Veterinaire
volksgezondheid partim
1: Introductie
BACHELOR DIERGENEESKUNE
LEERJAAR 1, SEMESTER 2
2020/2021
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding tot de veterinaire volksgezondheid.............................................................................4
Productiefase........................................................................................................................................................4
Overzicht van wetgevend kader...........................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: De oorsprong van voedingsproducten van dierlijke oorsprong en de productiecyclus.................9
Productiecyclus legkip........................................................................................................................................10
Productiecyclus vleeskip (vleeskuiken)...............................................................................................................11
Productiecyclus varken.......................................................................................................................................12
Cyclus op een gesloten varkensbedrijf..........................................................................................................13
Productiecyclus melkvee.....................................................................................................................................14
Productiecyclus vleesvee....................................................................................................................................14
Andere landbouwhuisdieren, nichemarkten......................................................................................................14
Hoofdstuk 3: Verantwoordelijkheden van de primaire sector.......................................................................15
Identificatie en registratie van voedselproducerende dieren.............................................................................15
Geneesmiddelen register op het landbouwbedrijf.............................................................................................16
Biologische landbouw.........................................................................................................................................18
Transport van dieren..........................................................................................................................................18
Dierenwelzijn......................................................................................................................................................19
Hoofdstuk 4: Gezondheidsstatus van veeteeltbedrijf....................................................................................20
Bioveiligheid op het bedrijf.................................................................................................................................20
Factoren met invloed op de gezondheidsstatus.................................................................................................20
Voeder...........................................................................................................................................................20
Genetisch gemodificeerde organismen.........................................................................................................20
Europese wetgeving bepaalt de bereidingswijze van samengestelde voeders (GMP-codes)......................21
Voeder en drinkwater....................................................................................................................................22
Het stalklimaat en de huisvesting..................................................................................................................22
De bedrijfsvoering.........................................................................................................................................22
Productiesysteem..........................................................................................................................................23
De hygiëne.....................................................................................................................................................23
Zoönosen............................................................................................................................................................23
Aanpak op veebedrijven................................................................................................................................24
Voorbeelden en belang van belangrijke zoönosen.......................................................................................24
Belangrijkste pathogenen op voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong....................................................26
Opkomende dierziekte..................................................................................................................................27
Aankoopprotocol, quarantaine en officieel vrij zijn............................................................................................27
“Officieel vrij zijn van”...................................................................................................................................28
Aangifteplichtige ziekten...............................................................................................................................28
Epidemiologie en de waarde van testen............................................................................................................29
Hoofdstuk 5: De rol van de dierenarts in de veterinaire volksgezondheid.....................................................31
Praktijkdierenarts...............................................................................................................................................31
, Bedrijfsdierenarts...............................................................................................................................................32
Epidemiologische bewaking...............................................................................................................................32
Bedrijfsbegeleidende dierenarts.........................................................................................................................33
Diergeneesmiddelen...........................................................................................................................................34
Wachttijden en MRL’s....................................................................................................................................35
Het toedienings- en verschaffingsdocument TVD.........................................................................................36
Diergeneeskundig voorschrift........................................................................................................................36
Het gebruik van antibiotica............................................................................................................................36
Transformatie en distributiefase (prof. K. Houf)........................................................................................... 38
Deel 1: Veterinaire volksgezondheid..................................................................................................................38
Fase 1.............................................................................................................................................................38
Fase 2.............................................................................................................................................................38
Fase 3.............................................................................................................................................................39
Emerging food pathogens -> zaken die tot ons komen: “opkomende voedsel pathogenen”......................39
Evolutie veterinaire volksgezondheid............................................................................................................39
Fraude............................................................................................................................................................40
Yopi concept..................................................................................................................................................40
Gevaren..........................................................................................................................................................40
Juridische structuren en organisaties in de veterinaire volksgezondheid (twio 2).........................................41
Europees voedselveiligheidsbeleid................................................................................................................41
Deel 2: Transformatiefase..................................................................................................................................44
Slachtproces runderen (herkauwers)............................................................................................................44
Slachtproces varken.......................................................................................................................................45
Slacht- en productieproces van pluimvee.....................................................................................................45
Transformatie: Slachthuis – uitsnijderij – vleeswarenbedrijf........................................................................46
Deel 3: Dierenwelzijn in transformatiefase........................................................................................................48
Aandachtspunt 1: Dierenwelzijn, impact op slachtwezen............................................................................48
Aandachtspunt 2: dierenwelzijn, wetgevend kader......................................................................................48
Aandachtspunt 3: Dierenwelzijn, Slachthuis en apparatuur.........................................................................51
Aandachtspunt 4: Dierenwelzijn, omgaan met dieren..................................................................................52
Aandachtspunt 5: Dierenwelzijn, fixeren......................................................................................................52
Aandachtspunt 6: Dierenwelzijn, doden van dieren.....................................................................................53
Aandachtspunt 7: Dierenwelzijn, verbloedingsmethode..............................................................................53
Aandachtspunt 8: Dierenwelzijn, verbloeden zonder bedwelming..............................................................53
Aandachtspunt 9: Dierenwelzijn, verbloeden en intrede van de dood........................................................54
Aandachtspunt 12: Dierenwelzijn, toezicht op bedwelmen.........................................................................56
Aandachtspunt 12: Dierenwelzijn, evaluatie van bedwelmen......................................................................57
Eindconclusie......................................................................................................................................................58
,
volksgezondheid partim
1: Introductie
BACHELOR DIERGENEESKUNE
LEERJAAR 1, SEMESTER 2
2020/2021
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding tot de veterinaire volksgezondheid.............................................................................4
Productiefase........................................................................................................................................................4
Overzicht van wetgevend kader...........................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: De oorsprong van voedingsproducten van dierlijke oorsprong en de productiecyclus.................9
Productiecyclus legkip........................................................................................................................................10
Productiecyclus vleeskip (vleeskuiken)...............................................................................................................11
Productiecyclus varken.......................................................................................................................................12
Cyclus op een gesloten varkensbedrijf..........................................................................................................13
Productiecyclus melkvee.....................................................................................................................................14
Productiecyclus vleesvee....................................................................................................................................14
Andere landbouwhuisdieren, nichemarkten......................................................................................................14
Hoofdstuk 3: Verantwoordelijkheden van de primaire sector.......................................................................15
Identificatie en registratie van voedselproducerende dieren.............................................................................15
Geneesmiddelen register op het landbouwbedrijf.............................................................................................16
Biologische landbouw.........................................................................................................................................18
Transport van dieren..........................................................................................................................................18
Dierenwelzijn......................................................................................................................................................19
Hoofdstuk 4: Gezondheidsstatus van veeteeltbedrijf....................................................................................20
Bioveiligheid op het bedrijf.................................................................................................................................20
Factoren met invloed op de gezondheidsstatus.................................................................................................20
Voeder...........................................................................................................................................................20
Genetisch gemodificeerde organismen.........................................................................................................20
Europese wetgeving bepaalt de bereidingswijze van samengestelde voeders (GMP-codes)......................21
Voeder en drinkwater....................................................................................................................................22
Het stalklimaat en de huisvesting..................................................................................................................22
De bedrijfsvoering.........................................................................................................................................22
Productiesysteem..........................................................................................................................................23
De hygiëne.....................................................................................................................................................23
Zoönosen............................................................................................................................................................23
Aanpak op veebedrijven................................................................................................................................24
Voorbeelden en belang van belangrijke zoönosen.......................................................................................24
Belangrijkste pathogenen op voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong....................................................26
Opkomende dierziekte..................................................................................................................................27
Aankoopprotocol, quarantaine en officieel vrij zijn............................................................................................27
“Officieel vrij zijn van”...................................................................................................................................28
Aangifteplichtige ziekten...............................................................................................................................28
Epidemiologie en de waarde van testen............................................................................................................29
Hoofdstuk 5: De rol van de dierenarts in de veterinaire volksgezondheid.....................................................31
Praktijkdierenarts...............................................................................................................................................31
, Bedrijfsdierenarts...............................................................................................................................................32
Epidemiologische bewaking...............................................................................................................................32
Bedrijfsbegeleidende dierenarts.........................................................................................................................33
Diergeneesmiddelen...........................................................................................................................................34
Wachttijden en MRL’s....................................................................................................................................35
Het toedienings- en verschaffingsdocument TVD.........................................................................................36
Diergeneeskundig voorschrift........................................................................................................................36
Het gebruik van antibiotica............................................................................................................................36
Transformatie en distributiefase (prof. K. Houf)........................................................................................... 38
Deel 1: Veterinaire volksgezondheid..................................................................................................................38
Fase 1.............................................................................................................................................................38
Fase 2.............................................................................................................................................................38
Fase 3.............................................................................................................................................................39
Emerging food pathogens -> zaken die tot ons komen: “opkomende voedsel pathogenen”......................39
Evolutie veterinaire volksgezondheid............................................................................................................39
Fraude............................................................................................................................................................40
Yopi concept..................................................................................................................................................40
Gevaren..........................................................................................................................................................40
Juridische structuren en organisaties in de veterinaire volksgezondheid (twio 2).........................................41
Europees voedselveiligheidsbeleid................................................................................................................41
Deel 2: Transformatiefase..................................................................................................................................44
Slachtproces runderen (herkauwers)............................................................................................................44
Slachtproces varken.......................................................................................................................................45
Slacht- en productieproces van pluimvee.....................................................................................................45
Transformatie: Slachthuis – uitsnijderij – vleeswarenbedrijf........................................................................46
Deel 3: Dierenwelzijn in transformatiefase........................................................................................................48
Aandachtspunt 1: Dierenwelzijn, impact op slachtwezen............................................................................48
Aandachtspunt 2: dierenwelzijn, wetgevend kader......................................................................................48
Aandachtspunt 3: Dierenwelzijn, Slachthuis en apparatuur.........................................................................51
Aandachtspunt 4: Dierenwelzijn, omgaan met dieren..................................................................................52
Aandachtspunt 5: Dierenwelzijn, fixeren......................................................................................................52
Aandachtspunt 6: Dierenwelzijn, doden van dieren.....................................................................................53
Aandachtspunt 7: Dierenwelzijn, verbloedingsmethode..............................................................................53
Aandachtspunt 8: Dierenwelzijn, verbloeden zonder bedwelming..............................................................53
Aandachtspunt 9: Dierenwelzijn, verbloeden en intrede van de dood........................................................54
Aandachtspunt 12: Dierenwelzijn, toezicht op bedwelmen.........................................................................56
Aandachtspunt 12: Dierenwelzijn, evaluatie van bedwelmen......................................................................57
Eindconclusie......................................................................................................................................................58
,
