Inhoudsopgave
Opbrengstverantwoording.................................................................................................. 3
Definitie........................................................................................................................... 3
Verwerking...................................................................................................................... 3
Onderhanden projecten...................................................................................................... 5
Definitie........................................................................................................................... 5
Verwerking...................................................................................................................... 5
Financiële instrumenten..................................................................................................... 6
Definitie........................................................................................................................... 6
Verwerking...................................................................................................................... 6
Waardering...................................................................................................................... 6
Eerste waardering........................................................................................................ 6
Vervolgwaardering....................................................................................................... 7
Voorbeelden.................................................................................................................... 9
Voorbeeld 1.................................................................................................................. 9
Hedge-accounting............................................................................................................. 11
Definitie......................................................................................................................... 11
Toepassing.................................................................................................................... 11
Voorbeelden.................................................................................................................. 12
Voorbeeld 1................................................................................................................ 12
Leasing............................................................................................................................. 13
Definitie......................................................................................................................... 13
Verwerking.................................................................................................................... 13
RJ................................................................................................................................ 13
IFRS............................................................................................................................ 14
Waardering.................................................................................................................... 14
Boekingsgangen operational lease.............................................................................14
Boekingsgangen financial lease..................................................................................15
Sale- and leaseback....................................................................................................... 15
Voorbeelden.................................................................................................................. 17
Voorbeeld 1................................................................................................................ 17
Voorbeeld 2................................................................................................................ 18
Fusie en overname........................................................................................................... 22
Definitie......................................................................................................................... 22
Verwerking.................................................................................................................... 22
1
, Overname................................................................................................................... 22
Fusie........................................................................................................................... 25
Voorbeelden.................................................................................................................. 25
Goodwill............................................................................................................................ 26
Definitie......................................................................................................................... 26
Verwerking.................................................................................................................... 26
Positieve goodwill....................................................................................................... 26
Negatieve goodwill..................................................................................................... 27
Voorbeelden.................................................................................................................. 27
IMVA................................................................................................................................. 28
Definitie......................................................................................................................... 28
Verwerking.................................................................................................................... 28
Waardering.................................................................................................................... 30
Eerste waardering...................................................................................................... 30
Vervolgwaardering..................................................................................................... 31
Voorzieningen................................................................................................................... 33
Definitie......................................................................................................................... 33
Verwerking.................................................................................................................... 33
Reorganisatievoorziening........................................................................................... 33
Voorziening voor verlieslatende contracten................................................................33
Garantievoorziening................................................................................................... 34
Voorziening groot onderhoud.....................................................................................34
Presentatie in de jaarrekening....................................................................................34
Waardering.................................................................................................................... 34
2
,OPBRENGSTVERANTWOORDING
DEFINITIE
Netto-omzet is opbrengsten uit leveringen van goederen en diensten onder aftrek van
kortingen en dergelijke en van over omzet geheven belastingen.
Opbrengsten is een vermeerdering van het economisch potentieel die de onderneming
voor eigen rekening heeft ontvangen of te vorderen door instroom van activa of
vermindering van vreemd vermogen.
VERWERKING
Voor de verwerking van de opbrengsten kijken we naar BW2, titel 9. Dit is het dwingende
recht waarin staat aangegeven waar een jaarrekening aan moet voldoen om volgens
maatschappelijk aanvaardbare normen voldoende inzicht te geven in het vermogen en
het resultaat van de organisatie, alsmede de solvabiliteit en liquiditeit als de activiteiten
dit toelaten. Ook wel het kapstokartikel 2:362.
De RJ en IFRS geven invulling aan het BW, voor opbrengstverantwoording is dit RJ 270 en
IFRS 15.
Zowel bij RJ als IFRS is het van belang dat de organisatie zich als een principaal opstelt
om de netto omzet te mogen verantwoorden. Er is sprake van een principaal als de
organisatie:
- Voorraadrisico loopt;
- Verantwoordelijk is voor de levering/ uitvoering van de goederen/ diensten;
- Direct voorafgaand aan de levering beschikkingsmacht heeft (dit is bij RJ
economische voordelen en risico’s en bij IFRS beschikkingsmacht);
- Direct of indirect vrijheid heeft in het bepalen van de prijs;
- Kredietrisico loopt (alleen bij RJ).
Als de organisatie niet aan het merendeel van deze criteria voldoet is het een agent en
mag er enkel provisie worden verantwoord.
De volgende stap in de verwerking van de opbrengsten is het 5 stappenmodel. Deze is
verplicht onder IFRS 15 en voor RJ 270 geeft het een goede richtlijn. Het stappenmodel is
een systematische wijze voor het bepalen van de omzet.
Stap 1. Identificeer het contract
Een contract is een overeenkomst met 1 of meer partijen waar rechten en verplichtingen
uit voortkomen.
Stap 2. Identificeer de prestatieverplichtingen
Het betreft een aparte prestatieverplichting als wordt voldaan aan de volgende criteria:
1. De afnemer kan de voordelen van het goed of de dienst zelfstandig benutten;
2. De toezegging van het goed of de dienst is te onderscheiden van de andere
toezeggingen in de overeenkomst, dus het is separeerbaar of distinct.
3
, Installatie is bijvoorbeeld een bijzonderheid want als een andere partij het ook kan
uitvoeren is het een aparte prestatieverplichting.
Wettelijke garantie is daarentegen juist onlosmakend verbonden waar ook meteen een
voorziening voor getroffen moet worden.
Stap 3. Het bepalen van de transactieprijs
De transactieprijs wordt bepaald op basis van het contract en dan wel de reële waarde
van de toezegging. Dit wil zeggen de prijs die twee onafhankelijke, goed geïnformeerde
partijen overeen zouden komen.
Het kan bestaan uit een vaste of variabele vergoeding of een combinatie daarvan. De
vaste vergoeding staat vaak in de overeenkomst opgenomen. De variabele vergoeding is
bijvoorbeeld een korting of een bonus. Om een variabele vergoeding te boeken moet de
kans klein zijn dat de opbrengst teruggenomen wordt.
Tevens dient er rekening gehouden te worden met het financieringscomponent. Dit wil
zeggen dat als de betaling pas later plaatsvindt of de prestatie later wordt geleverd.
Wanneer dit langer dan 1 jaar is dan is het nodig om de effecten van tijdswaarde van geld
te verantwoorden.
Stap 4. Toerekenen van de transactieprijs aan prestatieverplichtingen
Het toerekenen van de transactieprijs geschiedt naar rato van de waarde van de
prestatieverplichtingen, ook wel de stand alone price, of zelfstandige verkoopprijs
genoemd. Als die niet bekend is dan wordt er gekeken naar de reële waarde of de
costprice plus margin. Bij IFRS is er ook nog de mogelijkheid tot residual pricing. Hierbij
wordt de bekende zelfstandige verkoopprijs van de totale transactieprijs afgehaald en het
restant toegewezen aan de prestatieverplichting zonder zelfstandige verkoopprijs.
Stap 5. Verantwoording van de opbrengsten
Hier wordt een onderscheid gemaakt tussen RJ en IFRS. Bij RJ worden opbrengsten
gerealiseerd op het moment dat de risico’s en voordelen zijn overgedragen. Hier zit dan
weer een verschil tussen goederen en diensten. Als het een goed is dan wordt de
opbrengst verantwoord at a point in time en bij diensten over time.
Bij IFRS is daarentegen geen onderscheid te maken tussen goederen en diensten en
wordt de opbrengst verantwoord op het moment van overdracht van control.
4