SAMENVATTING
Wat is Onderzoek?
Nel Verhoeven — 7e druk
,#1 — Waarom Onderzoek?
1.1 Fundamenteel vs. Praktijkgericht Onderzoek
Fundamenteel Onderzoek Praktijkgericht Onderzoek
Doel: algemene kennis ontwikkelen Doel: specifiek praktijkprobleem oplossen
Typisch: universiteiten & wetenschappers Typisch: HBO-opdrachten met
opdrachtgever
Voorbeeld: theorievorming over Voorbeeld: hoe verhoog je
leerprocessen klanttevredenheid bij X?
1.2 Kwalitatief vs. Kwantitatief Onderzoek
Kwalitatief Onderzoek Kwantitatief Onderzoek
Focus: betekenis & context Focus: meten & generaliseren
Methode: interviews, observatie Methode: enquêtes, experimenten
Data: tekst, audio, video ('zachte data') Data: cijfers ('harde data')
Vraag: Waarom? Hoe beleven mensen dit? Vraag: Hoeveel? Hoe vaak? Wat
percentage?
Resultaat: diepgaand, maar moeilijk te Resultaat: statistisch generaliseerbaar
generaliseren
Combinatie mogelijk: Mixed Method Combinatie mogelijk: Mixed Method
💡 Wanneer kies je welke methode?
Kwantitatief → harde cijfers nodig (bijv. 65% van de mannen vindt voetbal leuk)
Kwalitatief → je wilt het 'waarom' begrijpen (bijv. waarom vinden vrouwen voetbal minder
interessant?)
Mixed Method → eerst enquête voor grote lijnen, daarna interviews voor verdieping
1.3 Kwaliteitscriteria Onderzoek
📖 Betrouwbaarheid
De mate waarin het onderzoek vrij is van toevallige fouten. Als iemand anders hetzelfde
onderzoek uitvoert, moet hij vergelijkbare resultaten krijgen.
📖 Validiteit
De afwezigheid van systematische fouten. Meet je echt wat je wilt meten? Bij elke herhaling
verschijnt dezelfde systematische fout → onderzoek is niet valide.
#2 — Onderwerp Kiezen
, 2.1 De Opdrachtgever
Op het HBO kies je je onderwerp zelden zelf. Meestal is er een opdrachtgever met een
praktijkprobleem. Belangrijk:
• Inventariseer de wensen van de opdrachtgever goed.
• Let op een verborgen doelstelling: achter de vraag kan een ander doel schuilgaan.
2.2 Afbakening van het Onderzoek
Afbakening = het specifiek maken van de reikwijdte en focus van je onderzoeksvraag.
Waarom afbakenen? Hoe afbakenen?
Zorgt voor gericht en efficiënt onderzoek Inventariseer wat al bekend is over het
onderwerp
Voorkomt dat je buiten het doel treedt Doe literatuuronderzoek
Schept duidelijke verwachtingen bij Verfijn de onderzoeksvraag en -doelen
opdrachtgever
💡 Praktijkwaarschuwing
Zonder duidelijke afbakening raak je als onderzoeker de focus kwijt.
Een afbakening werkt als een 'set paardenkleppen': je blijft gefocust op het echte probleem.
Afdrijven van je onderwerp kost weken en kan deadlines in gevaar brengen!
#3 — Aanleiding Onderzoek
3.1 Achtergrondaanleiding
Een aanleiding geeft de achtergrond en reden om een onderzoek te starten. Zonder
aanleiding heeft een onderzoek geen bestaansrecht. Ontdek de aanleiding via een goed
intakegesprek met de opdrachtgever.
3.2 De 6W-methode
De 6W-methode helpt je de probleemanalyse te structureren. Stel deze zes vragen:
Vraag Doel Voorbeeld
Wat? Omschrijf het probleem duidelijk Schaamtegevoelens bij Voedselbank-
afnemers
Wie? Welke actoren hebben het Afnemers van de Voedselbank
probleem?
Wanneer? Tijdsbepaling van het probleem Probleem groter geworden na inflatie
2022
Waarom? Waarom is het een probleem? Mensen maken geen gebruik van hulp,
Wat is Onderzoek?
Nel Verhoeven — 7e druk
,#1 — Waarom Onderzoek?
1.1 Fundamenteel vs. Praktijkgericht Onderzoek
Fundamenteel Onderzoek Praktijkgericht Onderzoek
Doel: algemene kennis ontwikkelen Doel: specifiek praktijkprobleem oplossen
Typisch: universiteiten & wetenschappers Typisch: HBO-opdrachten met
opdrachtgever
Voorbeeld: theorievorming over Voorbeeld: hoe verhoog je
leerprocessen klanttevredenheid bij X?
1.2 Kwalitatief vs. Kwantitatief Onderzoek
Kwalitatief Onderzoek Kwantitatief Onderzoek
Focus: betekenis & context Focus: meten & generaliseren
Methode: interviews, observatie Methode: enquêtes, experimenten
Data: tekst, audio, video ('zachte data') Data: cijfers ('harde data')
Vraag: Waarom? Hoe beleven mensen dit? Vraag: Hoeveel? Hoe vaak? Wat
percentage?
Resultaat: diepgaand, maar moeilijk te Resultaat: statistisch generaliseerbaar
generaliseren
Combinatie mogelijk: Mixed Method Combinatie mogelijk: Mixed Method
💡 Wanneer kies je welke methode?
Kwantitatief → harde cijfers nodig (bijv. 65% van de mannen vindt voetbal leuk)
Kwalitatief → je wilt het 'waarom' begrijpen (bijv. waarom vinden vrouwen voetbal minder
interessant?)
Mixed Method → eerst enquête voor grote lijnen, daarna interviews voor verdieping
1.3 Kwaliteitscriteria Onderzoek
📖 Betrouwbaarheid
De mate waarin het onderzoek vrij is van toevallige fouten. Als iemand anders hetzelfde
onderzoek uitvoert, moet hij vergelijkbare resultaten krijgen.
📖 Validiteit
De afwezigheid van systematische fouten. Meet je echt wat je wilt meten? Bij elke herhaling
verschijnt dezelfde systematische fout → onderzoek is niet valide.
#2 — Onderwerp Kiezen
, 2.1 De Opdrachtgever
Op het HBO kies je je onderwerp zelden zelf. Meestal is er een opdrachtgever met een
praktijkprobleem. Belangrijk:
• Inventariseer de wensen van de opdrachtgever goed.
• Let op een verborgen doelstelling: achter de vraag kan een ander doel schuilgaan.
2.2 Afbakening van het Onderzoek
Afbakening = het specifiek maken van de reikwijdte en focus van je onderzoeksvraag.
Waarom afbakenen? Hoe afbakenen?
Zorgt voor gericht en efficiënt onderzoek Inventariseer wat al bekend is over het
onderwerp
Voorkomt dat je buiten het doel treedt Doe literatuuronderzoek
Schept duidelijke verwachtingen bij Verfijn de onderzoeksvraag en -doelen
opdrachtgever
💡 Praktijkwaarschuwing
Zonder duidelijke afbakening raak je als onderzoeker de focus kwijt.
Een afbakening werkt als een 'set paardenkleppen': je blijft gefocust op het echte probleem.
Afdrijven van je onderwerp kost weken en kan deadlines in gevaar brengen!
#3 — Aanleiding Onderzoek
3.1 Achtergrondaanleiding
Een aanleiding geeft de achtergrond en reden om een onderzoek te starten. Zonder
aanleiding heeft een onderzoek geen bestaansrecht. Ontdek de aanleiding via een goed
intakegesprek met de opdrachtgever.
3.2 De 6W-methode
De 6W-methode helpt je de probleemanalyse te structureren. Stel deze zes vragen:
Vraag Doel Voorbeeld
Wat? Omschrijf het probleem duidelijk Schaamtegevoelens bij Voedselbank-
afnemers
Wie? Welke actoren hebben het Afnemers van de Voedselbank
probleem?
Wanneer? Tijdsbepaling van het probleem Probleem groter geworden na inflatie
2022
Waarom? Waarom is het een probleem? Mensen maken geen gebruik van hulp,
