H1
Leerdoelen
1. Je kunt het begrip geld uitleggen en de daarbij horende functies beschrijven.
2. Je kunt het begrip maatschappelijke geldeenheid beschrijven en gebruiken.
3. Je kunt het (centrale) bankwezen uitleggen.
4. Je kunt het begrip inflatie uitleggen en de verschillende soorten
onderscheiden.
5. Je kunt monetair beleid beschrijven en gebruiken.
Theorie
Geld
Soorten Functies
M1: maatschappelijke geldhoeveelheid 1. Ruilmiddel
Chartaal Giraal 2. Rekenmiddel (vergelijken van waarde)
Munten en biljetten Betaalrekeningen 3. Spaarmiddel
Geldschepping Geldvernietiging
Groei van M1 Daling van M1
Chartaal Giraal Chartaal Giraal
Bijdrukken Rente verlagen Vernietiging Rente verhogen
Het centrale bankwezen houdt zich bezig met het beheren van de nationale geldhoeveelheid,
het bewaken van prijsstabiliteit en het ondersteunen van de economie, bijvoorbeeld via
rentebeleid en toezicht op commerciële banken.
Bankrun: massaal geld bij de bank opeisen als de bank in een financiële crisis zit.
Depositogarantiestelsel (door ECB): bij faillissement worden banktegoeden vergoed tot een
maximum van €100.000 per rekeninghouder per bank.
Om te voorkomen dat banken failliet gaan kunnen de instanties lenen bij de centrale bank.
Geldillusie: de neiging van mensen om over geld in nominale en niet in reële termen te denken.
Inflatie
Stijging van het algemeen prijspeil.
Goed voor de economie:
1. Geeft de CB enige ruimte om in te grijpen bij deflatie
2. Inflatie wakkert bestedingen aan
3. Inflatie zorgt voor een daling van de reële waarde van schulden
4. Inflatie vergroot de overlevingskansen van bedrijven in een crisis
Kosteninflatie Bestedingsinflatie
Oorzaak: stijging verkoopprijzen door stijging Oorzaak: stijging verkoopprijzen doordat er
productieprijzen. meer bestedingen zijn dan de potentiële
Soms: kosteninflatie door loonstijging = productie.
loonkosteninflatie.
, Bankreserves: tegoeden die banken aanhouden bij de ECB en waarover zij direct kunnen
beschikken als dat nodig is. Hierdoor kan de ECB rentes bij consumentenbanken beïnvloeden.
Daarnaast gebruiken banken reserves, om: de vraag naar chartaal geld te voldoen, betalingen op
de interbancaire markt te kunnen doen, om aan reserve verplichtingen (van de ECB) te voldoen.
Monetair beleid
Alle maatregelen om de koopkracht van een munt te stabiliseren.
Verruimend monetair beleid Verkrappend monetair beleid
Inflatie aandrijven → bestedingsinflatie Inflatie verminderen → bestedingsinflatie
Rente verlagen → minder sparen/meer lenen Rente verhogen → meer sparen/minder lenen
→ meer besteden → meer besteden