opgelost. Elke samenleving loopt
tegen dezelfde opgaven aan en kent daardoor algemene menselijke praktijken zoals
voedselverwerving, arbeid, opvoeding etc.
